کد خبر : 79492
/ 10:32
بارش‌های فعلی، کفاف تشنگی سدهای استان را نمی‌دهد؛

سدهای تشنه

بحران آب، نه یک افسانه است و نه یک لقلقه زبان. «بحران» واژه کوچکی از وضعیت دشت‌های «ممنوعه» و «ممنوعه‌بحرانی» است که باز هم نمی‌تواند وضعیت مهم‌ترین مایع حیاتی روی کره زمین را توصیف کند.

سدهای تشنه

بنیامین یوسف‌زاده- شهرآراآنلاین، هرچند خروارها خاک، به پرده‌ای برای دیده‌نشدن سفره‌های آب زیرزمینی بدل شده است، جیب خالی سدهای استان، آب پاکی را روی دست همه افرادی که این روزهای زمستانی، چشمشان به آسمان دوخته شده است، می‌ریزد.
در‌این‌میان، شاید یکی از حادترین شرایط را منطقه خشک شرقی کشور و به‌تبع آن، شهر امام‌رضا(ع) داشته باشد؛ زیرا در‌کنار استحصال بی‌رویه منابع آب سطحی و سفره‌های زیرزمینی و سوء‌مدیریت این گنجینه عظیم در بخش‌های مختلف، سالانه پذیرای میلیون‌ها زائری است که از دور و نزدیک به این خطه سفر می‌کنند و نباید گذاشت آب در دلشان تکان بخورد. تهدید‌بودن کمبود ذخایر آب استان، آنجا درک می‌شود که به‌گفته مسئولان دست‌اندرکار استحصال و توزیع آب، کمتر از ٢٣‌درصد ظرفیت سدهای خراسان‌رضوی پر است و با این حجم کم، قرار است به استقبال فصل گرما که چند‌ماهی نیز به آن نمانده است، برویم. بر‌اساس مطالعات انجام‌گرفته، کسری آب استان ۶‌میلیون و ۴٠٠‌هزار‌نفری خراسان‌رضوی در افق سال‌١۴٢٠ بیش‌از ۶هزار و ٢٠٠‌لیتر در ثانیه خواهد بود.
فقط ٢٣‌درصد
به گفته مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات شرکت آب منطقه‌ای خراسان‌رضوی، اکنون ٧٧‌درصد حجم کلی مخازن سدهای این استان، خالی است و با تداوم این شرایط، روزهای سختی را در تابستان سال آتی خواهیم داشت. رضا نوروززاده، حجم کنونی ذخیره آب پشت سدهای خراسان رضوی را ٣۵٨‌میلیون مترمکعب اعلام و بیان کرد: حجم موجود آب در مخازن سدهای این استان، کاهش محسوسی نسبت‌به مدت مشابه پارسال ندارد. از ابتدای سال آبی جاری(اول مهر) تاکنون ١۵میلیون مترمکعب آب وارد مخازن سدها در خراسان‌رضوی شده است. مدیر بهره‌برداری و نگهداری از تأسیسات شرکت آب منطقه‌ای خراسان‌رضوی، مجموع ظرفیت ذخیره سدهای بزرگ و درحال بهره‌برداری استان را یک‌میلیارد و ۵١٢میلیون مترمکعب اعلام کرد و ادامه‌داد: یک‌میلیارد و ١٢۵میلیون مترمکعب از این مقدار مربوط به سد دوستی، مشترک بین ایران و ترکمنستان است.
وی ادامه داد: حجم کنونی ذخیره آب پشت سد دوستی ٢۶۵میلیون مترمکعب می‌باشد که نسبت‌به مدت مشابه پارسال تغییر چندانی نداشته است. خراسان‌رضوی دارای ٣٢‌سد در‌حال بهره‌برداری در شهرستان‌های تربت‌حیدریه، قوچان، مشهد، خواف، درگز، سبزوار، تایباد، تربت جام، چناران، نیشابور، کلات و فریمان است. نوروز‌زاده گفت: گرچه میزان بارندگی امسال نسبت‌به مدت پارسال کاهش یافته، به‌دلیل سیلاب‌هایی که در نیمه شمالی خراسان‌رضوی رخ داد، در‌مجموع حجم ذخیره آب سدهای خراسان‌رضوی نسبت‌به پارسال کمتر نشده است. حجم تولید سالانه آب در خراسان‌رضوی ١۴٠‌میلیون مترمکعب و میزان مصرف آن ١١٠‌میلیون مترمکعب است.
٧۵ درصد کاهش در بارش‌های پاییزی
مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‎ای خراسان رضوی نیز در‌این‌باره با اشاره به پاییز خشکی که در طول نیم‌قرن پیش بی‌سابقه بود و آن را گذراندیم، به خبرنگار ما گفت: بر‌اساس آمار و اطلاعات دفتر مطالعات پایه منابع آب این شرکت و سازمان هواشناسی استان، میانگین بارش استان از آغاز مهر تا پایان آذر‌٩۶، برابر ٩.۵ میلی‌متر بوده که این مقدار نسبت به مدت مشابه سال قبل ١٩.۵ درصد و نسبت به میانگین درازمدت حدود ٧۵ درصد کاهش داشته است.
دکتر احمد قندهاری با اشاره به کاهش حدود ۶۴ درصدی میانگین حجم روان‌ آب پاییز ٩۶ نسبت‌به میانگین درازمدت در دوره مشابه و بر‌اساس شاخص SDI گفت: حدود ۴٢.۵ درصد استان، در وضعیت خشک‌سالی بسیار شدید، ۴٢.۵‌درصد در وضعیت خشک‌سالی شدید، ٩.۵ درصد در وضعیت خشک‌سالی متوسط و ۵.۵ درصد استان در وضعیت خشک‌سالی ملایم است.
این گزارش بر‌اساس اطلاعات حاصل از آمار ٣۵‌ایستگاه باران‌سنجی و ٢٠‌ایستگاه هیدرومتری شرکت آب منطقه‎ای خراسان‌رضوی و ١٣‌ایستگاه باران‌سنجی اداره هواشناسی استان در سال آبی ٩٧-٩۶ تهیه شده است. وی، آورده سدها را عمدتا در روزهای زمستان و اوایل بهار دانست و بیان کرد: به‌دلیل مصرف زیاد آب در تابستان‌ها، اگر بارندگی در سال‌های طبیعی و نرمال نیز اتفاق بیفتد، معمولا صرف تأمین رطوبت خاک و بالادست‌ها می‌شود؛ امسال به‌دلیل تداوم و تشدید خشک‌سالی تأمین رطوبت زمین را هم نداشتیم و به‌معنای دیگر اگر در آینده بارشی هم اتفاق بیفتد، تأثیرش مثل سال‌های قبل بر ورودی سدهای استان نخواهد بود.
بررسی سناریوهای مختلف
مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‎ای خراسان‌رضوی اضافه کرد: در حالی کمبود بارش ٨٠‌درصدی را در استان تجربه می‌کنیم که در‌صورت تداوم آن، شرایط تأمین آب بسیار سخت و خطرناک خواهد شد.
وی همچنین از برگزاری جلسه‌ای درباره بحران آب مشهد که چند روز پیش با حضور قائم‌مقام وزیر نیرو در تهران برگزار شده است، خبر داد و گفت: در این جلسه، سناریوهای مختلفی برای عبور از بحران فعلی مطرح و بررسی شد که مدیریت مصرف به‌ویژه در بخش کشاورزی از مهم‌ترین این برنامه‌ها به حساب می‌آید.
همچنین قندهاری این مطلب را نیز گفت که برای جلوگیری از برداشت بی‌رویه آب، از ابتدای سال جاری تاکنون بیش‌از ٣‌هزار و ٣٠٠چاه در استان مسدود شده است.
در هیچ رودخانه‌ای روان‌آب نداریم
مدیرعامل جمعیت ناجیان آب، که خود سال‌ها تصدی مدیریت آب و فاضلاب شهرهای استان را بر‌عهده داشته است، با ابراز تأسف از وضعیت فعلی آب خراسان رضوی گفت: اکثر رودخانه‌های موجود در خراسان‌رضوی فاقد روان آب هستند که این موضوع در فصل زمستان که باید بارندگی‌های زیادی در آن اتفاق بیفتد، بسیار وحشتناک است.
مهدی جمشیدی نیز همچون مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‎ای استان، مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از تشدید بحران آبی را مدیریت مصرف دانست و ادامه داد: تمامی بخش‌ها باید با مدیریت مصرف خود، گامی جدی در‌راستای مهار بحران فعلی بردارند. 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی