• خانه
  • یادداشت
  • سی و شش سالگی سیمرغ! /١
کد خبر : 80056
/ 09:13
علی جعفری

سی و شش سالگی سیمرغ! /١

امسال، سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شود، یک جشنواره سی و شش ساله چطور جشنواره‌ای است؟!

سی و شش سالگی سیمرغ! /١

١
امسال، سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شود، یک جشنواره سی و شش ساله چطور جشنواره‌ای است؟!

٢
سی و شش سالگی سن جالبی است. آدمی در این سن و سال، نه چندان جوان است و نه چندان پیر. حال و هوای میان سالی است و حس سرخوشانه مزمزه جوانی زیر زبان و البته، کمی هم نگرانی برای آینده. لذت‌بخش است، اما دستاورد این سی و شش سالگی برای جشنواره فیلم فجر تا کنون چه بوده و به کجا رسیده‌است؟

٣
مروری کوتاه بر این سی و شش سالی که جشنواره فیلم فجر پشت سر گذاشته‌است، نشان می‌دهد که مسیری پر افت و خیز طی شده و این سی و شش سال، به همین راحتی و آرامش هم نگذشته است.
از اولین دوره برگزاری آن از سال ١٣۶١ تا کنون، اتفاقات بسیاری در طی برگزاری هر دوره از این جشنواره روی داده است که تأثیر آن بر دوره‌های بعدی را نمی‌توان انکار کرد.
از اضافه و کم شدن بخش‌های مختلف به جشنواره(فیلم‌های اول، جشنواره جشنواره‌ها، بزرگداشت سینماگران خارجی، فیلم های کودکان و نوجوانان، تغییر جایزه «لوح زرین» به «سیمرغ بلورین» و ...) تا تغییرات زیربنایی نظیر تفکیک بخش سینمای ایران و بین الملل و بعد، جدایی کلی این دو بخش از هم و چندین
تغییر مهم دیگر.
البته در کنار این تغییرات جشنواره از نظر ساختاری، باید به تغییرات جشنواره از نظر نوع نگرش برگزارکنندگان به سینما و تبلیغ یک نوع خاص از سینما و جبهه گیری در برابر بعضی از سینماگران یا مصلحت اندیشی‌های خارج از عرف را هم اضافه کرد که البته، این بخش آخر، تأثیرات مخرب بیشتری را به دنبال داشته است.

۴
اگر جشنواره فیلم فجر را مهم‌ترین رویداد جدی سینمایی ایران بدانیم، متأسفانه باید بگویم که این جشنواره، هنوز و بعد از گذشت سی و پنج دوره برگزاری و در آستانه برگزاری سی و ششمین دوره‌اش، همچنان دچار سردرگمی و پریشانی است و هنوز از نبود برنامه‌ریزی بلند مدت و یک تفکر واحد منسجم رنج می‌برد.
واقعیت این است که جشنواره فیلم فجر، یک جشنواره دولتی است و به همین دلیل به شدت تحت تأثیر سیاست‌گذاری‌های دولتی در حوزه سینماست و به دلیل وابستگی‌های مادی به وزارت ارشاد، دولت مکلف به رعایت دستورالعمل‌های دیکته شده از طریق سیستم است که هر دوره، معمولا دچار تغییرات مختلفی نظیر تغییر دبیر جشنواره، عوامل برگزارکننده، تغییر تیم انتخاب و داوری و جهت گیری‌های خاص در حوزه انتخاب یا نمایش آثار بخش‌های مختلف جشنواره می‌شود، آنچنان که گاه، نگرش و عملکرد یک سال جشنواره فیلم فجر، کیلومترها با عملکرد آن در سال قبل و بعدش فاصله دارد.
در این میان، حواشی مختلفی که هر سال، در جایی از برنامه جشنواره بروز می‌کند هم به این اغتشاشات دامن می‌زند، آنچنان که مثلا در مراسم اختتامیه جشنواره، فیلمی برگزیده شده توسط هیئت داوری، در لحظه آخر و در موقع خواندن اسامی برگزیدگان، بالاجبار جای خود را به فیلمی دیگر می‌دهد، زیرا جمعی از مخالفان فیلم، با فضاسازی رسانه‌ای، دبیر جشنواره و وزارت ارشاد را تحت فشار قرار داده‌اند که نباید به فلان فیلم جایزه‌ای داده شود!
این تغییرات اما تا کنون، مهم‌ترین تأثیر را بر روند ساخت و تولید فیلم‌ها گذاشته، آنچنان که فیلم‌سازان بسیاری، به مدد رانت‌های دولتی(چه در دستیابی به سرمایه‌های دولتی برای ساخت فیلم و چه در گرفتن رانت‌های اکران گسترده این‌گونه فیلم ها)، توانستند سیمرغ‌های بسیاری درو کنند و به نام و نان برسند و فیلم‌سازان بسیارتری هم، در این عرصه رقابت یک‌سویه، بعد از ساخت چند فیلم و بی توجهی جشنواره به فیلم‌هایشان، یا دست از فیلم ساختن کشیدند و یا تن به همسویی با جریان غالب دادند. اتفاقی که در یک جشنواره مستقل و حرفه‌ای، مایه شرمساری دست اندرکاران برگزاری آن خواهد بود!
علی جعفری
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی