کد خبر : 80386
/ 13:03
گزارش شهرآرامحله دربارۀ سنگ قبری منسوب به فرزند میرزاکوچک خان جنگلی

آیا فرزند سردار جنگل در خواجه ربیع دفن است؟

پیدا شدن سنگ قبر فرزندمیرزا کوچک خان جنگلی همه اطلاعات تاریخی ما را به چالش می کشد. تا دیروز همه جا خوانده یا شنیده بودیم که میرزا اصلا هیچ بچه‌ای نداشته است، ولی حالا اینجا درست در آرامستانی قدیمی در شهر مشهد، پسری از او دفن شده است.آنهایی که در خواجه ربیع کار می کنند هیچ اطلاعاتی از این موضوع ندارند.

آیا فرزند سردار جنگل در خواجه ربیع دفن است؟

محمد کاملان – شهرآراآنلاین:‌ پیدا شدن سنگ قبر فرزندمیرزا کوچک خان جنگلی همه اطلاعات تاریخی ما را به چالش می کشد. تا دیروز همه جا خوانده یا شنیده بودیم که میرزا اصلا هیچ بچه‌ای نداشته است، ولی حالا اینجا درست در آرامستانی قدیمی در شهر مشهد، پسری از او دفن شده است.آنهایی که در خواجه ربیع کار می کنند هیچ اطلاعاتی از این موضوع ندارند.البته حق هم دارند، سابقه هرکدامشان نهایتا بیشتر از ده سال است؛ درحالیکه سوژه مورد نظر ما سال شصت فوت کرده. یعنی سی وشش سال پیش.

حاج رمضان استادی، کسی که می گویند آمار چهره های مشهوری که از سی و چند سال پیش در خواجه ربیع دفن شده اند را دارد، می گوید: من تابه حال چنین اسمی را نشنیده ام و بعید می‌دانم که فرزند میرزا کوچک خان جنگلی در خواجه ربیع دفن شده باشد.

خیلی دنبال وابستگان میرزا کوچک خان گشته‌ام
.ایرج صراف ازپژوهشگران نهضت جنگل-که همین واسطه چندین کتاب هم به چاپ رسانده است-، به گفته خودش جست وجوهای زیادی برای پیدا کردن خانواده میرزا انجام داده است،نامی از زن و فرزند او نمی برد و فقط از خواهر و برادرهایش حرف می زند.صراف می گوید:« من خیلی دنبال وابستگان میرزا کوچک گشتم. مسلم این است که میرزا چند خواهر داشته است. یکی از خواهران او، زنِ ناصرالملکی بوده است که فرد مذکور، مادر دکتر فیض از پزشکان معالج جنگل بوده است. این خانواده ناصرالملکی الان در تهران ساکن هستند، اما به دلایلی نمی خواهند در این رابطه چیزی بگویند. اینها از لحاظ قیافه شناسی شباهت زیادی به میرزا دارند. فرخ جنگلی برادر زاده میرزا از دیگر وابستگان نزدیک میرزا است که هم اکنون زنده است. او در گفت و گویی اختصاصی با «دیلمان» می گوید میرزا دو برادر و سه خواهر داشت. مرحوم میرزا کوچک برادر وسطی بوده و دو برادر بزرگ و کوچکش به ترتیب، مرحوم میرزا محمد علیخان و میرزا رحیم خان بودند.»

میرزا کوچک خان اصلا نمی‌توانست بچه‌دار شود!
پریرخ جنگلی، فرزند میرزا شعبانعلی برادرزاده و از یاران میرزاکوچک خان،فرضیه فرزند دار بودن میرزا به کل رد می کند و معتقد است که او بنابه دلایلی اصلا امکان بچه داردشدن را از دست داده بوده. وی درمصاحبه با خبرگزاری ایرنا در تاریخ 14/9/1394 می گوید:« پس از شهادت میرزا، افرادی بودند که خود را پسر او معرفی می کردند اما افرادی از خاندان میرزا با ارائه مدارک پزشکی ثابت کردند که وی در جریان مجروح شدن از ناحیه پا، امکان فرزنددار شدن را برای همیشه از دست داده بود.»

کوچک لشگر‌آرایی که در تهران دفن شده
مهدی بارزگانی در سرمقاله ای در دومین شماره مجله دیلمان، صحبت از فردی به میان می آورد که خودش را پسر میرزاکوچک خان جنگلی معرفی کرده بوده است . اتفاقا با وجود همه شواهدی که نگارنده جمع آوری کرده، تاحد زیادی فرضیه پریرخ و بچه دار نشدن میرزا رد می شود و تاحدودی ثابت می شود که این شخص فرزند میرزاست. براساس شواهد موجود این فرد، کوچک لشگرآرا نام داشته است.درتهران بزرگ شده و همان جا فوت کرده و در یکی از آرامستان هایش به خاک سپرده شده است..پس کسی که در خواجه ربیع مدفون است نمی تواند لشکرآرا باشد و احتمالا پای زن و فرزند دیگری در میان است که هیچ کس خبری از آنها ندارد.

اطلاعات دقیق و روشنی از این بخش زندگی میرزا در دست نیست
سید محمود تدینی پژوهشگر تاریخ معاصر: متاسفانه بنا به دلایلی اطلاعات دقیق و روشنی از این بخش زندگی میرزا در دست نیست و نمی توان با قطعیت نظر داد که آیا این کسی که در اینجا مدفون شده فرزند وی است یا نه.
بنابر نقل مشهوری میرزا اصلا فرزندی نداشته است،که به نظر من این فرض با ادله ای که دارد اصلا نمی تواند درست باشد. از طرف دیگر در برخی منابع از فردی به نام کوچک لشگرآرا نام برده شده که با دلایل محکم ثابت کرده که فرزند میرزاست ولی متاسفانه هیچ وقت درحلقه یاران و مریدان او که پس از مرگش توسط یکی از بستگانش راه اندازی شده بود،پذیرفته نشد.من برای این موضوع دو دلیل می توانم بیاورم.اگر این فردی که مزارش در خواجه ربیع است واقعا فرزند میرزا باشد این احتمال وجود دارد که میرزا خیلی وقت پیش در جریان سفری به مشهد ازدواج کرده و بچه دار شده،ولی کسی از آنها خبری ندارد.یا اینکه در جریان تبعیدش به شهرهای مختلف این ازدواج اتفاق افتاده و پس از شروع مبارزان مسلحانه برای دورماندن از گزند ماموران رضاخان،زن وفرزندش را مخفیانه به مشهد فرستاده باشد.

ازدواج میرزا در دوره تبعید!
رضا سلیمان نوری کارشناس ارشد ایران شناسی و خراسان پژوه: ما هرچیزی که درباره میرزاکوچک خان جنگلی می دانیم و به دست ما رسیده، به دوران دوم مبارزاتش برمی گردد. یعنی حول وحوش1300-1299. حتی ازدواجی هم که از او ثبت شده مربوط به همین دوران است. تا به الان هیچ کس از دوران اول زندگی، مبارزات و تبعید میرزا چیزی نقل کرده و نمی‌دانیم که اصلا وی در آن مقطع ازدواج کرده است یانه؟ اگر همسری داشته، آیا از او فرزندی وجود داشته یا نه؟ اینجا احتمال دارد که فرزندی باشد و چون هیچ کس از این بخش از زندگی میرزا کوچک خان خبری ندارد، هیچ اسم و رسمی از آنها در هیچ کجا قید نشده است. ممکن است همسر یا همسران دیگری که احتمالا میرزا در این دوران داشته،از او جدا شده باشند و با فردی دیگر ازدواج کرده باشند و از این ازدواج دوم بچه ای به وجود آمده باشد. چون فضای آن دوران تحت تاثیر میرزا و حرکت او بوده است،به خاطر نسبت سابق مادرش با او،خودش را منتسب به میرزاکوچک خان کرده باشد.یا اینکه یکی از جنگلی ها با همسر او ازدواج کرده و به خاطر ارادتش به میرزا،فرزندش را فرزند او می داند.کمااینکه در تاریخ از این دست موارد کم نداریم.امکان بعدی که وجود دارد این است که این همسر احتمالی میرزا قبل جداشدن او باردار بوده و چون فرزندش را کس دیگری بزرگ کرده، نام شناسنامه ای او با میرزا متفاوت شده است. مثل همین مورد آرامستان خواجه ربیع که نام خانوادگی فرد کاملامتفاوت است و حتی با توجه به شواهد امکان سیادتش هم وجود دارد،درحالیکه میرزا کوچک خان اصلا سید نبوده.احتمال دیگر،ازدواج میرزا در دوران تبعیدش و زندگی قبل ازقیام می باشد که ممکن است فرزندی به دنیا آمده و همین کسی باشد که امروز در خواجه ربیع دفن شده است. متاسفانه درباره همسرویا همسران احتمالی میرزا کوچک خان هیچ متن و نوشته مشخصی وجود ندارد و این بخش از زندگی او در تاریکی قراردارد.دلیلش هم این است در کتابی که پایه و ریشه همه مقالات و کتاب های منتشر شده درباره نهضت جنگل و میرزاست،به دلیل خصومت خانوادگی و یا هرچیز دیگر نامی از همسر او برده نشده است.

 

 

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی