کد خبر : 76938
/ 09:42
سعید خدیوی

مفاهیم مرتبط با توسعه (١): رشد

آنچه که بیشترین ارتباط را با مفهوم توسعه دارد موضوع "رشد اقتصادی" است. رشد اقتصادی در یک تعریف بسیار ساده به معنی نرخ افزایش در تولید کالاها و خدمات در یک بازه زمانی و در یک جغرافیای مشخص است.

مفاهیم مرتبط با توسعه (١): رشد

*پژوهشگر پژوهشکده ثامن / سعید خدیوی * 

با وجود آنکه توسعه یک مفهوم نو پدید است و کمتر از نیم قرن از سابقه آن می‌گذرد اما بیش از سایر مفاهیم دوران مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرد و از آن روکه در کشور ما متاسفانه به دلیل ضعف علوم انسانی اغلب مفاهیم دچار اغتشاش معنایی شده‎اند، این اغتشاش تا آنجا پیش رفته است که می توان ادعا کرد در برخورد با مفاهیم جدید ما دچار نوعی زبان پریشی هستیم.
از این رو تدقیق مفاهیم به منظور دستیابی به یک فهم مشترک ابتدایی‌ترین و کلیدی‌ترین فعالیتی است که باید برای‌رسیدن‌به فرایند توسعه انجام گیرد. به‌این منظوردرگام اول باید مفاهیم مرتبط با توسعه مورد نقد و بررسی قرار گیرند.
رشد یا معادل انگلیسی آن growth ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین مفهوم درباره موضوع توسعه است. مفهوم رشد در یک برداشت ساده به معنی تغییرات مثبت دراندازه‌یا سایر امور در یک دوره زمانی معین‌است. لغت نامه کمبریج رشد را به معنی فرایند افزایش اندازه تعریف کرده است.
به وضوح مشخص است که این واژه از علوم زیستی وارد ادبیات علوم انسانی شده است از این رو‌ در میان واژگان مرتبط با مفهوم توسعه ضمن دارا بودن کمترین پیچیدگی بیشتر تاکید را بر تغییر مثبت در جنبه های "کمی" دارد.
اگرچه رشد می تواند در بسیاری از حوزه‌های جامعه همچون جمعیت، تحصیلات، شهرنشینی و...مصداق داشته باشد اما آنچه که بیشترین ارتباط را با مفهوم توسعه دارد موضوع "رشد اقتصادی" است. رشد اقتصادی در یک تعریف بسیار ساده به معنی نرخ افزایش در تولید کالاها و خدمات در یک بازه زمانی و در یک جغرافیای مشخص است.
به یک معنی رشد اقتصادی به مثابه افزایش در بازدهی اقتصادی یک جامعه‌است اگر بخواهیم تعریفی ملموس از این مفهوم ارائه دهیم باید گفت رشد اقتصادی به مثابه نرخ افزایش در درآمد یک گروه مشخصی از افراد‌ است‌و از آنجایی که این گروه در قالب یک کشور با جغرافیای سیاسی مشخص تعریف می‌شود آن را با عنوان رشد اقتصاد ملی می‎شناسیم. به منظور حذف روند رشد جمعیت و افزایش قیمت ها در طول زمان از شاخص" رشد درآمد ملی سرانه واقعی" استفاده می شود به بیان ساده مراد از نرخ افزایش درآمد، افزایش در درآمد واقعی و سرانه یک جامعه است. در نتیجه هر گاه میانگین درآمد واقعی(بدون تاثیر تورم) افراد یک جامعه افزایش یابد می توانیم ادعا کنیم که در آن جامعه رشد اقتصادی رخ داده است.
پر واضح است که در صورت وقوع چنین امری یعنی افزایش درآمد واقعی سرانه، آحاد یک جامعه زندگی بهتری خواهند داشت، چرا که شرایط در اختیار داشتن امکانات بیشتر و کالاهای افزون‎تر برای ایشان راحت تر از گذشته میسر خواهد بود.
بر این اساس است که می‌توان گفت رشد اقتصادی یکی از شاخص‌های دستیابی به توسعه است، مردم یک جامعه با افزایش درآمد واقعی آزادی انتخاب بیشتری خواهند داشت و این امکان قطعا تاثیر مثبتی در افزایش رضایت‌مندی از زندگی برای‌آنها فراهم خواهد کرد. با این وجود رشد اقتصادی در برابر برخی پرسش‌ها همچون چگونگی توزیع این درآمد در میان اقشار مردم؟ نحوه مصرف آن؟ و حفظ و ثبات آن در آینده باز می ماند. از این رو است که می توان گفت اگرچه رشد اقتصادی شرط لازم برای دستیابی به جامعه مطلوب‌است اما شرط کافی نیست.
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی