• خانه
  • یادداشت
  • ماندگاری، شاخص اساسی عملکرد نهادهای گردشگری
کد خبر : 75291
/ 12:27
علی قناویزچی

ماندگاری، شاخص اساسی عملکرد نهادهای گردشگری

ماندگاری، شاخص اساسی عملکرد نهادهای گردشگری

مدت اقامت گردشگران، یکی از اصلی‌ترین نکات مورد‌توجه آن‌ها برای سفر به یک مقصد گردشگری است. گردشگران باتوجه‌به شرایط مختلف، زمان مشخصی را برای اقامت خود در یک شهر درنظر می‌گیرند و از بستر‌های خدماتی و امکانات آن بهره می‌برند. متولیان شهر نیز باید با آگاهی از زمان حضور آن‌ها و برمبنای آن، برنامه‌ریزی‌های لازم را برای ارائۀ حداکثر خدمات ضروری و کسب رضایت آن‌ها انجام دهند تا زمینه برای حضور هرچه طولانی‌تر مسافران فراهم شود. در‌حقیقت عمدۀ تأثیرات اقتصادی و اجتماعی گردشگران برای جامعۀ مقصد، به مدت اقامت آن‌ها وابسته است. به‌علاوه می‌توان این مدت را شاخص مناسبی برای ارزیابی نحوۀ عملکرد مؤثر نهادهای گردشگری درنظر گرفت. همچنین این شاخص بیانگر اطلاعاتی بسیار ارزشمند در‌زمینۀ ظرفیت‌های گردشگری یک شهر و جذابیت آن برای گردشگران است که می‌تواند عامل مهمی در برنامه‌ریزی‌های کلان و بلندمدت و سیاست‌گذاری‌های بخش خصوصی و سازمان‌های دولتی باشد. اقامت کوتاه‌تر بیانگر عدم استفادۀ بهینه از زیر‌ساخت‌ها و ظرفیت‌های موجود در حفظ گردشگران و در‌نتیجه، تحمیل هزینه‌های سنگین بر پیکرۀ اقتصادی شهر مقصد خواهد بود و اقامت طولانی‌تر موجب توسعۀ گردشگری، رونق اقتصاد شهری و تأثیر گسترده بر وضعیت فرهنگی و اجتماعی یک جامعه است.
در سطح بین‌المللی نیز ماندگاری مسافران، از اصلی‌ترین عوامل موردتوجه کشور‌های پیشرو در عرصۀ گردشگری است و به‌صورت مستقیم در کسب درآمد‌های حاصل از آن نقش دارد. برای مثال طبق آمار جهانی در سال‌٢٠١۵، فرانسه سالانه با حدود ٨۴‌میلیون مسافر در رتبۀ نخست جذب گردشگر قرار دارد و ایالات متحده با ٧٧‌میلیون، اسپانیا با ۶٨‌میلیون و چین با ۵۶‌میلیون در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند، اما از‌نظر کسب درآمد درحوزۀ گردشگری ایالات متحده با درآمدی در حدود ١٨٠ تا ٢٠٠میلیارد دلار در رتبۀ نخست و پس‌از آن، اسپانیا با حدود ۶٠‌میلیارد، چین با ۴٧میلیارد و فرانسه با ۴۴‌میلیارد دلار در رتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. نکتۀ حائز اهمیت، عدم توفیق فرانسه در کسب بالاترین درآمد گردشگری در‌میان کشور‌های فوق است که دلیل آن، زمان ماندگاری کوتاه مسافران در آن کشور و نبود بستر‌های متنوع گردشگری مدرن می‌باشد. به‌عبارت‌دیگر، سایر کشور‌ها با مهیا‌کردن شرایط مطلوب، زمینۀ حضور طولانی‌مدت مسافران را فراهم و به‌این‌شکل درآمد‌های بیشتری - حتی با تعداد مسافر کمتر- کسب می‌کنند. این موضوع به برتری و اهمیت اصل ماندگاری مسافران بر جذب آن‌ها اشاره دارد.
شهر مشهد از دیرباز، پذیرای گردشگران بی‌شماری از سراسر نقاط دنیا بوده است که هر‌ساله بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود؛ لذا برنامه‌های عمرانی و چشم‌انداز توسعۀ این شهر باید بر‌مبنای حضور گردشگران مذهبی و اقتصاد زیارت تدوین شود. در سال‌های اخیر به‌رغم افزایش تعداد گردشگران، متأسفانه مدت اقامت آن‌ها به‌طرز چشمگیری کاهش یافته است. این شهر با دارا‌بودن عظیم‌ترین و برترین زیر‌ساخت‌ها و امکانات گردشگری در سطح کشور، نظیر فضاهای خدماتی ممتاز، پارک‌ها، مجموعه‌های تفریحی و گردشگری، اماکن متنوع تاریخی و فرهنگی‌، ییلاقات و روستا‌های زیبا، بیمارستان‌ها و تجهیزات پیشرفتۀ درمانی‌، واحد‌های تجاری و بازار‌ها، ناوگان قدرتمند حمل‌ونقل درون‌شهری و برون‌شهری، صنایع دستی جذاب و...
منحصر‌به‌فرد، شهرک‌های صنعتی و بسترهای تجلی علوم و فناوری، جایگاه ویژه در جهان تشیع و اسلام، ظرفیت‌های علمی و دانشگاه‌های متعدد، مشاهیر و شخصیت‌های برجستۀ علمی و فرهنگی و همچنین داشتن رتبۀ اول در اماکن اقامتی و اسکان، که از ضروری‌ترین زیر‌ساخت‌های شهرهای گردشگری می‌باشد، می‌تواند در‌صورت مدیریت هوشمندانه و برنامه‌ریزی مناسب، علاوه‌بر ارائۀ خدمات گسترده به زائران و مجاوران و کسب رضایت آن‌ها، زمینۀ ماندگاری و حضور هر‌چه بیشتر زائران و گردشگران را فراهم آورد. البته باید توجه کرد که زیر‌ساخت‌ها می‌توانند بستر‌ساز حضور پویای گردشگران و رونق سفرها باشند، اما ضامن تحقق این امر نیستند؛ حضور زائر و گردشگر در‌گرو عوامل مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی جوامع است. از‌جملۀ این عوامل می‌توان به اطلاع‌رسانی مؤثر و مناسب دربارۀ جاذبه‌های گردشگری و تفریحی، ایجاد بستر رقابتی ارائۀ خدمات و کاهش هزینه‌ها، افزایش فضاهای تفریحی و گردشگری و ایجاد جذابیت‌های شهری، اقدامات فرهنگی و گردشگری، برند سوغات و تولید صنایع دستی، برگزاری جشنواره‌ها و توجه‌به جذب مسافران در زمان غیر‌پیک (غیرشلوغ)، ایجاد بازار‌های فصلی، بهره‌گیری بهینه از مناطق گردشگری اطراف مشهد و... اشاره کرد. از‌همین‌رو مدیریت شهری باید با دیدگاه فراملی و شناخت دقیق ظرفیت‌ها و فرصت‌های تأثیرگذار شهر مشهد و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت در این زمینه، همۀ سازمان‌ها و ارگان‌های مسئول را طبق چهارچوب معین و سازمان‌دهی مناسب به‌صورت منسجم بسیج کند و با اصلاح ساختار فعلی، شرایط مطلوب را برای توسعۀ هرچه‌بیشتر گردشگری فراهم کند. از‌جمله اقدامات اساسی و دارای اولویت در این راستا می‌توان به آموزش‌های عمومی و ارتقای فرهنگ میزبانی شهروندان مشهد، بهبود کیفیت خدمات، اطلاع‌رسانی در مبدأ و تنظیم برنامۀ سفر متناسب‌با نیاز‌های گردشگران، ایجاد جنبه‌های متنوع گردشگری، برگزاری تورهای مختلف، تعریف بسته‌های ویژۀ گردشگران خارجی و توجه به نیاز آن‌ها اشاره کرد.
 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی