• خانه
  • فرهنگی
  • بی‌توجهی به فیروزه‌تراشی، آینده این هنر را تهدید می‌کند
کد خبر : 79769
/ 08:20
فیروزه نیشابور به مشهد نمی‌رسد!

بی‌توجهی به فیروزه‌تراشی، آینده این هنر را تهدید می‌کند

تراش فیروزه در ایران از مرغوب‌ترین نوع تراش در دنیا محسوب می‌شود و بسیاری فیروزه تراشی را نسل به نسل به یکدیگر آموختند و این پیشه را کسب خانوادگی خود می‌دانند.

بی‌توجهی به فیروزه‌تراشی، آینده این هنر را تهدید می‌کند

شکیبا افخمی راد - شهرآراآنلاین:  فیروزه‌تراشی از هنرهای سنتی قدیمی خراسان است و مشهد نیز به دلیل نزدیکی به نیشابور از گذشته محل تراش و عرضه فیروزه بوده‌‌ است. 
همچنین وجود معدن فیروزه در این منطقه به عنوان قدیمی‌ترین و با کیفیت‌ترین معدن دنیا با قدمتی بیش از پنج هزار سال، نشان می‌دهد که توجه به سنگ‌های قیمتی در این ناحیه از کشور ریشه در ماقبل تاریخ دارد. درایامی که مشهد به عنوان شهر جهانی گوهر سنگ‌ها انتخاب شده است، این توقع وجود دارد که بیشتر به هنرهایی چون فیروزه تراشی بها داده شود.
 
لزوم حمایت از شهرجهانی گوهر سنگ‌ها
محمد مطیع، سرپرست معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان، برای معرفی بیشتر هنر فیروزه‌تراشی و فیروزه به دنیا پیشنهاد داد: ما باید در ارائه محصولات‌مان نوآوری داشته باشیم و طراحی‌مان را به روزکنیم. فیروزه نیشابور یکی از مرغوب‌ترین فیروزه‌ها در ایران است و چون ما معدنش را داریم قطعا جایگاه آن نسبت به گوهرسنگ‌های دیگر بالاتر است و ما باید توجه بیشتر به آن داشته باشیم. او همچنین عنوان کرد: با توجه به اینکه مشهد به عنوان شهر جهانی صنایع‌دستی گوهرسنگ‌ها انتخاب شده‌است، ما تمام تلاش‌مان را می‌کنیم تا درباره آموزش و با دادن مجوزها و تسهیلات از دبیرخانه این رویداد حمایت کنیم. نزدیک‌ترین رویداد، هفته فرهنگی ترکمنستان است که قطعا شهر جهانی هم در آن حضور خواهد داشت.

تاثیر منفی کاهش تولید طلا و نقره بر عرضه گوهر سنگ‌ها
ملیحه سلطانی، مسئول دبیرخانه مشهد شهر جهانی صنایع‌دستی گوهرسنگ‌ها، در مورد فعالیت‌های این دبیرخانه عنوان کرد: ما در سه بخش فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آسیب‌شناسی انجام دادیم. در بخش فرهنگی باید فرهنگ‌سازی کنیم و به خودباوری برسیم، در بخش اجتماعی باید سعی کنیم مردم را با این هنر و گوهرسنگ‌ها آشنا کنیم و در بخش اقتصادی هم که باید زیرساخت‌های تجاری را تقویت کنیم. سلطانی تصریح کرد: ما درباره فیروزه‌تراشی دو هنرستان فعال در مشهد داریم و جوان‌هایی که دراین‌باره کار می‌کنند، بسیار مستعد هستند اما قطعا این کافی نیست و باید عموم مردم را با این هنر آشنا کنیم. مسئول دبیرخانه مشهد شهر جهانی صنایع‌دستی گوهرسنگ‌ها، در مورد مشکلات پیش‌رو دبیرخانه و این هنر اظهار کرد: ما اصلا حمایت مالی خاصی نمی‌شویم و این درخواست را داریم که کارگاه‌های صنایع دستی که فعال هستند، حمایت شوند. وی همچنین ادامه داد: بزرگ‌ترین چالشی که الان وجود دارد، مالیات بر ارزش افزوده‌ای است که به طلا و نقره اختصاص پیدا می‌کند و عملا باعث می‌شود طلا و نقره‌ای تولید نشود و وقتی طلا و نقره‌‌ای نباشد گوهرسنگی هم تولید نخواهد شد. چون بیشترین کاربرد گوهرسنگ‌ها قرارگرفتن بر روی طلا و نقره است.
سلطانی در مورد وضعیت فیروزه تراشی در مشهد نیز عنوان کرد: ما در مشهد صنعتگرهای زیادی داریم که نسل در نسل فیروزه‌تراش بوند، اما این‌روزها فیروزه اصل نیشابور اصلا به دست صنعتگرهای مشهدی نمی‌رسد و بیشتر صنعتگرهای مشهدی از فیروزه کرمان استفاده می‌کنند که دلیل این اتفاق باید بررسی شود. او همچنین در پایان صحبت‌هایش گفت: ما در مشهد دست به دست هم دادیم و یک امتیاز جهانی را برای این شهر کسب کردیم اما برای حفظ این عنوان تمام ایران باید دست به دست هم دهند و از مشهد حمایت کنند. ایران، از لحاظ تعداد شهرهای دارای صنایع دستی در جهان اول است. ما برای اینکه واقعا جهانی شویم، باید تلاش کنیم و حمایت کنیم که ارتقا و پیشرفت داشته باشیم.

فیروزه تراشی روزگار خوبی ندارد
سعید جاودانی، عضو هیئت مدیره اتحادیه صنف فیروزه‌تراشان مشهد، درمورد نرسیدن فیروزه نیشابور به مشهد گفت: معدن فیروزه نیشابور دست خود معدن‌داران است و آن‌ها یک شرکت تعاونی و اتحادیه‌ای در خود نیشابور تشکیل داده‌اند که حدود ١۴٠ نفرسهام‌دار دارد. وقتی هم فیروزه را سرشکن می‌کنند اگر مزایده‌ای هم برگزار کنند، آن‌قدر قیمت‌ها بالاست که نمی‌توان آن را خریداری کرد.
جاودانی ادامه داد: قبل از اینکه این اتحادیه شکل بگیرد وقتی ما می‌خواستیم که فیروزه را به یک کشور ویژه مثلا ایتالیا صادر کنیم، فراخوان می‌دادیم و ظرف چند روز آن مقدار فیروزه‌ای که می‌خواستیم تهیه می‌کردیم اما الان ظرف یک ماه هم نصف آن مقداری را که می‌خواهیم نمی‌توانیم جمع کنیم.
او افزود: الان تعداد صادرکننده‌های حرفه‌ای فیروزه در مشهد به انگشتان یک دست هم نمی‌رسد و خود من که در مشهد ٢٨ سال است صادرکننده حرفه‌ای هستم، دیگر این کار را کنار گذاشتم.
عضو هیئت مدیره اتحادیه صنف فیروزه‌تراشان با عنوان این موضوع که تراش فیروزه‌های نیشابور فرق کرده‌است و بسیار بدتراش شده‌اند، گفت: تراش فیروزه یک فن و تخصص است اگر برعکس بتراشی قیمت آن کامل فرق می‌کند و اگر علم آن را نداشته باشی سرمایه ملی را خراب کرده‌ای، متأسفانه الان استاد کاران حرفه‌ای فیروزه‌تراشی این کار را کنار گذاشتند. مدتی قبل اگر به بازار رضا می‌آمدید صدای خش،خش تراشیدن فیروزه به گوش می‌رسید اما الان تعداد زیادی از کارگاه‌ها مغازه شده‌اند. شاید فقط ٣٠ درصد از کارگاه‌ها هنوز فعال باشند چون برای آن‌ها این کار دیگر توجیه اقتصادی ندارد، یا اصلا فیروزه به دستشان نمی‌رسد یا خریداری می‌کنند و بعد ضرر می‌کنند.
وی ادامه داد: حدود سه سال است که اتحادیه نیشابور شکل گرفته‌ است و آن‌ها فیروزه را به کسی می‌فروشند که آن را با قیمت بیشتری خریداری کند و وقتی تراشکاران در مشهد می‌بینند که خرید فیروزه نیشابور برای آن‌ها ضرر مالی به همراه خواهد داشت، برای تراشیدن به دنبال فیروزه کرمان و هر شهر دیگری می‌روند.
جاودانی تصریح کرد: انجمن‌ها چون قدرت قانونی ندارند، نمی‌توانند برای بهبود این اوضاع نابه‌سامان فعالیت خاصی کنند، نهادهای رسمی باید وارد این کار شوند تا این هنر از بین نرود و محو نشود.

 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی