کد خبر : 75644
/ 16:30
فرشته سلجوقی، مدیر کل امور بانوان و خانوادۀ استانداری خراسان رضوی، از تلاش برای رفع موانع نامرئی نقش‌آفرینی زنان در جامعه می‌گوید؛

جامعه مشارکت زنان را پذیرفته است

جامعه مشارکت زنان را پذیرفته است

حمیده وحیدی- زنان به‌عنوان نیمی از جمعیت ذی‌حق و ذی‌حقوق مملکت، طبق قانون اساسی، حق برخورداری از همۀ فرصت‌ها را دارند و باید برای آنان در این زمینه‌ها برنامه‌ریزی جدی شود. ضروری است که همۀ زیرساخت‌های لازم برای برخورداری زنان از فرصت‌های برابر در تمامی عرصه‌های جامعه، رفع موانع و چالش‌های موجود در این راستا و نیز تدوین برنامه‌ای جامع اجرایی شود؛ نادیده‌گرفتن این موضوع، آثار منفی جبران‌ناپذیری در مسیر توسعۀ پایدار در کشور به‌دنبال خواهد داشت.
پیش از تمام این اقدامات به یک فرهنگ‌سازی گسترده در دو سطح خرد و کلان در جامعه نیازمندیم. در سطوح کلان باید تبیین ضرورت حضور جدی زنان فارغ از نگاه جنسیتی و با دیدگاهی توسعه‌محور صورت گیرد و در سطوح پایین‌تر به تحلیل وضعیت و برنامه‌ریزی فرهنگی و زیرساختی نیاز است.
به بهانۀ افتتاح و شروع به کار پارلمان زنان در مشهد با فرشته سلجوقی، مدیر کل امور بانوان و خانوادۀ استانداری گفتگو کرده‌ایم. وی دربارۀ سیاست‌گذاری‌های اساسی دولت تدبیر و امید برای زنان، نکاتی را بیان می‌کند.

فکر می‌کنید در چهار‌سال آینده، بیش‌از گذشته، از حضور زنان فعال در عرصۀ مشارکت‌های شهری بهره خواهیم برد؟
دو فرضیه در حوزۀ زنان مطرح است که منحصر به ایران نیست. چندی پیش در انتخابات آمریکا از «سقف شیشه‌ای» صحبت شد. کلینتون برای پیروزی خود، مرکزی را با سقف شیشه‌ای تدارک دیده بود تا بگوید سقف شیشه‌ای مانع‌از ارتقای زنان در سطوح بالا نمی‌شود.
این روزها دو موضوع «سقف شیشه‌ای» و «چسبندگی از کف» در جهان مطرح است. مقصود از سقف شیشه‌ای، همان موانع نامرئی‌ای است که علیه زنان وجود دارد، اما چسبندگی از کف، به عدم اعتماد‌به‌نفس، نداشتن رزومۀ کافی و تجربه بر‌می‌گردد.
105955.jpg
نباید فراموش کنیم که در ابتدای انقلاب، آنچه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی و معمار انقلاب و فقیه جامع‌الشرایط یعنی حضرت امام خمینی(ره) تعیین کردند، بسیار روشن و واضح بود.
ایشان یک جملۀ طلایی فرمودند و آن اینکه: «زنان باید در مقدرات اساسی مملکت دخالت کنند.». این جمله چند کلمۀ کلیدی دارد. ایشان ابتدا بر کلمۀ «باید» و سپس بر «مقدرات اساسی» تأکید دارند، یعنی جای بحث و شبهه‌ای نمی‌ماند که بانوان باید در جایی‌که سرنوشت مردم نوشته می‌شود و کارهای زیر بنایی کشور انجام می‌گیرد، حضور داشته باشند.
از این جمله نمی‌توان فقط حضور زنان در حاشیۀ کارها را انتظار داشت، بلکه باید همیشه و در دل کار حاضر باشند؛ یعنی ما باید زنان را در مجلس ببینیم. آن‌ها باید در قانون‌گذاری نقش تعیین‌کننده داشته باشند.
روز ٢٩اردیبهشت‌ماه٩۶ برطبق آمار، میزان کلی مشارکت زنان در فرایند انتخابات ۵/۴٩ درصد بود، در‌حالی‌که در خراسان رضوی، زنان ۵٢‌درصد و بیش از مردان شرکت کردند. مرحوم آیت‌ا... رفسنجانی فرمودند: «زنان علاوه‌بر مشارکت در انتخابات باید به زنان اعتماد کنند و به آنان رأی دهند.».
باتوجه‌به سیاست‌های دولت تدبیر و امید، آینده را برای زنان بسیار خوب می‌بینیم؛ زیرا نه‌تنها جامعه این روزها حضور و مشارکت زنان را پذیرفته است، بلکه نیازمند حضور پررنگ آن‌ها نیز هستیم و این مطالبه ازطرف اقشار مختلف سیاست‌گذاران، جامعه، برنامه‌ریزان صورت گرفته است.

از سیاست‌های دولت دوازدهم، حضور ٣٠درصدی زنان در پست‌های مدیریتی است. وزرا نیز مکلف‌اند حداقل دو زن را به‌عنوان معاون یا مشاور برگزینند. در این راستا چه کارهایی انجام شده است؟
جناب آقای دکتر روحانی به تمام وزارتخانه‌ها ابلاغ کردند که ٣٠درصد از کرسی‌های مدیریتی باید به بانوان اختصاص داده شود. خانم دکتر ابتکار نیز از تمام وزارتخانه‌ها خواسته‌اند پیشرفت و نتیجۀ کار را اعلام کنند و این مسئله اصلا در حد تعارف و صحبت و نوشته‌ای بر کاغذ نیست. ١١٠سال پیش در کشور ما انقلاب مشروطه انجام شد، قانون اساسی نوشته شد و آموزش‌وپرورش نوین کارش را آغاز کرد.
زمانی فکر می‌کردند که صرفاً با سدسازی و جاده‌سازی و... کشور پیشرفت خواهد کرد. زنان وارد دانشگاه شدند، اما بازهم اتفاقی رخ نداد. پس به‌وضوح می‌فهمیم مشکل از جای دیگر است.
مالزی و سنگاپور ٣٠سال گذشته شروع به تغییر کردند و این تغییر از جایی نشأت گرفت که زنان در سرنوشت کشورشان وارد عمل شدند. ما هنوز بعداز گذشت ١١٠سال نتوانسته‌ایم به توسعه و رشد کافی برسیم. اگر خوب بررسی کنیم، می‌بینیم یکی از دلایل مهم پیشرفت‌نکردن ما جلوگیری از حضور مفید زنان در جامعه بوده است.
مردان توانمندی نداریم، چون زنان توانمند و مادران توانمند نداشته‌ایم. بنابراین قصد داریم در روند اجرایی تغییراتی ایجاد کنیم که به حضور مفید زنان بیشتر کمک کند.

در‌راستای این تغییرات چه برنامه‌هایی درنظر گرفته شده است؟
در‌راستای تحقق سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی و برنامۀ ششم توسعه، که فصل مشترک سیاست‌های قبل و بعد‌از انقلاب است، عدالت جنسیتی و عدالت ترجیحی در‌نظر گرفته شده است. در همین راستا در استان خراسان، پارلمان مشورتی زنان را کلید زده‌ایم.
خیلی‌ها می‌پرسند چرا از کلمۀ «انجمن» یا «مجمع» استفاده نکرده و کلمۀ «پارلمان» را استفاده کرده‌اید. این مسئله دلایل مختلفی دارد. ابتدا تأکید کنم که قرار نیست در این پارلمان قانون‌گذاری انجام شود، بلکه در آن مشورت صورت می‌گیرد.
البته وقتی پارلمان استان، کار خود را رسماً آغاز کند، ما حتماً فراخوان خواهیم داد و کلمۀ فارسی مناسب را در‌صورت لزوم جایگزین خواهیم کرد. چنان‌که می‌دانیم هم‌اکنون وزرا معاونان پارلمانی و مجلس هم گروه‌های دوستی پارلمانی دارند.
کلمۀ «پارلمان» جهانی است، مانند «اینترنت» و نمی‌توان به‌صراحت آن را رد یا جایگزین کرد. پارلمان زنان تا پایان شهریور در همۀ ٢٨‌شهرستان استان راه‌اندازی می‌شود.
تعداد اعضای پارلمان زنان در شهرستان‌ها به تناسب جمعیت است و ١٥شهر پارلمان ٣٥نفره، ٨شهر پارلمان٤٥نفره، ٢شهر پارلمان ٥٥نفره، ٢شهر پارلمان ٦٥نفره و مشهد حدود ٩٩عضو دارد. تعداد اعضای پارلمان زنان استان نیز ١٠٩نفر خواهد شد.
در این پارلمان ٢۵‌قشر از بانوان فعال اجتماعی همچون معلمان، دانشگاهیان، مدیران دولتی و غیردولتی، نظام‌های حرفه‌ای، اصناف، شوراها، دهیاری‌ها، کشاورزان، بسیج، حوزه‌های علمیه و شوراهای محلات حضور دارند.

به‌طور مصداقی بفرمایید که پارلمان چطور می‌تواند در موضوع مشورت‌دهی در تصمیمات، تأثیر‌گذاری سریع داشته باشد؟
اگر بخواهم مصداقی صحبت کنم باید بگویم هم‌اکنون در یکی از شهرستان‌های استان، بیمارستان تخصصی زنان و زایمان وجود ندارد. در آنجا فرماندار، نظر مشورتی شورای پارلمان را مبنی‌بر تأسیس سریع بیمارستان تصویب می‌کند و شورای برنامه‌ریزی شهرستان نیز با بررسی کامل نظر مشورتی پارلمان را تصویب خواهد کرد.
همچنین شورای برنامه‌ریزی استان، مبلغی را برای ایجاد بیمارستان درنظر می‌گیرد و ساخت بیمارستان خیلی زود انجام می‌شود. بنابراین برای اینکه زنان ما دارای یک رزومۀ اجرایی باشند و اموری را که مربوط به شهرشان است، انجام دهند با پارلمان همکاری می‌کنند. این فرصت‌آفرینی توسط دولت یازدهم و دوازدهم و از خراسان‌رضوی انجام
شده است.
بنابراین پارلمان زنان به‌صورت نهادی مشورتی در کنار فرمانداری قرار می‌گیرد تا بتوانند تبیین روشنی از شرایط حال و آینده داشته باشند.

می‌توان نتیجه گرفت که تشکل‌های بانوان در مقایسه با گذشته تأثیرگذارتر خواهند بود؟
بااینکه استانداری جناحی سیاسی است، ما کار سیاسی انجام نداده‌ایم. ما تمام جناح‌ها را درون یک نظام می‌بینیم؛ بنابراین در اینجا تفکیکی صورت نگرفته است. اتفاقاً به‌عمد احزاب سیاسی را حذف کردیم و از تخصص و دانش و تجربۀ آن‌ها در روال کار استفاده می‌کنیم.
فکر می‌کنم در شرایط فعلی، آفت حوزۀ زنان، جناح‌بندی خاص است. درست است که هم‌اکنون جناح دولت بر تدبیر و امید استوار است، اما اعتقاد داریم که همۀ عزیزان دلسوز نظام هستند و وقتی صحبت از مصالح ملی به میان می‌آید، نباید دچار سلیقه‌زدگی شویم.
ازطرفی باید سمن‌ها به‌عنوان یک سرمایۀ اجتماعی استفاده شوند. همیشه گفته‌ام که سمن‌ها سازمان‌هایی مردم‌نهاد هستند و نباید دولتی باشند. خوشبختانه رشدی ١۵درصدی در استان در حوزۀ سمن‌های بانوان داشته‌ایم و امیدوارم در سال٩۶ نیز این رشد ١۵درصدی ادامه داشته باشد.
سمن‌های حوزۀ زنان، هریک در رشتۀ خودشان، چه از لحاظ حقوقی، درمانی و امور مربوط به اشتغال، مسکن و... باید تخصصی عمل کنند. شبکه‌سازی سمن‌ها انجام شده است و روز ١٣شهریور، «خانۀ سمن‌ها» با حضور سرکار خانم ابتکار در مشهد افتتاح شد.
تشکل‌ها باید خودشان را تقویت کنند و دولت نیز به سمن‌ها به‌عنوان یار و شریک اجتماعی نگاه کند. اعتقاد قلبی ما این است که چنانچه تشکل‌ها تقویت شوند، نظام و حاکمیت تقویت می‌شود و درنتیجه فضای همدلی و همزبانی به وجود خواهد آمد و با ادبیات مشترکی خواهیم توانست صحبت کنیم. اعتقاد داریم که دولت‌ها باید برای سیاست‌گذاری و نظارت حضور داشته باشند و اجرا توسط مردم انجام شود.

کاهش ٣/ ١٣ درصدی طلاق با روابط مداخله‌جویانه
استان خراسان‌رضوی در ثبت طلاق، از رتبۀ یک به هشت بهبود پیدا کرده است. در ۵ماه اخیر سال‌٩۶ نیز نسبت‌به زمان مشابه، شاهد کاهش ٣/١٣ درصدی طلاق در استان بودیم که واقعاً اتفاق مهمی است.
در سال٩۴ با اقدامات مداخله‌گرانۀ امور بانوان استانداری، به رتبۀ سوم و سال٩۵ به رتبۀ هشتم در طلاق رسیدیم و امیدواریم این روند بهبود همچنان ادامه داشته باشد.
در موضوع مداخله در طلاق و فرایند ازدواج براساس طرحی که ارائه شده بود، دو ساعت مشاوره بدو ازدواج دانشگاه علوم پزشکی به ١٢ساعت مشاوره تبدیل شد.
همچنین در موضوع مداخله در طلاق، دادگستری و سازمان بهزیستی و متقاضیان طلاق موردمشاوره و راهنمایی می‌گیرند. می‌بینیم که همین عمل مداخله‌جویانه به اندازه‌ای تأثیرگذار بود که توانست جلوی طلاق را بگیرد.
ما چهار سال پیاپی رتبۀ اول طلاق را در کشور داشتیم و هم‌اکنون می‌توانیم امیدوار باشیم که روند طلاق در استان خراسان رضوی کاهش چشمگیری پیدا کند.

آموزش تاب‌آوری نمونه‌ای از اقتصاد مقاومتی
یکی از کارهای مهم و تأثیر‌گذار ما در امور بانوان استانداری، آموزش تاب‌آوری بوده که همان مدل اجتماعی اقتصاد مقاومتی است، یعنی اینکه افراد باید سطح تحمل و سازگاری‌شان را بیشتر کنند.
در قرآن کریم بیش‌از ٣٠٠مرتبه به کلمۀ «مدارا» با اشکال مختلف اشاره شده است. باید توجه کنیم که قرآن مجید، سبک زندگی را به ما آموزش می‌دهد و این روزها ما از آن دور شده‌ایم.
بیشتر آیات قرآن بر ترویج اخلاق استوار است. حضرت محمد(ص) بیان کردند: «من مبعوث شدم برای مکارم اخلاق.». احکام باید مطرح باشد، اما احکام دستور‌العمل آداب معاشرت است.
در‌راستای آموزش تاب‌آوری اجتماعی با تربیت مربی در حاشیۀ شهرها و گروه‌های مختلف، از‌جمله مبلغان سازمان تبلیغات اسلامی، لشکر‌٧٧ و... سعی کردیم
تاب‌آوری اجتماعی را افزایش دهیم تا افراد یاد بگیرند شرایط استرس‌زا را به بحران تبدیل نکنند؛ مثلا اگر تصادفی در خیابان رخ داد، ما شاهد بحث و جدل دو فرد عاقل که گواهینامۀ راهنمایی و رانندگی دارند، نباشیم.

صندوق اعتباری برای زنان
هم‌اکنون یکی از مسائل مهم کشور، موضوع اقتصادی است. ما تنها استانی هستیم که کمیسیون تخصصی اشتغال را ذیل کارگروه اقتصاد مقاومتی تشکیل داده‌ایم. حدود ۶٠٠‌طرح برای ایجاد ٣هزار فرصت شغلی اجرا شده است‌. طبق آمار، زنان به‌ویژه در بخش خصوصی از امنیت شغلی برخوردار نیستند. مسلماً ما در امنیت شغلی زنان، چه بخش دولتی و چه خصوصی، تکالیفی را نوشته‌ایم و حتماً آن‌ها را اجرا خواهیم کرد و منتظر نخواهیم بود تا کشور وارد عمل شود. در حال حاضر پیشنهاد صندوق اعتبار زنان را مطرح کرده‌ایم. همچنین طرح ارتقای توانمندی زنان روستایی را اجرا کرده‌ایم. ما استانی داریم که بیشترین روستاها را در کشور دارد. از‌طرفی اقتصاد روستاها اقتصاد زنانه است و مشاغل روستایی برای ما مزیت رقابتی دارند تا استانمان را در موقعیت بهتری ببینیم.
خوشبختانه نرخ بیکاری زنان روستایی در استان ما خیلی پایین است؛ به این دلیل که طرح‌های اجرایی خوبی در استان اجرا شده است. برای مثال اگر دهیاری بتواند روستایی را معرفی کند که عاری از طلاق، دخانیات، بی‌سوادی و دوستدار کتاب باشد، به‌عنوان روستای پاک معرفی خواهد شد و مبلغ شایان‌توجهی به دهیار روستا، به‌منظور تأمین شرایط بهتر برای مردم، داده می‌شود. 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی