کد خبر : 77586
/ 08:50
حمید ضیایی‌پرور

نقش شبکه‌های اجتماعی در کاهش تلفات سوانح رانندگی

واقعیت این است که بسیاری از مخاطبان راهنمایی و رانندگی به‌ویژه قشرهای جوان با رفتارهای تهاجمی، اساسا مخاطب صداوسیما نیستند و بیشتر از رسانه‌های اجتماعی تغذیه اطلاعاتی و محتوایی می‌شوند. باید سبک و شیوه رانندگی دیگر مردمان دنیا را نیز در شبکه‌های اجتماعی منعکس کرد.

نقش شبکه‌های اجتماعی در کاهش تلفات سوانح رانندگی

معاون مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی/ حمید ضیایی‌پرور

بر اساس اعلام رسمی پلیس، سالانه بیش از ١۶هزار نفر در سوانح و تصادفات کشور جان خود را از دست می‌دهند. هرسال ٣٠٠هزار نفر نیز بر اثر این‌گونه سوانح مجروح می‌شوند. از تعداد تصادفات کل کشور اعم از جرحی و خسارتی آماری در دست نیست اما بیشتر کشته‌شدگان سوانح رانندگی در ایران عابران پیاده هستند. این جدا از میزان آن دسته از تخلفات رانندگان ایرانی است که در دوربین‌ها یا از سوی عوامل پلیس دیده نمی‌شود.
در میان سه عامل اصلی تصادفات، یعنی خودرو، جاده و راننده، نقش راننده بسیار مهم است. حتی اگر خودرو نقص داشته باشد که اغلب خودروهای ایران این‌چنین هستند، حتی اگر جاده ایراد داشته باشد که بسیاری از جاده‌ها و خیابان‌ها و معابر ایران این‌چنین هستند، اگر عامل انسانی، یعنی راننده، آموزش دیده باشد و احتیاط کند، تلفات به حداقل می‌رسد.
طبق اعلام پلیس، سه هزار راننده عامل اصلی مرگ آن ١۶هزار نفری هستند که هر سال کشته می‌شوند. این سه هزار راننده جزو درصدی معدود از راننده‌های تهاجمی هستند که با خشونت رانندگی می‌کنند و اگرچه صدها بار این کار را انجام می‌دهند، سرانجام یا خود را به کشتن می‌دهند یا دیگران را. در کشورهای پیشرفته، حریم عابر پیاده حدود ٢ متر است؛ یعنی اگر خودرویی به نزدیک‌تر از دومتری عابری نزدیک شود، به حریم او تجاوز کرده است و راننده‌ها تحت هر شرایطی، در دومتری عابر توقف می‌کنند. کسانی که یک‌بار به یک کشور اروپایی یا حتی دبی سفر کرده باشند، این را مشاهده کرده‌اند اما در ایران، راننده‌ها نه‌تنها تا ده‌سانتی‌متری عابر نزدیک می‌شوند بلکه اساسا با مشاهده عابر، به جای فشردن پدال ترمز، بر پدال گاز می‌فشارند و اگر خودرو جلویی آن‌ها برای عابری که حتی از روی خط‌کشی عابر پیاده در حال تردد است توقف کند، برایش بوق می‌زنند یا از کنارش می‌گذرند و به جلو او می‌روند تا او تنبیه (!) شود و دیگر برای عابر توقف نکند.
راننده‌های ایرانی حتی برای عابران زن و کودک هم حق و احترامی قائل نیستند. توریست‌ها و مقامات خارجی‌ای که از ایران دیدن کرده‌اند از سه چیز در ایران تعجب می‌کنند: یکی نبود توالت فرنگی، دیگری آثار تمدن فاخر باستانی ایران و سوم فرهنگ رانندگی خشن و تهاجمی ایرانی‌ها.
در خیابان‌ها و جاده‌های ایران، عده‌ای قاتل بالقوه و مقتول آینده در حال ترددند که شناسایی آن‌ها خیلی سخت نیست. از سوی دیگر، حجم تخلفات رانندگی در ایران به قدری زیاد است که پلیس از ثبت و برخورد با آن عاجز است. موتورسیکلت‌ها به‌ویژه در شهرهای بزرگ، مانند تهران، تابع هیچ قانون و مقرراتی نیستند. انبوه موتورها در مقابل چشم پلیس از چراغ قرمز عبور می‌کنند، از مسیر ممنوع تردد می‌کنند، و در پیاده‌رو تردد و پارک می‌کنند. پیاده‌روها و معابر عابر پیاده در اشغال خودروهاست.
تعداد بسیار زیادی خودرو و موتورسیکلت فاقد پلاک در شهر در حال تردد هستند. رانندگان مرتکب تخلفاتی می‌شوند که اساسا در هیچ آیین‌نامه‌ای حتی تعریف نشده است مانند پارک سه یا چهارردیفه، دنده‌عقب در بزرگ‌راه، انجام چهار تخلف هم‌زمان، رانندگی در صندلی سرنشین، توقف ناگهانی در لاین سرعت بزرگ‌راه و حرکت در جهت عکس آزاد‌راه. این‌ها دقیقا عناوین تصاویری هستند که شهروندان در شبکه‌های اجتماعی با عکس و فیلم مستند کرده‌اند. پلیس قادر به ثبت و ضبط این تخلفات نیست چون حجم آن‌ها بسیار زیاد و تعداد عوامل پلیس بسیار اندک است.
یکی از راه‌حل‌هایی که در سال‌های اخیر برای کنترل تخلفات رانندگی به کار گرفته شده است استفاده از مشارکت عمومی برای گزارش تخلفات در قالب پلیس‌یار و بازرسان نامحسوس است اما این شیوه هم بسیار محدود است. راه‌حل وسیع‌تر استفاده از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی مجازی برای ثبت و ضبط تخلفات و فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی است.
امروز بیش از ۴٠ میلیون نفر از مردم ایران کاربر تلگرام هستند. تقریبا دست همه مردم یک موبایل هوشمند یا موبایل دوربین‌دار هست. راهنمایی و رانندگی می‌تواند با این روش‌ها اقدام به برخورد یا تخلفات رانندگی کند:
- پلیس راهور اعلام کند هر شهروندی که تخلفی از سوی راننده‌ها مشاهده کرد می‌تواند با موبایلش از آن عکس بگیرد و روی سایت پلیس راهنمایی و رانندگی منتشر کند یا روی کانال و صفحه خودش منتشر، و با هشتگی که راهنمایی و رانندگی تعریف می‌کند، برای این سازمان ارسال کند. این اقدام اگر گسترده و فراگیر شود، نقش بازدارندگی بسیار نیرومندی خواهد داشت زیرا همه مردم ناظر همدیگر خواهند شد و متخلفان احساس امنیت نخواهند کرد.
- اکنون تعداد زیادی از کانال‌ها و صفحات شبکه‌های اجتماعی هستند که تخلفات رانندگان را منعکس می‌کنند...
... کانال‌هایی که عناوینی چون «مهارت رانندگی»، «فرهنگ رانندگی»، «سبک رانندگی»، «درست برانیم» و «تصادفات ناجور» دارند. پلیس می‌تواند این صفحات و کانال‌ها را شناسایی و تصاویر و گزارش‌های منتشرشده در آن‌ها را ملاک و سند قرار دهد و بعد از بررسی فنی آن‌ها، به اعمال قانون برای رانندگان متخلف اقدام کند. در صورت تمایل، مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمادگی همکاری با پلیس برای معرفی این نوع کانال‌ها و صفحات اجتماعی را دارد. فقط در یکی از این کانال‌ها، طی یک سال، ٢٠٠ تخلف محرز خودروها و موتورسیکلت‌ها با عکس و فیلم و مشخصات وسیله نقلیه و نوع تخلف و مکان و زمان تخلف ثبت شده است و هنوز هم در دسترس است اما ظاهرا در اداره پلیس راهور، بخشی به نام «رصد شبکه‌های اجتماعی» وجود ندارد. فعالان شبکه‌های اجتماعی حوزه فرهنگی و شهری می‌توانند افسران نامحسوس پلیس راهنمایی باشند به شرطی که اراده‌ای برای برخورد با متخلفان وجود داشته باشد.
- آموزش‌های رانندگی و فرهنگ‌سازی در زمینه رانندگی باید علاوه‌بر ارائه در رسانه‌های رسمی مانند صدا و سیما که تاکنون دنبال شده است، در محیط شبکه‌های اجتماعی مجازی نیز دنبال شود. واقعیت این است که بسیاری از مخاطبان راهنمایی و رانندگی به‌ویژه قشرهای جوان با رفتارهای تهاجمی، اساسا مخاطب صداوسیما نیستند و بیشتر از رسانه‌های اجتماعی تغذیه اطلاعاتی و محتوایی می‌شوند. باید سبک و شیوه رانندگی دیگر مردمان دنیا را نیز در شبکه‌های اجتماعی منعکس کرد. این را مردم ایران انجام خواهند داد چون ظاهرا صداوسیما به دلیل غالب بودن بینش غرب‌ستیزی در آن، حتی از انعکاس جنبه‌های مثبت فرهنگ غربی مانند همین فرهنگ رانندگی نیز ابا دارد و مردم ایران نیز فکر می‌کنند وضعیت رانندگی در همه‌جای دنیا همین‌گونه است ولی واقعیت این است که شیوه رانندگی ایرانی‌ها به مثابه جک در شبکه‌های اجتماعی غربی و جهانی دست‌به‌دست می‌شود و به ما می‌خندند و ما در همان حال، فریاد بر می‌آوریم که ملت بافرهنگی هستیم!
- کمپین‌های فرهنگ‌سازی در شبکه‌های اجتماعی با محوریت فرهنگ رانندگی باید شکل بگیرد. جشنواره رسانه‌های اجتماعی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمادگی همکاری با پلیس برای راه‌اندازی چنین کمپینی را دارد.
متأسفانه چون سیاست رسمی کشور تا همین چند سال اخیر نادیده گرفتن رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بوده است، به ظرفیت‌های این نوع رسانه‌ها برای کاهش تخلفات و تلفات سوانح رانندگی توجهی نشده است. همان‌طور که انتشار فیلم زورگیری چند موتورسوار از یک جوان در شبکه‌های اجتماعی باعث واکنش سریع پلیس آگاهی و دستگیری زورگیران شد، اگر پلیس تخلفات رانندگی ثبت‌شده شهروندان در شبکه‌های اجتماعی را جدی بگیرد، متخلفان احساس امنیت نخواهند
کرد.

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی