کد خبر : 76136
/ 19:10
شهرآرا محله از 70 سال تاریخ مسجد سناباد گزارش می‌دهد

باغ سیّدموسی

باغ سیّدموسی

مغربی- انگار همین دیروز بود که به جای خدمت‌گزاران جوان امروز مسجد سناباد در این ماه محرم، نسلی که تصاویرشان در مجموعه‌ قاب‌های شهدای مسجد جای گرفته، پرشور و بامعرفت تلاش می‌کردند تا به جبهه‌های حق علیه باطل بروند و یزید و یزیدیان زمانه را شکست دهند.  مسجد سناباد که چندین نسل خاطره را به همراه دارد، پیش از انقلاب، کانون روشنگری علیه بهائیت و اصلاح افراد ناآشنا با فرهنگ دینی و در دوران انقلاب اسلامی، پایگاهی از بهترین رزمندگان اسلام و در سال‌های بعد نیز کانونی برای ترویج معارف اسلامی بوده است. مسجدی که حضور بیش از نیم قرنش آن را به یکی از عناصر هویت‌بخش محله سناباد و کوچه سناباد12 تبدیل کرده است. مردم محله مشارکت خوبی در برنامه‌های آن دارند و هیچ‌گاه مسجد را خالی از رفت و آمد نخواهید دید.  در این گزارش، ماجرای تأسیس و بازسازی مسجد، فعالیت‌ دوران‌های مختلف و  برنامه‌های آن را در گفتگوی ما با امام جماعت مسجد سناباد و یکی از اعضای شورای اجتماعی محله سناباد خواهید خواند. همچنین یادی کرده‌ایم از خاطرات شهدای مسجد. با ما همراه باشید.  
106581.jpg
 
باغی متعلق به سادات رضوی
«مسجد سناباد، باغی بزرگ بود. باغی متعلق به سیدموسی قائم‌مقامی از سلسله سادات رضوی مشهد. بر اساس آنچه از مرحوم پدرم شنیدم، ایشان از انتهای باغش می‌خواست مقداری زمین به مدرسه بدهد. جمعی از قدیمی‌های محله دور هم جمع می‌شوند و به نزد آقای قائم‌مقامی می‌روند و درخواست می‌کنند زمین را به مسجد اختصاص دهد. آن‌ها به سید می‌گویند که در محله، مدرسه وجود دارد، (مدرسه‌ای که الان امیر معزی نامیده می‌شود) اما مسجد نداریم.»
حجت‌الاسلام والمسلمین ازغندی امام جماعت فعلی مسجد سناباد که از 21سال پیش امامت مسجد را به‌عهده دارد، صحبت‌هایش را درباره معرفی مسجد، اینگونه شروع می‌کند.
او با گفتن اینکه مسجد سناباد 65سالی قدمت دارد، ادامه می‌دهد: سید در ابتدا راضی نمی‌شود، اما بعد از پیگیری‌های زیاد، رضایت می‌دهد و این مکان را صرفاً برای ساخت مسجد وقف می‌کند. بنابراین این مسجد جزو مساجدی است که صرفاً ملک آن مسجد است. درحالی که بیشتر مساجد یا مسجدحسینیه هستند یا حسینیه‌ای که در آن‌ها نماز هم اقامه می‌شود، اما مسجد سناباد، صرفاً مسجد است.

یخدان بزرگ به شبستان تبدیل می‌شود
متراژ زمین این مسجد ۷۲۰مترمربع است. در کنار مسجد، یخدانی بزرگ (محل جمع‌آوری آب‌های زمستانی برای تولید یخ برای فصل گرما) قرار داشته که بعدها جمع‌آوری و شبستان سابق مسجد با متراژ ۱۵۰مترمربع در آن ساخته می‌شود. همچنین مسجد قدیم، گود بوده و وقتی افراد وارد می‌شدند، باید چند پله پایین می‌رفتند. این مسجد، حتی سقف هم نداشته است.

محله بهایی‌نشین
سید شاه‌چراغی اولین امام جماعت مسجد بوده است. سپس آیت‌ا... فقیه سبزواری از مرحوم حجت‌الاسلام و المسلمین سیدعلی میرمحمدی ازغندی تقاضا می‌کند امامت جماعت این مسجد را به عهده بگیرد. ایشان در سه‌وعده صبح، ظهر و مغرب به اقامه نماز می‌پردازد.
فرزند امام جماعت سابق مسجد سناباد می‌گوید: بخشی از این محله بهایی‌نشین بوده است و همچنین عموها و داش مشتی‌هایی در آن زندگی می‌کردند. بهایی‌ها، امام جماعت را بسیار آزار می‌دادند و او را به قتل تهدید می‌کنند تا از امامت جماعت دست‌ بردارد، اما ایشان فردی شجاع و با توکل بالا بوده است و مسیر تبلیغات مذهبی‌اش را ادامه می‌‌دهد. آن مرحوم، ۴۰سال امام جماعت مسجد سناباد بودند.
106580.jpg

جلسه قرآن برای لات‌های محله
پدرم استاد و مفسر قرآن بود و ساده زندگی می‌کرد و در بین علما به فقیه ازغندی معروف بود. او در مسجد خیرات‌خان، هم‌حجره‌ای مقام رهبری و برادر ایشان بودند.
او ادامه می‌دهد: او الوات محله سناباد را جمع می‌کند و توبه می‌دهد و این افراد را نمازخوان می‌کند و آن‌ها نیز از قماربازی و چاقوکشی دست برمی‌دارند. حتی مختص این افراد جلسه قرآن تشکیل می‌شود.
حجت‌الاسلام ازغندی اضافه می‌کند: ایشان هر شب منبر می‌رفت و در مناسبت‌های مذهبی اصرار داشت که مجالسی در مسجد برگزار شود. او برای مستمندان محل هم کمک جمع‌آوری می‌کرد.

بازسازی مسجد به‌طور معجزه‌آسایی پیش رفت
آقای ازغندی در همان ابتدای برعهده‌گرفتن امامت مسجد، پیگیر نوسازی این مکان می‌شود. در این‌باره می‌گوید: همان اوایلی که امام جماعت مسجد شدم، یعنی حدود سال 75، صفوف نماز در نوبت مغرب و عشا حتی به کفش‌کن مسجد می‌رسید. بنابراین، تمایل داشتم مسجد آبادتر و بزرگ‌تر شود. اهالی معتقد بودند این کار را شروع نکنیم که به نتیجه نمی‌رسد. خیران هم کمکی نکردند و از اداره اوقاف هم باوجود نامه‌نگاری برای بازسازی مسجد، کمکی نرسید.
اما با اعلام کمک عمومی از اهالی، مبلغ ۱۱میلیون و دویست‌هزار تومان در همان زمان، جمع‌آوری و بنا می‌شود که ۲۰۰مترمربع از حیاط مسجد را به شبستان اضافه کنند.
شهروند قدیمی محله سناباد ادامه می‌دهد: با شروع کار، ناگهان کمک‌های مردمی در حجمی بالا شروع شد؛ چه به‌صورت کمک‌های ریالی و چه مصالح و به‌صورت معجزه‌آسایی کار پیش ‌رفت. حتی مهندس و معمارهای مسجد نیز صلواتی وارد کار شدند و در مدت ۲ سال و نیم مسجد به‌پا شد. معماری مسجد هم بر اساس اصول زیباشناسی اسلامی و سنتی انجام شد. در این مسجد آیینه‌کاری روی پایه‌ها به صورت گره هشت‌اسلامی و روی سقف، گره هشت‌چهار لنگه و لوزی تخت و برجسته صورت گرفته است.
او می‌گوید: از افتخارات دوره بازسازی مسجد این بود که حتی یک وعده نماز مسجد هم ترک نشد.

برنامه‌های مسجد
حجت‌الاسلام ازغندی درباره برنامه‌های مسجد می‌گوید: علاوه بر اقامه نماز به عنوان برنامه محوری مسجد، در همه اعیاد مذهبی سال، مداح و روضه‌خوان دعوت می‌شود. در ماه محرم چند برنامه مختلف عزاداری در مسجد داریم. یکی بلافاصله بعد از نماز مغرب و عشا و دومی حدوداً ساعتی بعد که به همت جوانان مسجد در قالب هیئت رایه‌العباس انجام
می‌شود.
او ادامه می‌دهد: سعی می‌کنیم در همه اعیاد، شیرینی و پذیرایی برای بخش مردانه و زنانه تهیه شود. هر شب جمعه، دعای کمیل و هر شب بعد از نماز، قرآن‌خوانی داریم. بعد از این برنامه، احکام و روایت برای مردم می‌گوییم.
او درباره برنامه دعای ندبه مسجد نیز می‌گوید: از قدیم، برنامه دعای ندبه را داشتیم، اما تعداد اندکی در آن شرکت می‌کردند. پدرم به بنده گفتند اگر بخواهیم به تعداد مخاطبان نگاه کنیم، این دعای ندبه برچیده می‌شود اما باید ادامه داد. خوشبختانه مدت‌هاست استقبال خوبی از دعای ندبه مسجد می‌شود.
روحانی محله سناباد اضافه می‌کند: در همه سال، متناسب با نیازهای افراد مستمند که در محله یا شهر شناسایی کردیم، کمک‌های مالی برایشان ارسال می‌شود. همچنین در ماه مبارک رمضان برنامه اعتکاف در مسجد با شور خاصی برگزار می‌شود.
106582.jpg

بسیج مسجد خیر و برکت داشته است
روحانی مسجد می‌گوید: نهاد بسیج برای مسجد سناباد خیر و برکت داشته است. من به عنوان امام جماعت صریحا می‌گویم در بسیج مسجد سناباد افرادی هستند که حاضرم پشت سرشان نماز بخوانم. هیئت امنای مسجد همه در خط رهبری هستند و برای مسجد کوشا.
در سال‌های گذشته، هیئت جوادالائمه(ع) در مسجد و خانه ساکنان محل، حضور داشت و برنامه‌های مذهبی در ایام شهادت برگزار می‌کرد. اما حالا هیئت رایه‌العباس از بچه‌های همین محله تشکیل شده که در دهه اول محرم و سایر روزهای این ماه و ماه صفر برنامه‌های مختلفی اعم از سخنرانی، برگزاری شب خاطره از شهدا و اطعام عمومی را پیگیری می‌کند. هزینه‌های این مراسم  را نیز خود بسیجیان پایگاه مسجد تأمین می‌کنند.

همکاری شورای محلات با مسجد
شورای اجتماعی محلات به همت شهرداری تأسیس شده است و اهدافی چون تقویت فعالیت‌های جمعی برای نهادینه‌سازی حقوق و تکالیف مردم را پیگیری می‌کند.  حسن دهلوی، نماینده کسبه شورای محله سناباد و از اعضای هیئت امنای مسجد درباره همکاری متقابل مسجد و شورای این محله می‌گوید: ما جلسات ماهیانه را در مسجد برگزار می‌کنیم تا هم اهالی بتوانند حرف‌هایشان را به نمایندگانشان برسانند و هم نمایندگان محلی بتوانند درک بهتری از اوضاع مسجد به‌عنوان کانون محوری برنامه‌ها داشته باشند.
او می‌گوید: برای بهینه‌سازی فرهنگ عمومی، برنامه‌های متنوعی چون محله‌آرایی و برگزاری باشکوه‌تر جشن‌های ملی و مذهبی را با همکاری و مشارکت اهالی برگزار کردیم. کلاس آموزش قرآن را سه‌شنبه‌شب‌ها برای همه سطوح برگزار می‌کنیم. این جلسه با استقبال خوب امام جماعت و اهالی مواجه شده است.
وی به اشاره به بعضی از جلسات مقطعی که به مناسبت‌های مختلف در مسجد سناباد برگزار می‌شود می‌گوید: با دعوت یکی از درجه‌داران عالی‌رتبه کلانتری برای مردم در مسجد، جلسه‌ای  با محوریت جلوگیری از وقوع جرم و بالابردن سطح امنیت عمومی برگزار کردیم. همچنین یکی از کارشناسان حقوق  را دعوت کردیم تا در زمانی مشخص به مسجد بیاید یا در جلسه‌ای عمومی به سؤالات مردم در موضوعات حقوقی و کیفری به‌صورت رایگان پاسخ دهد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
 
یادی از شهدای مسجد سناباد
این مسجد شهدای متعدد و نامداری را به انقلاب و دفاع مقدس تقدیم کرده است. پایگاه بسیج محله به نام شهید محمد سعادتجوست. از دیگر شهدای این مسجد می‌توان به شهید جعفر وطن پرست، شهید محمدرضا مجربی کرمانی، شهید ممکن، شهید ابوالقاسم نخ‌فروشان، شهید سعیدرضا عماد، شهید مهدی قرص‌زر، شهید علی قناعتگر، شهید مسعود کرباسی، شهید وحید شادی‌فر، شهید حمید صبور حداد طوسی، شهید یاسر حکیمی، شهید محسن اسماعیل‌زاده و شهید محسن حسن‌پورفرد اشاره کرد.
جمعی از والدین و خانواده‌های این شهدا کماکان در محله و اطراف مسجد زندگی می‌کنند که به‌عنوان نمونه می‌توان از خانواده شهید مجربی کرمانی نام برد که در شماره‌های پیشین شهرآرا محله گزارشی مفصل درباره شهید و مادر او منتشر کردیم.
106583.jpg

دلبستگی به جبهه از دبیرستان ابوذر غفاری
بخشی از زندگینامه شهید وحید رضائی: در خانواده‌ای مذهبی رشد و نمو پیدا کرد. دل‌بستگی وی به نظام، انقلاب و شیفتگی‌اش به جبهه در دبیرستان ابوذر غفاری مشهد (دبیرستانی نزدیک به مسجد سناباد) اوج گرفت. همان جایی که جلال ترشیزیان، جوانان عاشق و مخلص را ابتدا به بسیج و انجمن اسلامی دبیرستان جذب می‌کرد و ازآنجا به مسجد سناباد و پایگاه بسیجش راهنمایی می‌شدند. با توجه به اینکه برادر بزرگتر وی نیز مرتب جبهه بود، با اراده‌ای قوی پدر و مادرش را راضی کرد تا دین خود را به نظام و انقلاب ادا کند. وقتی چرخ‌های قطار به سمت جبهه‌ها روان شد، هیچ‌کس فکر نمی‌کرد این اولین و آخرین بدرقه وحید خواهد بود...

   نکند به ما بگویند با خون ما چه کردید؟
کوتاه از وصیت‌نامه شهید محسن اسماعیل‌زاده: برادران عزیز، از شما می‌خواهم دنباله‌رو راه شهدا باشید؛ در عمل نه در حرف‌زدن. امروز این شهدای عزیز، بار سنگین را بر دوش ما گذاشتند؛ نکند این که با اعمال و حرف‌زدنمان خون این عزیزان را پایمال کنیم. نکند قلب خانواده‌های داغ‌دیده این عزیزان را به درد آوریم. این عزیزان به خاطر حفظ شرف و قرآن و اسلام با دشمنان خدا جنگیدند و با بدن‌های پاره‌پاره، سرها و دست‌ها و پاهای جداشده به دیدار خداوند رفتند. نکند فردایِ قیامت جلوی ما را بگیرند و به ما بگویند که با خون ما چه کردید.

یادی از کاسبی که پدر شهید بود
اهالی محله، پدر شهید قاسم نخ‌فروشان را به‌خوبی می‌شناسند. پیرمردی که کفاش محله بود و مغازه بسیار کوچکش چسبیده به درِ مسجد از سویی و از طرف دیگر کنار در ورودی پایگاه بسیج بود. مغازه حاج غلامحسین نخ‌فروشان، ویترینی منحصربه‌فرد داشت. عکس شهدای مسجد، بنیان‌گذار انقلاب اسلامی و مسئولان مخلص کشوری در همان فضای کوچک که از مجلات و روزنامه‌ها بریده بود دیده می‌شد. پیرمرد کارش را با دقت انجام می‌داد و هزینه تعمیر کفش‌ها را اندک‌تر ازآنچه عرف بازار بود می‌گرفت.
مرحوم نخ فروشان، مردی متین و آرام بود. کسی صدای بلند او یا بی‌تابی‌اش را جز در مجالس روضه حسینی نشنیده بود؛ جز آن روزی که در ماه محرم، شهید گمنامی را به مسجد آورده بودند،‌ او به معنی واقعی کلمه  بال و پر می‌زد و حال و هوای دیگری به مجلس بخشید. انگار داغ دلش تازه شده بود ...در همان ویترین ساده مغازه‌اش چند عکس از فرزندش دیده می‌شد که زیرش نوشته شده بود: حجله قاسم!
 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی