کد خبر : 78211
/ 10:45

بی‌انصافی اینترنتی

بررسی طرح اینترنت غیر‌حجمی و پاسخ به مشکلات کاربران؛

بی‌انصافی اینترنتی

حامد سرادار - چند وقتی است که اوضاع اینترنت کشور حسابی به هم ریخته و مشترکانی که طی آذرماه قصد داشتند سرویس اینترنت‌ADSL خود را تمدید یا سرویس جدید دریافت کنند، با تعرفه‌هایی جدید و طرح‌های عجیب‌و‌غریب روبه‌رو شده‌اند. در‌واقع الزام شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ سرویس‌ اینترنتی از‌سوی دولت برای تغییر تعرفه‌ها و جایگزین‌کردن سرویس‌های پیشین با تعرفه‌های موسوم به «غیر‌حجمی و منصفانه»، باعث شده است در چند هفته‌ اخیر شاهد جنب‌و‌جوش در این شرکت‌ها باشیم.
برخی از این شرکت‌ها طی همین چند‌هفته، از باگ‌های موجود در قوانین استفاده و تعرفه‌های خود را با بی‌انصافی تمام تنظیم کردند و در‌اختیار مشترکان قرار دادند، تا‌جایی‌که صدای وزیر جوان ارتباطات را هم در‌آوردند و این امر موجب شد قوانین تازه تنظیم‌شده، چفت‌و‌بست بهتری پیدا کند. حال به‌نظر می‎رسد اوضاع کمی آرام شده و براساس قوانین جدید همه‌چیز تا‌حدودی شفاف شده است اما همچنان شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت سعی دارند به شیوه‌ای گمراه‌کننده طرح‌های خود را اطلاع‌رسانی کنند! در این مطلب قصد داریم به تشریح کامل جزئیات تعرفه‌های جدید بپردازیم و هر‌گونه ابهامی را تا جای ممکن رفع کنیم.
109355.jpg

غیر‌حجمی؛ نامحدود یا منصفانه؟
اگر فلش‌‌بک بزنیم به اوایل ورود اینترنت ADSL به کشور، یادمان می‌آید طرح‌های اینترنتی در‌اختیار کاربران قرار می‌گرفت و مثلا سرعت اینترنت ١٢٨‌کیلوبیت بود و هیچ‌گونه محدودیتی در دانلود وجود نداشت. البته آن زمان‌، خیلی‌ها کامپیوتر و اینترنت نداشتند و اصلا دنبال دانلود هم نبودند و شرکت‌های اینترنتی با خیالی راحت اینترنت نامحدود ارائه می‌کردند. اما دنیا رو به پیشرفت است و ما هم همراه‌با فناوری سعی داریم به جلو برویم.
هر‌چند در دوران دولت هشتم و نهم، مسئولان، اینترنت با سرعت بیش‌از ۵١٢‌کیلوبیت را برای مردم غیرضروری می‌دانستند، با قرارگرفتن موبایل‌های هوشمند در دست مردم، اینترنت به بخش مهمی از زندگی ایرانی‌ها تبدیل شد. حالا داده‌های پرحجم و سنگین، راه خود را به فضای اینترنت باز کرده بودند و وسوسه تماشای آنلاین یا دانلود فیلم‌های باکیفیت، هر کاربری را قلقک می‌داد. اینجا بود که دیگر اینترنت‌های کم‌سرعت، کم‌حجم و البته گران، جواب‌گوی کاربران نبود و به‌همین‌دلیل تصمیم دولت بر این شد که سرویس‌های نامحدود پا به میدان بگذارند و شرکت‌ها نیز به ارائه طرح‌های جدید خود بپردازند.
اولین موضوعی که تقریبا اکثر کاربران اینترنتی به آن اشاره می‌کنند، غیر‌حجمی‌بودن طرح‌های ارائه‌شده است. تصوری که کاربران از این طرح دارند «اینترنت نامحدود» است؛ درحالی‌که چنین نیست و تعرفه‌های جدید، نه با عنوان «نامحدود»، بلکه با عنوان «غیر‌حجمی» در‌اختیار کاربران قرار خواهند گرفت. معنای «اینترنت غیر‌حجمی» این است که برقرار‌بودن ارتباط اینترنتی شما وابسته به حجم نیست. درواقع شما حتی با گذر از مصرف ترافیک‌های عنوان‌شده(منصفانه) در طرح، همچنان می‌توانید از اینترنت استفاده کنید و به‌جای قطع‌‌شدن سرویس، با کندی نسبتا شدید سرعت مواجه خواهید شد که برای رفع آن باید ترافیک جداگانه (هر گیگ بین‌الملل ۲‌هزار‌تومان) خریداری کنید.
البته بسیاری از کاربران بر این عقیده‌اند که این طرح در عمل اجرا‌شدنی نیست و استفاده از اینترنت در سرعت‌های کم مد‌نظر وزارت ارتباطات (سرعت ۱۲۸‌کیلوبیت با دانلود ۱۶‌کیلوبایت در ثانیه) غیر‌ممکن است و کاربر ناچار به خرید حجم خواهد شد که این امر، عملا معنا ی غیر‌حجمی‌بودن را از بین خواهد برد. 

چه میزان ترافیک؟
متأسفانه شیوه‌ اجرایی و اعلام‌شدن تعرفه‌ها به‌قدری مبهم است که بسیاری از کاربران متوجه طرحی که خریداری می‌کنند، نمی‌شوند؛ یعنی کاربر نمی‌داند در تعرفه‌های جدید، چند گیگابایت حجم خریداری می‌کند!
اولین موضوعی که باید بدانید، این است که جدول‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌ها، همگی بر‌اساس ترافیک داخلی هستند، نه ترافیک اصلی. برای مثال جدول ارائه‌شده توسط شاتل را مثال می‌زنیم؛ کاربر با خرید طرح ۱۶‌مگابیت ٧٠٠‌گیگابایتی، تصور می‌کند ٧٠٠‌گیگابایت حجم در‌اختیارش قرار خواهد گرفت؛ درحالی‌که این حجم بر‌اساس ترافیک داخلی و با نسبت ۱ به ۲ ارائه‌ شده است. به این معنا که فقط ٣۵٠گیگابایت از ٧٠٠‌گیگابایت درج‌شده در جدول شاتل، مربوط به اینترنت بین‌الملل می‌شود. (این قانون با نسبت‌های مختلف در جداول شرکت‌های دیگر نیز برقرار است).

اینترنت بین‌الملل چیست؟
اینترنت بین‌الملل یعنی همه اپلیکیشن‌ها و سایت‌های خارج از ایران مانند اینستاگرام، تلگرام، واتساپ، یوتیوب، فیس‌بوک، گوگل، اپ‌استور، پلی‌استور، ساندکلاد، اسپاتیفای و تقریبا هرآنچه در دنیای اینترنت به آن نیاز پیدا خواهید کرد. در‌مقابل، ترافیک داخلی به سایت بانک‌ها، آپارات، کافه‌بازار، خبرگزاری‌ها و سایت‌هایی که سرور آن‌ها داخل ایران باشد، خلاصه می‌شود. فعلا ترافیک داخلی به ۵٠٠‌سایت داخلی منتخب خلاصه شده است. در‌واقع در طرح شاتل که بیان شد، شما ٧٠٠‌گیگابایت ترافیک را فقط در‌صورتی در‌اختیار دارید که از سایت‌های داخلی استفاده کنید! اما اگر قصد استفاده از اینترنت بین‌الملل داشته باشید (که قطعا دارید) فقط یک‌دوم این عدد را در‌اختیار خواهید داشت. این میزان در هر شرکت متفاوت است. اعداد «اصلی» اعلام‌شده توسط های‌وب را تقسیم بر ۴، پیشگامان را تقسیم بر ۳ و باقی شرکت‌ها را تقسیم بر ۲ کنید تا حجم بین‌الملل و خالصی که در‌اختیارتان قرار خواهد گرفت به دست آورید. بنابراین نتیجه‌ای که می‌توان گرفت، این است که حجم اعلامی شرکت‌ها چندان به کار شما نخواهد آمد؛ چرا‌که بر‌اساس سقف اینترنت داخلی درج‌شده و فقط بخشی از آن برای اینترنت بین‌الملل قابل استفاده است.

ابهام در طرح‌ها
دلیل اصلی ابهام کاربران، نبود شفاف‌سازی در طرح‌های ارائه‌شده است. مسئله این است که وقتی مصرف اصلی کاربران، اینترنت بین‌الملل است، چرا جدول‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌ها به‌جای ارائه مستقیم حجم اصلی، ترافیک را بر‌اساس سقف داخلی و با اعداد گمراه‌کننده‌ چند‌برابری اعلام می‌کنند؟ این کار چه براساس قانون وزارت ارتباطات باشد و چه بر‌اساس تصمیم خود شرکت‌ها، در هر دو صورت، ناخواسته باعث فریب‌خوردن عده‌ زیادی از کاربران خواهد شد؛ چرا‌که قشر عام که تخصص خاصی در این زمینه ندارد، تنها به دیدن جدول بسنده می‎کند و با تصور خرید ترافیک اعلام‌شده سرویس را سفارش می‌دهد، اما در عمل نصف، یک‌سوم یا حتی یک‌چهارم اعداد درج‌شده در‌اختیارشان قرار خواهد گرفت! بهتر نبود که به‌صورت کاملا شفاف از حجم بین‌الملل در جدول‌ها استفاده می‌شد و در‌عوض نحوه کسر ترافیک داخلی با نرخ نیم‌بها، یک‌سوم یا یک‌چهارم عنوان می‌شد؟
در‌هر‌صورت در جدول فوق که توسط وب‌سایت زومیت تهیه شده است، سعی داریم این ابهامات را برای شما از بین ببریم و دقیقا عددی را به شما اعلام کنیم که با خرید سرویس مورد‌نظر در‌اختیارتان قرار خواهد گرفت.
همان‌طور‌که گفته شد، ترافیک اعلامی شرکت‌ها بر‌اساس سقف ترافیک داخلی است، اما ترافیک اعلامی جدول فوق براساس سقف ترافیک بین‌الملل یا همان اینترنت آزاد تنظیم شده است. به این معنا که در این جدول یک گیگابایت مصرف بین‌الملل همان یک‌گیگ و یک‌گیگابایت مصرف داخل، ۵۰۰‌مگابایت (یعنی نیم‌بها) از اعداد درج‌شده کسر خواهد شد. اما اگر قصد استفاده از جدول اصلی شرکت‌ها را دارید، باید به این شکل عمل کنید: اعداد اعلامی های‌وب را تقسیم بر ۴، پیشگامان را تقسیم بر ۳ و فن‌آوا، شاتل، آسیاتک، صبانت، پارس آنلاین و مخابرات را تقسیم بر ۲ کنید تا حجمی که برای اینترنت بین‌الملل (تقریبا بخش اصلی تمام نیازهایتان) در دسترس شما خواهد بود به دست آورید.

سرعت دانلود
موضوع دیگری که باعث ابهام کاربران شده، سرعت دانلود در سرویس‌های ارائه‌شده است. تا قبل از تعرفه‌های غیر‌حجمی، اکثر شرکت‌ها پهنای باند سرویس‌ها را به‌عنوان یک طرح تشویقی تا میزان کشش خط کاربر باز گذاشته بودند که البته این موضوع همیشه صادق نبود. برای مثال، کاربری که تعرفه‌ای با پهنای باند ۲‌مگابیت خریداری کرده و کیفیت مناسب خط وی، اجازه‌ دریافت پهنای باند ۱۶‌مگابیت را دراختیار وی گذاشته بود، تنها در‌صورت مساعد‌بودن شرایط، می‌توانست از این پهنا استفاده کند. به این معنا که شما حتی با خرید سرویس یک‌مگابیت هم می‌توانستید پهنای باندی برابر با بیشینه ظرفیت خط دریافت کنید. اما در تعرفه‌های غیر‌حجمی، همه شرکت‌ها این طرح تشویقی را حذف کرده اند که در‌نتیجه، سرعت دانلود در سرویس‌های غیر‌حجمی شاید برای شماری از کاربران با قبل تفاوت داشته باشد. برای مثال، در تعرفه‌های غیر‌حجمی سرعت دانلود سرویس ۱۶‌مگابیت در بهترین حالت ۲‌مگابایت در ثانیه و سرعت دانلود سرویس ۵۱۲‌کیلوبیت در بهترین حالت ۶۴‌کیلوبایت در ثانیه خواهد بود. باقی سرویس‌ها نیز به همین نسبت محاسبه خواهند شد.
درواقع با‌توجه‌به اینکه سرعت انتقال اطلاعات در شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت با استفاده از بیت در ثانیه بیان می‌شود، کاربران در زمان دانلود اعدادی به‌مراتب پایین‌تر مشاهده می‌کنند. این تفاوت به این علت است که کوچک‌ترین واحد انتقال اطلاعات در حافظه کامپیوتر برحسب بایت است. با‌توجه‌به اینکه هر بایت از هشت‌بیت تشکیل شده، در بهترین حالت سرعت دانلود در نرم‌افزاری مثل IDM برای سرعت ۱۶مگابیت در ثانیه، ۲‌مگابایت در ثانیه خواهد بود.

حجم ارزان‌تر، سرعت گران‌تر
در تعرفه‌های جدید، با‌توجه‌به نحوه‌ محاسبه‌ سرعت دانلود که اشاره کردیم، برای آنکه سرعت زیادی در‌اختیار داشته باشید، باید حجم‌های بالا و گران‌تر را خریداری کنید. برای مثال یک کاربر کم‌مصرف که شاید نهایت استفاده‌ او ۲۰‌گیگابایت باشد، محکوم به استفاده از سرعت یک مگابیت (سرعت دانلود حدودی ۱۲۵‌کیلوبایت در ثانیه) است. اگر سرعت بیشتری بخواهد، ناچار باید با هزینه بیشتر، سرویس‌های بالاتری خریداری کند؛ درحالی‌که تحت هیچ شرایطی به ترافیک‌های موجود در آن سرویس نیاز پیدا نخواهد کرد. بگذارید این موضوع را با یک مثال روشن کنیم؛ کاربری که قبل از این طرح‌ها، با ۲۰، ۳۰ هزار‌تومان در ماه نهایت سرعت را بر‌اساس کشش خط خود در‌اختیار داشت، از حالا باید گران‌ترین طرح موجود یعنی ۱۶مگابیت ۸۰‌هزار‌تومانی را خریداری کند تا نهایتا سرعت دانلود ۲‌مگابایت در ثانیه در‌اختیار داشته باشد.
درواقع اگر ترافیک را ملاک مقایسه با گذشته قرار دهیم، بله! قیمت‌ها کاهش پیدا کرده است و با همان قیمت یا کمتر، میزان ترافیک بسیار بیشتری در‌اختیار کاربر قرار خواهد گرفت. اما اگر سرعت را ملاک قرار دهیم، خیر! طرح جدید، هزینه‌های کاربری را که به‌دنبال سرعت زیاد است، چندین‌برابر افزایش خواهد داد و باید هزینه بسیار بیشتری خرج کند تا بتواند همان سرعتی را در‌اختیار داشته باشد که قبل‌از این طرح دراختیار داشت.
نکته‌ دیگری که درباره تعرفه‌های جدید می‌توان مطرح کرد، امکان استفاده از تعرفه‌هایی با نرخ پهنای باند زیاد است. هرچند خریداری پهنای باند زیاد با ترافیک بیشتر جذاب است، باید این نکته را نیز در‌نظر گرفت که به‌دلیل کیفیت نه‌چندان خوب زیرساخت مخابراتی، عملا بخش مهمی از کاربران قادر به دریافت پهنای باند ۱۶‌مگابیتی نیستند؛ از این‌رو کاربری که خط وی تنها قادر به دریافت پهنای باند ۴‌مگابیتی باشد، درصورت خرید تعرفه ۱۶‌مگابیتی، نخواهد توانست از تمام ظرفیت استفاده کند و تنها حجم بالا نصیب وی خواهد شد که شاید با وضعیت خط پایین کاربر قادر به استفاده از تمام آن نباشد. 

فضای رقابتی
در پایان باید گفت هرچند بسیاری از شرکت‌های اینترنتی با مطرح‌شدن طرح‌های غیر‌حجمی اینترنت از کاهش سوددهی خود خبر داده‌اند، می‌توان به‌روشنی دید که ایجاد فضایی رقابتی تقریبا باعث شده است تمام شرکت‌ها در حد توان پای در بازار رقابتی بگذارند و تعرفه‌هایی بهتر از گذشته برای فروش در‌اختیار کاربرانشان قرار دهند؛ حال آنکه شاید امکان بهبود بیش از این نیز وجود داشته باشد. هرچند تعرفه‌های جدید از برخی ابعاد نسبت‌به گذشته بهبود یافته است، هنوز کاستی‌های زیادی وجود دارد که نمی‌توان شرکت‌های اینترنتی را مسئول اصلاح همه این مشکلات دانست. وجود انحصار در ارائه‌ اینترنت بر بستر فیبر و سیاست‌های شرکت مخابرات برای انحصارگرایی در فروش اینترنت ADSL (ارائه‌ اینترنت بر بستر کافو نوری و خطوط PCM) باعث شده است شرایط ایدئال برای رقابت بهتر که نتیجه‌ آن، افزایش کیفیت خدمات و در‌نتیجه رضایت بیشتر کاربران است، فراهم نشود.

 
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی