کد خبر : 79677
/ 14:45
کارشناسان در گفت وگو با شهرآرا از وضعیت گرافیک شهری انتقادکردند

مشهد نیازمند فضایی شادتر

زندگی شهری، ویژگی‌های زندگی افراد را تغییر داده و زمان طولانی که افراد خارج از خانه می‌گذرانند، باعث شده شهرها، بخشی از محیط زندگی افراد محسوب شوند. بنابراین توجه به محیط پیرامونی انسان‌ها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است.

مشهد نیازمند فضایی شادتر

فهیمه جوان - شهرآراآنلاین ، امروزه شهرها نیازمند مفهومی به نام «گرافیک محیطی» هستند. موضوع گرافیک محیطی از آن رو حائز اهمیت است که فضاهای شهری به عنوان بخشی از زندگی افراد جامعه، باید پویا و دارای جاذبه بصری باشند.
 
گرافیک بومی سازی شده است
داوود مرگان، طراح گرافیک مشهدی و مدیر خلاقیت در استودیو «چپ‌چین»، با اشاره به ورود گرافیک در متن و روح هنر بومی شهر گفت: در ابتدا که هنر گرافیک مطرح شد، زرق وبرق حاصل از توانایی‌های این هنر و نیم نگاهشان به غرب، دنیای طراحان گرافیک را پر کرده بود و توجه طراحان را از اهمیت بومی‌سازی آن دور نگه داشته بود. اما به مرور به دلیل ریشه‌های غنی فرهنگی که در بین تمامی هنرمندان وجود داشت، خلأ بومی سازی آن احساس شد و طراحان گرافیک به سمت بومی‌سازی و نزدیک‌کردن گرافیک با روحیات هنر ایرانی حرکت کردند. یکی از مثال‌های بارز این بومی‌سازی، اهمیت دادن به رسم‌الخط فارسی و اولویت بخشیدن به حروف تایپ فارسی در طراحی تمام خروجی‌های گرافیک بود.
وی درباره تعریف گرافیک در حوزه‌های بین رشته‌ای، گفت: امروز نمی‌توان مرز و چارچوبی برای یک هنر تعریف کرد. هنرها معمولا با هم تلفیق می‌شوند و آثار تلفیقی نوینی را خلق می‌کنند. گرافیک نیز در طول حیات خود توانسته زبان تصویری رشته‌های دیگر باشد و در مقابل نیز هنرهای دیگر را برای بیان بهتر و خلاقیت بیشتر به خدمت گیرد.
 
گرافیک شهری در مشهد وجود ندارد
مرگان در ادامه به حال و هوای گرافیک مشهد اشاره کرد و با بیان اینکه در گذشته در مشهد شاهد دوران طلایی گرافیک بودیم، گفت: در مقطعی به واسطه مدیریت‌های خوبی که در جایگاه‌های درستی قرار گرفته بودند، بیشتر سازمان‌ها با طراح‌های حرفه‌ای کار می‌کردند و رقابت ایجاد شده بین سازمان‌ها و طراحان باعث ارتقای سطح کیفی آثار طراحی گرافیک شد و خروجی‌های هیجان‌انگیزی نیز به دست آمد که برای مشهد به یادگار ماند. این مسئله حاصل دغدغه مدیران وقت در مقابل زیبایی‌های بصری شهر بود. اتفاقی که پس از آن متوقف شد و گرافیک از اولویت‌های امور شهری خارج شد.
وی با اشاره به وضعیت فعلی مشهد و ضعف موجود در حوزه عناصر بصری و گرافیکی شهر، افزود: امروز در مشهد بیشتر شاهد طراحی گرافیک‌های مناسبتی هستیم که در نوع خود بجاست اما چیزی با عنوان گرافیک شهری در مشهد وجود ندارد. گرافیک شهری با تلفیق گرافیک، معماری و طراحی شهری، چهره شهر را خوانا می‌کند، فضای شهر را برای شهروندان آشنا و ملموس کرده و حافظه بصری ایجاد می‌کند که این مهم منجر به اهلی شدن فضای شهر برای اهالی‌ا‌ش می‌شود. مردم در یک شهر با گرافیک شهری خوب احساس ترس یا اضطراب نخواهند داشت و حضورشان، به عنوان مقیم یا مسافر، بر شهر چیره می‌شود و احساس غربت نمی کنند. 

این طراح گرافیک افزود: اتفاقی مثل مشهد ٢٠١٧ یک بستر مناسب بود با بودجه خوب که می‌توانست جولانگاه این مهم در مشهد باشد و به تغییر و اصلاح بسیاری از مشکلات بصری در شهر منجر شود. رویداد ٢٠١٧ می‌توانست راه‌ها را برای اصلاح گرافیک شهری باز و اتفاقاتی را پایه‌گذاری کند که اثرات ماندگاری در فضای شهری داشته باشند، در صورتی که متأسفانه با آن به ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین شکل ممکن برخورد شد و تنها به نصب چند طرح دم دستی اکتفا شد.

پیشتاز استفاده از مؤلفه‌های گرافیکی
عبدا... کاویانی، استاد پیش‌کسوت گرافیک و رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی تبلیغات خراسان نیز، گرافیک را یکی از پویاترین و تأثیرگذارترین شاخه‌های هنرهای تجسمی دانست که بیشترین ارتباط را با فضای بصری شهر دارد. وی در این باره گفت: فضای بصری شهر و قالب‌های نشانه‌ای در شهرها همه از عناصر بصری بهره گرفته است و امروز الزام استفاده از عناصر گرافیکی قابل چشم پوشی نیست.
وی ادامه داد: در گرافیک شهری با دو نوع سفارش دهنده روبه‌رو هستیم. گروه اول مردم شهر هستند که عنوان مطالبه‌گر را دارند. آن‌ها هستند که می‌خواهند شهری زیبا و دوست داشتنی داشته باشند و باید به مطالبه آن‌ها پاسخ داد. گروه دوم اما مسئولان شهری هستند که سفارش عناصر بصری شهری به عهده آن‌هاست و باید با شناخت کافی از نیاز، سلیقه و روحیه مردم، اقلام گرافیکی شهر را سفارش دهند. مسئولیت طراحان گرافیک نیز این است که بر اساس درک نشأت گرفته از دانش آکادمیک، درک متقابل از فضاهای شهری و توجه به فرهنگ  غنی جامعه اسلامی، طرحی متناسب با فرهنگ عمومی جامعه ارائه دهند. 

کاویانی با اشاره به اینکه مشهد درمقابل دیگر کلان‌شهرهای ایران، در حوزه استفاده از مؤلفه‌های گرافیکی پیشتاز است، خاطر نشان کرد: ویژگی‌های مشهد به عنوان یک شهر غنی از موضوعات فرهنگی و مذهبی ایجاب می‌کند که از مؤلفه‌هایی برای گرافیک شهری استفاده کند که علی رغم ایجاد شادی و احساس آرامش در شهر، ظرفیت‌های فرهنگی و اسلامی شهر را نیز یادآوری کند. به عبارت دیگر این گرافیک شهری مشهد است که باید به زائران و مجاوران یادآوری کند که در حریم حضرت رضا(ع) قرار دارند، درحالی‌که برخی نمادهای گرافیکی در سطح شهر همسو با این نگاه ساخته نشده است. 

وی ادامه داد: زمانی که مشهد را «شهر بهشت » می‌نامیم باید ویژگی‌های مناسب با این نام را نیز ایجاد کنیم. مردم می‌خواهند مشهد نمایی مذهبی، شاد و فرهنگی داشته باشد. این مهم تنها با نصب چند تابلو در شهر به دست نمی‌آید بلکه باید تمامی عناصر گرافیکی شهری را با این رویکرد طراحی کرد.
این استاد گرافیک افزود: تبلیغات شهری که بخشی از گرافیک محیطی را تشکیل می‌دهد و در اختیار بخش خصوصی است، متأسفانه در سطح قابل قبولی قرار ندارد و نتوانسته ظاهر خوبی را به نمایش بگذارد. در حوزه گرافیک فرهنگی و تابلوهایی که اصولا و اساسا قصد تأثیرگذاری بر فرهنگ جامعه را دارند نیز گرچه وضع کمی بهتر است اما می‌توان با نگارش پیام‌هایی زیباتر و به‌طور خاص استفاده از عناصر ظریف گرافیکی، به اثرگذاری بیشتری دست پیدا کرد.
وی تأکید کرد: گرچه در چند سال اخیر شاهد رشد و توسعه فضای گرافیکی مشهد بوده‌ایم اما همچنان مشهد نیازمند آن است که فضایی شادتر، صمیمی‌تر و تأثیر گذارتر به دست آورد.

 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی