کد خبر : 77628
/ 12:26
شبنم کرمی

سایه تأخر فرهنگی بر قوانین رانندگی

سایه تأخر فرهنگی بر قوانین رانندگی

شبنم کرم

تلقی ما از رانندگی چیست؟ آیا عملی قائم به ذات است که طی آن برای خودنمایی و محافظت از مال و جان خود به‌تنهایی، واکنشی در‌برابر دیگران بروز می‌دهیم؟ قوانین رانندگی کجای داستان ترددهای سواره ما قرار دارند؟ چندی پیش مسافتی را با یک خودروی تعلیم رانندگی هم‌مسیر بودم؛ موضوع درخور‌توجه اینکه در همان زمان آموزش، برای این راننده آینده -که طبیعتا به‌زودی موفق به دریافت گواهی‌نامه یا همان اجازه‌نامه رانندگی می‌شود- در حرکت‌های متعدد به چپ و راست، بخشی از خودرو هنوز ناشناخته مانده و آن‌هم چراغ راهنماست! بنابراین وقتی برای برخی مربیان آموزش رانندگی این موارد مهم فاقد اهمیت باشد و زمان محدود آموزش فقط به راندن بی‌قید‌و‌شرط وسیله نقلیه اختصاص یابد، آیا نباید شاهد رفتارهای شخصی و ضد‌اجتماعی بعضی افراد درقالب رانندگی در اطرافمان باشیم؟ این پیوستار ناقص باعث شده است که تقریبا هر روز یک یا چند سانحه رانندگی در مسیر خود ببینیم که هرچند به‌سبب تکرار برای مردم، موضوعی عادی به نظر می‌رسد، درمجموع خسارات مادی و جانی و روحی بسیاری در جامعه به‌جا می‌گذارد. در شرایطی که مجموع تولید انواع خودرو در سال‌٩۵ با ٣٨درصد افزایش نسبت‌به سال‌٩۴ به بیش‌از یک میلیون و ٣۵٠‌هزار دستگاه رسیده است و این تولید، سال به سال نیز افزایش می‌یابد، همچنین زیرساخت‌های جاده‌ای و شهری ما توان هماوردی با تردد این میزان خودرو را ندارد، و وقتی رعایت قوانین رانندگی موضوع مؤخر در این فرایند تلقی می‌شود، بی‌شک درحالی‌که در دنیا به‌ازای هر ۱۰‌هزار خودرو حدود ۹‌نفر کشته می‌شوند، نباید به اینکه در ایران به استناد برخی آمار منتشرشده، به‌ازای این تعداد خودرو، ۳۷ تن کشته شوند شک کنیم.
قوانین راهنمایی و رانندگی در ایران قدمتی صدساله دارد و متأسفانه برخی از ما ایرانیان در‌زمینه رانندگی با پدیده‌ای اجتماعی به نام «تأخر فرهنگی» مواجه هستیم که نوعی جا‌نیفتادن فرهنگ رانندگی با وجود بیش‌از ۶٠ سال استفاده عموم مردم از وسایل نقلیه است.
عموما در تعاملات اجتماعی و روابط بین فردی، مسئله ترافیک و رانندگی در شهرها به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم زندگی شهری مورد‌توجه است، زیرا مشکل ترافیک و رانندگی‌های تهاجمی و پیامدهای ناشی از آن به‌ویژه در مناطق شهری، حیات فردی و زندگی اجتماعی همگان را متأثر می‌کند. امروز در بیشتر کشورهای پیشرفته به لحاظ اهمیت و نقش فرهنگ‌پذیری و ویژگی‌های شخصیتی افراد در رانندگی، قانون‌مداری، اجتناب و پیشگیری از حوادث و سوانح خیابانی و جاده‌ای، در بررسی معضل ترافیک و حوادث ناشی از رانندگی‌های تهاجمی، بیشترین توجه به روان‌شناسی رانندگی معطوف می‌شود. از همین منظر، منش اجتماعی و ویژگی‌های شخصیتی راننده، شرایط حاکم بر حوزه شناختی، احساسی، عاطفی، رفتاری، حسی و حرکتی او می‌تواند بیشترین نقش را در ارتباط با ترافیک و تصادفات رانندگی داشته باشد. بر‌اساس گزارش‌های آماری در اغلب کشورهای جهان، اروپا و آمریکا و بسیاری از کشورهای آفریقایی و آسیایی، علت اصلی تصادفات رانندگی و حوادث جاده‌ای و خیابانی، رانندگی تهاجمی است.
اما در کشور ما، به‌ویژه در‌میان قشر جوان، تخطی از قانون رانندگی به‌عنوان نوعی شجاعت و توانایی جا افتاده است و راننده محتاط و قانونمند مدام از‌سوی این نوع به‌اصطلاح رانندگان مورد اهانت و آزار قرار می‌گیرد؛ این در‌حالی است که رانندگی در همه دنیا فرایندی گروهی در ارتباط با فرد مقابل است. با این رویکرد، قانونمند بودن نه‌تنها نشانه ضعف نیست که به‌جز اِعمال قانون شدید ازسوی مدعی‌العموم، فرد بی‌قانون، خود‌به‌خود از جامعه طرد و زشتی حرکت او از‌سوی خود مردم به وی نشان داده می‌شود.
به‌هر‌روی بد نیست بدانیم نخستین تصادف رانندگی ثبت‌شده در ایران، میان اتومبیل مظفرالدین‌شاه و درشکه درویش‌خان نوازنده رخ داد و پس‌از این واقعه نامنتظر بود که تعداد پاسبان‌ها افزایش یافت و آن‌ها در چهارراه‌ها با بازوبند سفید و چراغ‌های راهنمایی دستی بر دوش دیده شدند. فقط چند سال پس‌از ورود نخستین خودرو به ایران، مرگ این نوازنده بزرگ، تلنگری برای تغییر وضع قوانین رانندگی در کشور بود تا مردم دیگر شاهد این حوادث دلخراش نباشند. اما اکنون پس از گذشت بیش‌از صد سال، نه‌تنها حوادث رانندگی کاهش نیافته است که شاهد افزایش چشمگیر آن نیز بوده‌ایم.

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی