• خانه
  • یادداشت
  • جای خالی سینمای مستند!
کد خبر : 79259
/ 12:00

جای خالی سینمای مستند!

جای خالی سینمای مستند!

 

سوال: تا به حال، فیلمی «مستند» را بر «روی پرده سینماهای کشور» دیده‌اید؟ فیلمی که به طرح یک مساله اجتماعی، سیاسی یا فرهنگی بپردازد و خارج از روال داستان‌گویی سینمای معمول، سؤالی بپرسد، چالشی به وجود بیاورد، حرفی ناگفته بگوید و خلاصه، قائل به سینمایی پرسشگر، جست‌وجوگر یا روایتگر باشد؟! دوباره می پرسم: تا به حال، فیلمی «مستند» را بر «روی پرده سینماهای کشور» دیده اید؟
٢
این‌که بپرسم آیا تا به حال، فیلمی «مستند» را بر «روی پرده سینماهای کشور» دیده اید، جای تعجب ندارد. در همه جای دنیا، سینمای مستند، اگر چه کم‌رنگ و در حاشیه، اما حضور دارد و هر سال، چند فیلم خوب در این زمینه ساخته می‌شود و علاوه بر اکران در سینماها، در نمایش‌های مختلف شبکه‌های کابلی و غیرکابلی تلویزیونی هم، با اقبال و استقبال روبه‌رو می‌شود. این البته فارغ از آن دسته از مستندهایی است که اختصاصا برای شبکه‌های تلویزیونی تولید می‌شوند و در ساخت همان‌ها هم، گاه بیشتر از یک فیلم سینمایی، وقت و هزینه صرف می‌شود. پرسش من در اینکه آیا تا به حال فیلمی مستند را بر پرده سینماهای کشور خودمان دیده‌اید، بیشتر معطوف به این مسئله است که کمی توجه‌تان را به این موضوع جلب کنم که تا کنون، سینمای مستند، عملا هیچ جایگاهی در عرصه سینمای جدی و حرفه‌ای ایران نداشته و کمتر به چشم آمده است. البته می‌شود به این مسئله، از این زاویه هم نگاه کرد که چون سینمای ایران، در حوزه تولید فیلم‌های مستند، سرمایه گذاری و تلاش چندانی نمی‌کند، نتیجه آن‌که فیلمی هم در این حوزه ساخته نمی‌شود که به نمایش عمومی گذاشته شود!
٣
سینمای مستند، معمولا در همه جای دنیا، ارزشی متفاوت با سینمای داستانی دارد. سینمای مستند، سندساز است و تاریخ ساز. مدرک می‌سازد از اتفاقات و رویدادها. زاویه دید را تغییر می‌دهد و روایت‌های مرسوم را می‌شکافد و زاویه تازه‌ای ارائه می‌کند. در ساده ترین شکل، یک سند تاریخی است از یک اتفاق ساده، که بعدها مرجع جامعه شناسان و مردم شناسان و تاریخ نگاران و هزاران رشته مرتبط با همان تصویر ساده و گذرا می‌شود. نگاه کنید به اولین فیلم‌های تاریخ سینما و حجم عظیم اطلاعاتی که این فیلم‌های کوتاه ساده، می تواند پیش روی مخاطبان کنجکاو خود بگذارد. همین راه را دنبال کن تا دیروز و امروز.
۴
ما در ایران، متأسفانه سینمای مستند نداریم. اگر لابه‌لای تاریخ سینمای ایران بچرخیم، تعداد فیلم‌های مستند تاثیرگذار و مطرح، از تعداد انگشت‌های دست و پا فراتر نمی‌روند و همان‌ها هم، هیچ‌وقت جایی جز سینماتک‌ها و سالن‌های نمایش دانشجویی و با تعداد محدودی مخاطب خاص پرحوصله، دیده نشده‌اند. بخشی از آن‌ها فقط در جشنواره‌ها به نمایش در آمده‌اند و جز سالن‌های کوچک جشنواره‌های موضوعی، جایی برای نمایش نیافته اند. حیف!
۵
«نسیان»، فیلمی به کارگردانی حسن آخوندپور، از فیلم‌سازان خوب مشهدی است، در باره تخریب بافت قدیمی حاشیه حرم مطهر حضرت رضا(ع). فیلمی که موضوع مهمی را پیش می‌کشد و دغدغه‌مند، آن‌را بررسی می‌کند. تخریب بافت قدیمی اطراف حرم مطهر، مسئله کوچک و گذرایی نیست. توجه به فرهنگ غنی و پرباری است که با اعتقاد و توسل به حضرت رضا(ع) شکل گرفته بوده است و اینک، با تغییر بافت جغرافیایی این منطقه، این فرهنگ هم دستخوش تغییر و فراموشی شده است.
فیلم، اگر چه به آرامی از زیر بار پاسخ دادن به این سؤال که «مسئول این تغییرات و تخریب ها کیست؟» شانه خالی می‌کند، اما به مدد لحن و زبان مناسب و ساختار نسبتا خوبش، می‌تواند به عنوان یک مستند تاثیرگذار در ذهن بماند و مهم‌تر اینکه، می تواند جایی در فهرست اکران فیلم در سینماهای کشور بیابد و مخاطبان خودش را پیدا کند. اگر در اول مطلب پرسیده بودم که «تا به حال، فیلمی «مستند» را بر «روی پرده سینماهای کشور» دیده‌اید؟» و ندیده‌اید، حداقل از این فرصت برای دیدن «نسیان» استفاده کنید. سینمای مستند، باید قدر این فضاهای اندک برای نفس کشیدن را بداند و این، بخشی از رسالت مطبوعات و رسانه‌ها برای ایجاد این‌چنین فضایی برای سینمای مستند است.
علی جعفری

 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی