کد خبر : 76110
/ 11:35
عبدالرسول وصال

استانداردهای دوگانه، چالش‌ پیش‌روی رسانه‌ها

استانداردهای دوگانه، چالش‌ پیش‌روی رسانه‌ها

استانداردهای دوگانه همواره یکی از مشکلات و چالش‌های مهم پیش‌روی رسانه‌ها بوده است. البته ما نباید همیشه مطلق به این‌ها نگاه کنیم. رسانه‌های مجازی در افشای مفاسد از هر نوع، اعم از املاک، فیش‌ها و ...، اثرگذار بوده‌اند. فشاری که رسانه‌های نیمه‌رسمی‌ وارد کردند سبب شد رسانه‌های مکتوب و رسمی‌تر مفاسد را به‌شکل حقوقی پیش ببرند. در‌این‌زمینه رسانه‌های محلی هم می‌توانند به موضوعاتی از‌این‌دست، آن‌هم در سطح منطقه‌ای، ورود کنند. قطعاً، اگر رسانه‌ها نباشند، وضعیت جوامع ما معنا و مفهوم دیگری پیدا می‌کند. قدرت رسانه‌ها می‌تواند به حکمرانی خوب و حقوق مردم کمک زیادی بکند و، علاوه‌بر‌این، موجب شفافیت بیشتر شود و به مسئولین فشار وارد کند که با مردم رو‌راست‌تر عمل کنند و درصدد رفع مشکلات آنان برآیند. این ترس همیشه توانسته است قدرت نظارت بر عملکرد مسئولان و کسانی که جوامع را اداره می‌کنند بیشتر کند.

بعضی از این شعارهایی که در جامعۀ ما مطرح می‌شوند زیبا هستند، اما به‌قدری کلی و عمومی‌‌اند که از درون آن‌ها نتیجه‌ای عاید مردم نمی‌شود. شعار صداقت و شفافیت هم، گرچه فرهنگ را تا‌حدی پیش می‌برد، اما همۀ کار اینجا اتفاق نمی‌افتد. زمانی که در دنیا بحث گفتگوی تمدن‌ها مطرح شد ما در کشورمان درباب گفتگو دچار چالش شده بودیم. یا در مقطعی که شعار عدالت اجتماعی و عدالت و رفع تبعیض داده شد ما بیشترین بی‌عدالتی‌ها را شاهد بودیم. به‌نظر من آنچه از شعار مهم‌تر است مبانی قانونی و حقوقی است که بستر تحقق این شعارها را فراهم می‌کند. مبانی حقوقی صداقت و شفافیت این است که مردم در ادارۀ امورِ خودشان صاحب حقی شوند که دیگر نیاز نباشد برای شفاف‌کردن برخی مسلائل پشت در اتاق مدیران بایستند. حتی امروز خبرنگاران ما توان این را که کسب خبر و اطلاعات کنند ندارند و با مشکلات زیادی مواجه می‌شوند. خوشبختانه در سال‌های اخیر قانون دسترسی آزاد به اطلاعات را در دستورکار دولت دوازدهم دیده‌ایم. گرچه این قانون در اولین قدم‌های خودش پیش می‌رود، ولی الگوی مناسبی است برای اینکه ما بگوییم چه می‌خواهیم. رسانه‌های محلی هم همانند مطبوعات ملی باید به اطلاعات دستگاه‌های اجرایی دسترسی آزاد داشته باشند.تا قبل از این فقط شعار می‌دادیم که دانستن حق مردم است. این سخن کلی است؛ شاخصی برای اندازه‌گیری‌اش نبود، اما اکنون قانونی داریم که می‌گوید، اگر خبرنگاری برای دریافت اطلاعات تلاش کرد و دستگاه‌های دولتی جلوِ تلاش او را گرفتند، آن دستگاه مجرم است و باید پاسخ‌گو باشد. این حق اکنون برای شهروندان هم تعریف شده است. شهروندان هم می‌توانند برای دریافت اطلاعات، در‌صورتی‌که با مانع مواجه شدند، پیگیر حق خود باشند، گرچه این هنوز به‌عنوان قانون جامع و مانع مورد‌استفاده قرار نگرفته و ما هنوز در ابتدای راه هستیم. تصور بنده این است که به‌لحاظ دستیابی آزاد به اطلاعات در دنیا در رتبه‌های آخر باشیم.همچنین صداقت در انتقال اطلاعات هم موضوع بسیار مهمی‌ است. رسانه‌ها باید اخبار را با صداقت منتقل کنند. این اصل یکی از مبانی عملکرد حرفه‌ای در عرصۀ رسانه است. عملکرد حرفه‌ای یعنی اینکه، اگر من پولی از کسی می‌گیرم که تبلیغی برای او انجام دهم، آن تبلیغات را درقالب خبر به خورد مخاطب ندهم؛ بگویم این یک تبلیغ است و دیگر اینکه در اصالت خبر و در سابقۀ خبر اعمال‌نظر نکنیم و موضوعات را درست منتقل

کنیم.واقعاً برداشت ما از مفهوم «استقلال رسانه» چیست؟ شاید این اصلاح مفهوم رسانۀ غیرحزبی را تداعی کند، اما باید بپذیریم که هر رسانه‌ای دارای گرایش و خاستگاهی است. هر نشریه‌ای می‌تواند بگوید که من ارائه‌دهندۀ چنین نظراتی هستم. ما در‌حال‌حاضر در کشورمان با این مشکل روبه‌رو هستیم که بسیاری از رسانه‌ها افکاری را نمایندگی می‌کنند و ادعای استقلال هم دارند، در‌حالی‌که خود رسانه‌ها نمایندۀ برخی جریانات هستند. قانون اساسی راهبرد ادارۀ رسانه‌های ما را در سطح کلان مشخص کرده است. قانون‌گذار، اگرچه قوانین مطبوعات و خبرگزاری‌ها را تصویب کرده، اما در چارچوب این قوانین مرزهای توهین و تشویش هنوز کامل و دقیق روشن نیست؛ به‌همین‌دلیل بسیاری از رسانه‌ها ممکن است مطلبی را منعکس کنند که در‌قالب توهین دانسته شود و بالعکس بسیاری دیگر در‌قالب نقد.

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی