کد خبر : 76026
/ 10:17
گفتگوی شهرآرا با مدیر کل کمیتۀ امداد خراسان رضوی

به اشتغال مددجویان نگاه فرایندی داریم

سلامی- با وقوع انقلاب اسلامی، نگاه نظام به افرادی متمرکز شد که جزو دهک‌های پایین جامعه بودند و در دوران قبل‌از انقلاب متحمل رنج‌ها و ظلم‌های زیادی شده بودند.

به اشتغال مددجویان نگاه فرایندی داریم

عزم نظام به این مهم، از فرمان تاریخی امام خمینی‌(ره) در ١۴‌اسفند‌١٣۵٧ مبنی‌بر تأسیس کمیتۀ امداد به‌روشنی مشخص شد. کمیتۀ امداد پس‌از روی‌کارآمدن مدیریت جدید، با تغییرات شگرفی مواجه شد و به‌اذعان اکثر کارشناسان، توانمندسازی و ایجاد اشتغال به مهم‌ترین اولویت‌های آن تبدیل شد. در‌این‌باره با محسن مسعودیان‌راد، مدیر کل کمیتۀ امداد امام خمینی‌(ره) استان خراسان رضوی، گفتگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

﷯ 

پس از روی‌کار‌آمدن مدیریت جدید در کمیتۀ امداد، شاهد بودیم که جهت‌دهی آن تغییر یافت. می‌توانید به‌طور خلاصه رویکردهای جدید کمیتۀ امداد امام‌خمینی(ره) را توضیح دهید؟

رویکرد جدید کمیتۀ امداد، این است که خدماتش را در‌قالب توانمندسازی مددجویان تعریف کند. به‌عبارتی رویکرد جدید کمیتۀ امداد، توانمندسازی مددجویان است و این اتفاق مبارکی است که در این چند سال اخیر روی داده است. برای موضوع توانمندسازی، لایه‌های مختلفی تدارک دیده شده است. یکی از این لایه‌ها مقولۀ مهم اشتغال‌زایی است. ایجاد کار و اشتغال و اشتغال‌سازی آبرومندانه برای مددجویان کمیتۀ امداد، به یکی از اهداف اولویت‌دار کمیتۀ امداد تبدیل شده است. از دیگر اولویت‌های کمیتۀ امداد، مسائل فرهنگی را می‌توانم مثال بزنم. حمایت از تحصیلات و مسائل مربوط به مددجویانِ جوان کمیتۀ امداد، از دیگر رویکردهای ماست. احیا و راه‌اندازی بیمۀ تأمین اجتماعی برای بخشی از مددجویان و به‌ویژه زنان سرپرست خانوار، از دیگر اقدامات کمیتۀ امداد است. اختصاص بخشی از کمک‌های کمیتۀ امداد به مدجویان خود و هزینه‌کرد این مبلغ در حق‌السهم بیمۀ مددجویان، باعث می‌شود پس‌از مدتی مددجویان به افرادی توانمند و مستمری‌بگیر تبدیل شده و از کمیتۀ امداد مستقل شوند.

﷯ 

در کمیتۀ امداد خراسان رضوی چه نوع حمایت‌هایی انجام می‌شود و چه تعداد مددجو داریم؟

در کمیتۀ امداد دو نوع تحت حمایت و پوشش انجام می‌گیرد؛ اول خانواده‌هایی که صرفاً از مستمری و کمک‌معیشت کمیتۀ امداد استفاده می‌کنند که ١٣٢هزارو۴٠٠خانواده در این نوع حمایت می‌گنجند؛ یعنی ٢٨٠هزارنفر در کل استان خراسان رضوی. درکنار این‌گونه حمایت، کسانی هستند که از دیگر خدمات کمیتۀ امداد که غیرمعیشتی است، استفاده می‌کنند. این حمایت‌ها ممکن است تک‌خدمتی یا چندخدمتی باشند. این دسته خانواده‌هایی هستند که به دریافت مستمری نیاز ویژه‌ای ندارند، ولی خدمات دیگری مانند درمان، تحصیل، اشتغال و... بنا به ضرورت به آن‌ها داده می‌شود. درمجموع کل خانواده‌های مستمری‌بگیر و چندخدمتی کمیتۀ امداد خراسان‌رضوی را رقمی در حدود ١٧۵هزار خانوار یعنی ٣٩١هزار نفر تشکیل می‌دهند.

﷯ 

برای خودکفایی به یک برنامه و راهبرد خاص نیاز است. این راهبرد در کمیتۀ امداد چگونه برنامه‌ریزی شده است؟

خودکفایی در کمیتۀ امداد به‌صورت یک فرایند دیده می‌شود. نقطۀ آغاز این فرایند، دسترسی به آمار و اطلاعات است؛ یعنی همان نیازسنجی که در کمیتۀ امداد صورت می‌گیرد. «استعداد‌سنجی» به‌عنوان برنامه‌ای همیشگی در کمیتۀ امداد وجود دارد. به‌عبارتی نیازسنجی‌هایی که به‌صورت مداوم انجام می‌شود، مشخص می‌کند که چنددرصد از مددجویان استان توان کارکردن و ایجاد اشتغال دارند؛ چون افرادی که تحت پوشش کمیتۀ امداد هستند، اکثراً افرادی سالمند و سالخورده هستند که توان کارکردن ندارند. این دسته از افراد از گردونۀ ایجاد کار و اشتغال حذف می‌شوند و بقیه باقی خواهند ماند.

﷯ 

بر این اساس، چه تعداد از خانواده‌های مددجویان کمیتۀ امداد استان، قادر به کار و فعالیت هستند؟

سال گذشته، یک سرشماری از کل خانواده‌های کمیتۀ امداد انجام شد و موفق شدیم به بانک اطلاعاتی دقیقی دست پیدا کنیم. آمارها نشان می‌دادند که حدود ۶٠‌درصد از خانواده‌ها، قادر به فعالیت هستند و توان انجام کار را دارند.

﷯ 

روی راهبردی که ذکر کردید، متمرکز می‌شویم. اولین گام این راهبرد چیست؟

گام اول، همان استعدادیابی است که دربارۀ آن توضیح دادم. گام دوم، طبقه‌بندی شغلی و مشاوره‌های شغلی و کاری است. در کمیتۀ امداد با افراد توانمند و پویا مشاوره انجام می‌گیرد و از علایق و پیشینه‌های شغلی و روانی آن‌ها مطلع می‌شویم. خیلی از این افراد کسانی هستند که دچار مشکل و ورشکست شده‌اند. کمیتۀ امداد بر همین نقطه دست می‌گذارد و سعی می‌کند با استفاده از تجربه‌های شغلی پیشینی این اشخاص، شغل تازه‌ای مرتبط‌با شغل قبلی آنان، فراهم آورد.

﷯ 

کسانی هستند که تجربۀ شغل قبلی ندارند، ولی افراد پویا و مستعدی هستند. برای آن‌ها چگونه اشتغال‌زایی ایجاد می‌کنید؟

این امر در روستاها دیده می‌شود. برخی از مددجویان حاضر در روستاها توان کار‌کردن در شغل‌های خاصی که برای آن‌ها برنامه‌ریزی شده است را دارند. برخی از خانواده‌های دیگر هم هستند که توان یادگیری برخی از کارها را دارند، حتی اگر تجربۀ قبلی در آن نداشته باشند؛ از شغل‌های مدرن و نوین و دارای فناوری گرفته تا پیشه‌هایی سنتی و بومی و قدیم. این خانواده‌ها این قابلیت را دارند که یک دورۀ آموزشی برای آن‌ها دایر شود. بنابراین گام اولی که تعریف می‌کنیم، بر‌اساس همان استعدادسنجی است. گام دوم مشاورۀ شغلی برای مددجویان کمیتۀ امداد است.

﷯ 

ممکن است فرد در مشاوره برای تحت پوشش قرار‌گرفتن و‌... حقایق را کتمان کند و بدون علاقه و تخصص، خود را داوطلب یک پیشۀ مشخص عنوان کند. در‌این‌صورت، فرایند اشتغال‌زایی کمیتۀ امداد به مشکل بر‌نمی‌خورد؟

دقت ما در مشاوره زیاد است. مشاورۀ شغلی به‌شکل تخصصی در کمیتۀ امداد برگزار می‌شود. در برخی موارد هم کار به شرکت‌های تخصصی واگذار می‌شود و مددجویان به افراد متخصص برای مشاوره ارجاع داده می‌شوند. در آنجا برای هر‌کدام پرونده‌ای تشکیل شده، سپس نتایج به کمیتۀ امداد ارجاع می‌شود.

﷯ 

آیا کمیتۀ امداد پس از شناخت جامعۀ مورد هدف، برای آن‌ها آموزش شغلی هم درنظر می‌گیرد؟

بسته‌های مشوق و اعتبارات ویژه‌ای برای آموزش این دسته از افراد در‌نظر گرفته شده است. در‌این‌باره کمیتۀ امداد با سازمان‌هایی که در‌حیطۀ آموزش فعال هستند، مانند سازمان آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای کشور، تعاملات ویژه‌ای دارد. به اذعان مسئولان سازمان فنی‌و‌حرفه‌ای کشور، تقریباً تنها دستگاهی که آموزش‌های آن منجر به اشتغال می‌شود، کمیتۀ امداد امام‌خمینی(ره) است. این هم به این دلیل است که کمیتۀ امداد به مقولۀ اشتغال و اشتغال‌زایی به چشم فرایندی خطی می‌نگرد.

﷯ 

تا این مرحله کمیتۀ امداد با دسته‌ای از افراد مستعد و آموزش‌دیده مواجه می‌شود. مشکل اصلی این دسته از افراد پس از آموزش، فقدان توانایی مالی برای ایجاد کسب‌وکار است. با این مشکل چه می‌کنید؟

بعد از استعدادیابی و آموزش، نوبت به اعطای تسهیلات اشتغال‌زایی می‌رسد. تسهیلات در دو قالب صورت می‌پذیرد. اول وام‌های «امدادی» هستند. صندوق قرض‌الحسنه «امداد ولایت» تخصیص‌دهی این وام‌ها را برعهده دارد که صندوقی داخلی و مربوط به کمیتۀ امداد است. وام‌های داده‌شده در این حیطه، صددرصد قرض‌الحسنه است. دومین قالب اعطای وام اشتغال‌زایی، ازطریق تبصرۀ١۶ و بانک‌های عامل صورت می‌پذیرد. در کمیتۀ امداد برای گروه‌های مختلف وام‌های متفاوتی تعریف شده است؛ مثلا بخشی از خدمات صورت‌پذیرفته برای ایجاد فرهنگ کار است. به این وام «کارانگیزی» گفته می‌شود؛ یعنی ممکن است این وام به کاری قابل قبول که به درآمد مناسبی برای معیشت یک خانواده منجر می‌شود، منتج نشود، ولی نوعاً مقدمه‌ای محسوب می‌شود که فرد مورد‌نظر را در آتیۀ نزدیک توانمند کند. این وام تا سقف ۴میلیون‌تومان درنظر گرفته شده است. در خانواده‌های روستایی وضع به صورت دیگری است. مددجویان در روستاها این امکان را دارند که حتی در یک باغچۀ کوچک، محصولاتی بکارند و نیازهای مصرفی روزانۀ خود یا اطرافیان خود را از این طریق تأمین کنند. به آن‌ها هم این وام کارانگیزی داده می‌شود. سعی داریم به خانواده‌های روستایی، تعداد معینی دام و طیور بدهیم که می‌تواند حداقل نقش کمک معیشت برای آن‌ها باشد.

﷯ 

عده‌ای دیگر هم هستند که توان زیادی دارند و می‌توانند برای خود، کاری مناسب با درآمدی قابل‌قبول ایجاد کنند. برای این دسته چه وامی درنظر گرفته شده است؟

این دسته در وام‌های دیگر طبقه‌بندی می‌شوند. وام دوم «توان‌افزایی» نام دارد. توان‌افزایی شامل مشاغل خانگی می‌شود. سقف این وام به ١٠میلیون تومان می‌رسد. تخصیص‌دهی این نوع وام‌ بعداز مرحلۀ استعدادیابی و به افراد مشخص‌شده در این‌زمینه است. نوع سوم وام هم «اشتغال‌زایی» نام دارد. این وام بسته به نوع کار فرد و نوع سرمایه‌ای که برای آن پیشه موردنیاز باشد، متفاوت است و به سقف ٢٠میلیون‌تومان می‌رسد. تخصیص‌دهی مقدار این وام به کارشناسان ما بر‌می‌گردد که پیشۀ مورد‌نظر را چگونه ارزیابی کنند.

﷯ 

کل وام‌های اشتغال‌زایی که کمیتۀ امداد در داخل استان اعطا کرده، چند‌درصد از کل وام‌های اشتغال‌زایی سراسر کشور است؟

تقریباً ٨ تا ١٠درصد از کل اعتبارات وام‌دهی در کل کشور، سهم استان خراسان‌رضوی است و صرف وام‌دهی به مددجویان استان می‌شود. از این تعداد وام تقریباً یک‌بیستم صرف مشهد می‌شود و بقیه، صرف سایر شهرستان‌های استان.

﷯ 

مشکلی که برای اخذ وام برای کل مردم وجود دارد و برای مددجویان کمیتۀ امداد بیشتر دیده می‌شود، یافتن ضامن برای اخذ وام است. مددجویان کمیتۀ امداد، افراد ضعیفی هستند و توان پیدا‌کردن ضامن، آن هم کارمند و رسمی را ندارند. برای حل‌کردن این موضوع چه کرده‌اید؟

یکی از مشکلات بخش وام‌ها، چه در اشتغال و چه در وام‌های کارگشایی دیگر، مسئلۀ تأمین ضمانت است و این موجب می‌شود مددجویان به‌خوبی نتوانند از این تسهیلات استفاده کنند؛ به‌ویژه آنکه موضوع ضمانت بانکی، به‌صورت شهری تعریف شده است، به‌این‌صورت که ضامن حتماً باید کارمند باشد، حقوق‌بگیر باشد و... . در روستاها این شرایط کمتر درنظر گرفته می‌شود. بااین‌حال ما با بانک‌ها بسیار تعامل کرده‌ایم و انصافاً آن‌ها دربارۀ کمیتۀ امداد و مددجویان، نگاه عادلانه‌ای داشته و سعی کرده‌اند حتی‌المقدور در تسهیل‌کردن اعتبارات، نهایت سعی و تلاش را انجام بدهند. سال گذشته، نزدیک به صددرصد اعتبارات درنظرگرفته‌شده جذب شد. برخی بانک‌ها هم بودند که بیش از آن مقداری که ما تعیین کرده بودیم، وام دادند و در‌واقع از اعتبارات خودشان وام دراختیار مددجویان کمیتۀ امداد گذاشتند. با‌این‌حال ما به موضوع «ضمانت و ضامن» به‌عنوان یک مشکل و عامل آسیب به مددجویان نگاه می‌کنیم.

﷯ 

تعدادی وام هست که مربوط‌به بانک‌ها نیست و صندوق کمیتۀ امداد آن‌ها را متقبل می‌شود. شرایط ضامنان در این‌گونه صندوق‌ها، که متعلق به خودتان است، چگونه است؟

در وام‌های «امداد ولایت» سعی شده است شکل ساده‌ای برای ضمانت تعریف شود. برخی از وام‌های این صندوق، همان رویۀ ضامنان بانک‌ها را دارد، ولی شکل‌های دیگر هم تعریف شده است. سعی کرده‌ایم به‌گونه‌ای شرایط وام‌دادن را تعریف کنیم که دریافت‌کنندۀ وام در مضیقه نباشد. دستورالعملی که از مرکز برای این نوع وام‌ها آمده است، راه را برای نظر و اجرای مدیران استانی باز گذاشته است.

﷯ 

تاکنون سعی نکرده‌اید که از برخی امکانات، به‌عنوان مثال از محل پرداخت یارانه‌ها، پشتیبانی برای ضمانت این وام‌ها ایجاد کنید؟

یارانه‌های مددجویان از‌طریق ستاد هدفمندسازی یارانه‌ها به مددجویان پرداخت می‌شود. اگر پرداخت یارانه‌ها به کمیتۀ امداد محول شود، سعی می‌کنیم صندوق پشتیبان ضمانت را طراحی کنیم تا اگر کمیتۀ امداد وامی به مددجویان داد و در بازپرداخت آن دچار مشکل شدند، صندوق پشتیبان به‌گونه‌ای عمل کند که بانک دچار ضرر و زیان نشود.

﷯ 

این‌طو‌رکه از توضیحات شما برمی‌آید، شرایط ضامنان در صندوق داخلی کمیتۀ امداد هم مانند سایر بانک‌هاست.

خیر، در کمیتۀ امداد سعی بر ساده‌سازی مقولۀ ضامنان شده است.

﷯ 

لطفاً این ساده‌سازی را توضیح دهید.

به‌عنوان مثال چون این افراد مددجویان ما هستند و نزد ما مستمری دارند، سعی کرده‌ایم تا سقف معینی وام‌ها بدون ضامن پرداخت شود.

﷯ 

مستمری‌هایی که کمیتۀ امداد به مددجویان خود می‌دهد، ماهیانه چقدر است؟

مستمری‌ها بر‌اساس مقدار مشخص و ضابطه‌ای خاص، پرداخت می‌شود؛ برای مثال یک خانوادۀ پنج‌نفره در حدود ۴٠٠هزار‌و‌اندی از کمیتۀ امداد می‌گیرد. دربارۀ مستمری‌ها باید بگویم کمیتۀ امداد تقریباً برای هر فرد ماهیانه ١٠٠هزار تومان در نظر می‌گیرد. مقداری مشخص هم ازطریق قانون به‌تازگی توسط ستاد هدفمندسازی یارانه‌ها به مددجو پرداخت می‌شود. اگر یارانه‌ها را هم که هرفرد ایرانی می‌گیرد در‌نظر بگیریم، می‌توان گفت یک خانوادۀ پنج‌نفره، ماهیانه، مجموعاً ۶٠٠‌هزار‌و‌اندی مستمری و یارانه می‌گیرد. 

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی