کد خبر : 75174
/ 23:01
محمد آروین، پرورش‌دهندۀ کفشدوزک از ضرورت مبارزه بیولوژیک با آفات محصولات کشاورزی می‌گوید؛

باید نگاه بیولوژیک در کشاورزی حاکم شود

با‌توجه‌به مضرات سموم شیمیایی کشاورزان به فکر راه‌های جایگزین برای دفع آفات افتادند و امروزه روش دفع آفات به‌وسیلۀ حشرات بیولوژیک بسیار شهره شده است. یکی از این حشرات، کفشدوزک است ...

باید نگاه بیولوژیک در کشاورزی حاکم شود

خبرنگار: محمد سلامی

گفتگوی شهرآرا آنلاین / با‌توجه‌به مضرات سموم شیمیایی کشاورزان به فکر راه‌های جایگزین برای دفع آفات افتادند و امروزه روش دفع آفات به‌وسیلۀ حشرات بیولوژیک بسیار شهره شده است. یکی از این حشرات، کفشدوزک است که با خوردن تمامی شته‌‌ها در مزارع، موجب نابودی آفت‌ها به شیوۀ کاملا طبیعی و بدون هیچ‌گونه عوارضی می‌شود. محمد آروین، کارشناس تولیدات گیاهی و پرورش‌دهندۀ کفشدوزک‌های هفت‌خال مدتی است که به طور حرفه‌ای به روش بیولوژیک برای دفع آفات روی آورده است. دربارۀ شرایط کمی و کیفی وارد‌شدن به این حرفه با او گفتگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

 

چه شد که به‌سمت پرورش حشرات بیولوژیک رفتید؟

من از سال‌۱۳۷۹ فروش حشرات زنده و اتاله‌شده (حشرات خشک‌شده) را آغاز کردم. مشتری‌های مختلفی بودند که با انگیزه‌های متعدد این حشرات را می‌خریدند؛ مثلا برخی به این کار علاقه داشتند و برخی دانشجو یا استاد بودند. فروش این حشرات باعث شد به‌سمت پژوهش‌های بیشتر در‌مورد حشرات بروم و کوله‌باری از دانش و اطلاعات دربارۀ آن‌ها کسب کردم. مدتی که گذشت با خودم گفتم من که این حشرات را می‌فروشم، چرا خودم دست‌به‌کار نشوم و این حشره‌‌ها را خودم پرورش ندهم. قبل از آن من حشرات را با هزار زحمت صید می‌کردم و الان می‌توانم کفشدوزک را خودم پرورش دهم و بفروشم.

 

این همه حشرۀ بیولوژیک وجود دارد. چرا شما به سمت پرورش کفشدوزک رفتید؟

در ابتدا که می‌خواستم کار پرورش حشرات بیولوژیک را راه بیندازم، ابتدا فکر می‌کردم کدام حشره برای پرورش مناسب‌تر است. دیدم کفشدوزک خیلی زیبا و تمیز است، لذا این حشره را برای پرورش برگزیدم. این حشره از لحاظ بیولوژیکی برای انسان خیلی مفید است.

 

یعنی مؤلفه‌های اقتصادی و‌... در انتخاب این نوع حشره تأثیر نداشت؟

خیر؛ به حشره‌هایی که صید می‌کردم نگاه می‌کردم که کدام‌یک از همه تمیزتر و برای پرورش مناسب‌تر است. تمیزی کفشدوزک را پسندیدم و همین حشره را برای پرورش انتخاب کردم. باید اطلاع داشته باشید که حشرات ناقل بسیاری از بیماری‌ها هستند که می‌توانند بیماری را به انسان منتقل کنند. به‌عنوان مثال اگر شما بخواهید سوسک سوسَری (سوسک حمام و فاضلاب) را پرورش بدهید، تا‌زمانی‌که این سوسک از آلودگی پاک شود، ۷۰‌نوع بیماری را به پرورش‌دهندۀ خود منتقل می‌کند، ولی کفشدوزک بیولوژیک و تمیز است و بیماری را منتقل نمی‌کند.

 

مشکل اولیۀ شما در شروع راه پرورش کفشدوزک چه بود؟

زمانی‌که تصمیم خودم را مبنی‌بر پرورش کفشدوزک گرفتم، می‌توانم بگویم کسی در ایران نبود که قبل از من این کار را انجام داده باشد. من هم در ابتدای کار نمی‌دانستم چه کنم و راه پرورش کفشدوزک چیست. راه پرورش کفشدوزک را از سایت‌ها و مقالات خارجی پیدا کردم. الان هم خیلی‌‌ها هستند که می‌خواهند کفشدوزک را پرورش دهند، ولی راهش را نمی‌دانند، چون منبع برای پرورش کفشدوزک کم است. سه‌سال طول کشید تا بفهمم غذای کفشدوزک چیست، چه زمانی باید برای پرورش صرف کرد، چه کار کنیم تا چرخۀ زندگی آن از بین نرود و... . من سه سال با آزمون و خطا پیش رفتم تا توانستم بفهمم چه باید کرد.

 

آیا این مشکل برای علاقه‌مندان به پرورش کفشدوزک همچنان باقی است؟

الان وضع خیلی بهتر شده است و کلاس‌‌ها و آموزشگاه‌هایی وجود دارد که پرورش کفشدوزک هفت‌خال را تدریس می‌کنند، ولی زمانی که من شروع کردم هیچ اطلاعاتی وجود نداشت. البته یک ایرادی من به این آموزشگاه‌‌ها دارم.

 

نقد شما به کلاس‌های آموزش پرورش کفشدوزک چیست؟

شرکت‌های آموزش پرورش کفشدوزک آموزش می‌دهند، ولی آموزش را ناتمام و هنرجو را تنها می‌گذارند. آن‌ها فقط ۲۰‌درصد کار را به هنرجو یاد می‌دهند. باور کنید ۸۰‌درصد بقیۀ کار را خودشان هم نمی‌دانند. فقط هشت ساعت کلاس تئوری با مبلغ ۴۰۰‌هزار تومان برای هنرجو می‌گذارند و او را به امان خدا رها می‌کنند!

 

برای شروع کار به چه سرمایه‌ای نیاز است؟

سرمایۀ اولیه شروع این کار به چند عامل بستگی دارد؛ اول خرید مولدها یعنی خرید کفشدوزک نر و مادۀ اولیه تا با آن‌ها زاد‌ و ‌ولد شروع شود. این مولدها را باید خرید و یا آستین‌‌ها را بالا زد و از طبیعت آن‌ها را صید کرد. دومین هزینۀ آن، مکانی برای کشت محصول زراعی در گلخانه و محلی برای پرورش کفشدوزک است. در این راستا به یک گلخانه و لوازم تهویه و تأسیساتی آن با دو کارگر و درکنار آن، فضایی برای پرورش کفشدوزک با یک کارگر نیاز دارید.

 

پیشنهاد می‌دهید کسانی که تازه وارد این رشته می‌شوند با چه تعداد کفشدوزک کار خود را آغاز کنند؟

کسانی که می‌خواهند این کار را آغاز کنند بهتر است با ۱۰‌هزار کفشدوزک شروع کنند.

 

فرایند چرخۀ پرورش کفشدوزک از ابتدا تا انتها چقدر زمان می‌برد؟

پنج تا شش ماه زمان می‌برد که از مولدها به حشرات بالغ برسید. برای رسیدن به سود باید در این مدت کلا هزینه کنید.

 

روند زاد و ولد و تکثیر کفشدوزک چگونه است؟ هر کفشدوزک چه تعداد تخم می‌گذارد؟

اگر بتوانید به‌خوبی از کفشدوزک‌‌ها مراقبت کنید هر کفشدوزک می‌تواند بین ۱۰۰ تا ۳۰۰‌عدد تخم بگذارد. به شما گفتم که بهتر است افراد تازه‌وارد به این شغل با ۱۰‌هزار کفشدوزک آغاز کنند که اگر چنین باشد، ۵‌هزار عدد از آن‌ها ماده هستند. اگر در کمترین حالت ۱۰۰‌تخم هم بگذارند می‌توانید ۵۰۰‌هزار «لارو» تکثیر کنید.

 

چه عواملی اختلاف بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ تخم‌ریزی را رقم می‌زند؟

دما، نور، رطوبت و تغذیه، چهار فاکتور حیاتی و اساسی در پرورش لاروها و تبدیل آن‌ها به کفشدوزک بالغ است. اگر این چهار عامل را رعایت نکنید، مثلا نور را کم و زیاد کنید، در روند رشد کفشدوزک‌‌ها تأثیر بدی می‌گذارد.

 

این‌طور‌که معلوم است این حشره بسیار حساس است و به مراقبت‌های ویژه نیاز دارد.

بله. کفشدوزک‌‌ها و لاروها خیلی حساس هستند. فرض کنید که شما باید هشت‌ساعت روشنایی و ۱۸ساعت تاریکی به کفشدوزک‌‌ها بدهید. اگر ۸‌ساعت روشنایی به ۷‌ساعت و ۴۵‌دقیقه یا ۹‌ساعت تبدیل شود، در تعداد تخم‌هایی که باید از کفشدوزک بگیرد، تأثیر منفی خواهد داشت و از ۳۰۰‌تخمی که باید بگیرید فقط ۷۰ تا ۱۵۰‌تخم استحصال می‌شود. همچنین ۷۰‌عدد شته‌ای که روزانه باید به عنوان تغذیه به کفشدوزک بدهید، اگر کم شود، تعداد تخم‌های کفشدوزک کمتر می‌شود.

 

گفتید که هر کفشدوزک برای تغذیه، روزانه به ۷۰شته نیاز دارد. حشره‌ای با این قد و قواره این تعداد حشره تغذیه می‌کند؟!

یک کفشدوزک در طول دوران زندگی خود در حدود ۹‌هزار شته می‌خورد. کفشدوزک وقتی شته را می‌گیرد شیرۀ او را می‌مکد، سپس ممکن است او را هم بخورد یا به همان شیرۀ او اکتفا کند.

 

چگونه می‌توان شته‌های تغذیۀ مورد‌نیاز کفشدوزک را تهیه کرد؟

برای تولید شته باید در فضایی ۳۰۰‌متر‌مربعی یک گلخانه بزنید و محصول زراعی در آن بکارید. این محصول را از روی عمد باید آلوده به شته کنید. شته را در این مرحله پرورش می‌دهید و به‌علاوه باید سه مرحلۀ کاشت، داشت و برداشت را روی محصول زراعی انجام دهید. گلخانۀ شما باید به تجهیزات گرمایش، سرمایش و... مجهز باشد تا بتوانید تعداد شته‌‌ها را زیاد کنید. در این گلخانه حداقل به یکی‌دو نفر کارگر نیاز دارید.

 

خریداران کفشدوزک چه کسانی هستند؟

خریداران کفشدوزک باغداران، مزرعه‌داران، گلخانه‌داران و حتی باغچه‌داران هستند. هر جایی که شته باشد کفشدوزک ما نیز کاربرد دارد.

 

کدام استان ایران درخواست بیشتری برای خرید شته دارد؟

همه جای ایران خریدار کفشدوزک هستند و برای خریدار کفشدوزک هیچ استانی بر استان دیگر رجحان ندارد. اگر محصولی به شته آلوده شد، فرقی نمی‌کند در کجای جهان باشد. شته این قابلیت را دارد که در همه جا رشد و نمو کند.

 

یعنی اقلیم‌های مختلف، تأثیری بر خرید کفشدوزک ندارد؟

خیر؛ به اقلیم خاصی بستگی ندارد. همه جای ایران شته وجود دارد. تنها چیزی که به اقلیم بستگی دارد، نوع و گونۀ آن شته است. کفشدوزک «پِلی فاژ» است، یعنی اکثر شته‌‌ها را می‌خورد. کفشدوزک ۵۰‌نوع شته را می‌خورد. مثلا شتۀ گل رز، درخت هلو و... را همه می‌خورد و برایش فرقی ندارد که شتۀ چه نوع گونه‌ای باشد.

 

خریداران برای رفع شته‌های هجوم‌آورنده به مزارعشان، به چه تعداد کفشدوزک نیاز دارند؟

برای هر متر‌مربع از گیاه‌های رونده و یا صیفی‌جات ۱۰ تا ۲۵‌کفشدوزک نیاز است. دربارۀ درخت‌ها هم به عواملی مانند ارتفاع، حجم، تعداد، پهنا و نوع میوه بستگی دارد. هر درخت با مؤلفه‌های ذکر‌‌شده و تقریباً با ۲ متر قد، به ۱۲ تا ۳۰ کفشدوزک نیاز دارد.

 

در حال حاضر کفشدوزک با چه نرخی در بازار خرید و فروش می‌شود؟

هر کفشدوزک ۵۰۰ تا ۱۱۰۰‌تومان در بازار ارزش دارد و با همین قیمت خرید و فروش می‌شود. در این کار ۳۰ تا ۴۰‌درصد از هزینۀ کل، برای پرورش‌دهنده سود باقی می‌ماند.

 

تا‌به‌حال کفشدوزک‌های خود را صادر کرده‌اید؟

خیر؛ تا‌به‌حال صادر نکرده‌ام. یادم می‌آید فردی بود که در‌زمینۀ گلخانۀ صادراتی کار می‌کرد. به ما گفت که قصد دارد گلخانه‌ای با مساحت بسیار زیاد در کشور عراق راه‌اندازی کند و از ما برای تأمین کفشدوزک‌های آن یاری خواست. معامله و فرصت خوبی بود، و‌لی از پس تعداد کفشدوزکی که او می‌خواست، برنیامدیم.

..........................................

 

  • پرورش حشرات برای دفع آفات، فصلی و مقطعی است

 

روند گرفتن مجوز چقدر طول می‌کشد. می‌گویند در ایران، گرفتن مجوز احتیاج به کفش‌های آهنی دارد! آیا در پرورش کفشدوزک هم این‌چنین است؟

کشت همۀ گونه‌های پرورشی اعم از حیوان و حشره احتیاج به اخذ مجوز از وزارت جهاد کشاورزی دارد. پرورش کفشدوزک نیز از این قاعده مستثنا نیست و باید برای کشت آن مجوز گرفت. برای مجوز گرفتن شما نیاز به ثبت یک شرکت دارید. مجوز به فرد داده نمی‌شود و قبل از اخذ مجوز باید برای اخذ و ثبت مجوز یک شرکت اقدام کنید. مجوزها از‌سوی نظام مهندسی جهاد کشاورزی هر استان صادر می‌شود.

مسئولان جهاد کشاورزی استقبال هم می‌کنند. مشکل اینجاست که فقط استقبال می‌کنند و حمایتی در کار نیست. من هر جا می‌رفتم، به خنده یا شوخی می‌گفتند که «حمایت مادی از شما نداریم، بلکه حمایت‌های ما معنوی است!». حمایت معنوی به چه درد من می‌خورد!

 

چه فصل‌هایی برای پرورش کفشدوزک مناسب‌تر است؟

این کار متأسفانه فصلی است و پیوسته ادامه ندارد. من مجبور شدم کارم را فصلی کنم. ببینید؛ ایران کشوری است که از دیرباز به چهار‌فصل‌بودن مشهور بوده است. برای مثال مشهد در بازۀ اردیبهشت تا تیر فعال است و در استان خوزستان پاییز و اوایل زمستان فصل زراعی شروع می‌شود. اگر امکانات مورد‌نیاز و زیرساختارها برای شما مهیا باشد می‌توانید پیوسته در کل سال، کفشدوزک را پرورش دهید، ولی متأسفانه این عوامل فراهم نیست و تمام کسانی که درزمینۀ حشرات بیولوژیک فعالیت دارند، مجبور شده‌اند فصلی کار کنند.

 

با این توصیف چرا کفشدوزک‌‌ها را به دیگر استان‌های کشور نمی‌فرستید؟

مشکل اینجاست که هر کس که در‌زمینۀ حشرات بیولوژیک فعال است، فقط برای استان خودش پرورش می‌دهد. به‌عنوان مثال زنبور «براکون» را در یک استان پرورش می‌دهند. وقتی محصول زراعی مورد هدف زنبور به ۱۰‌سانتی‌متر رسید و آفت بر محصول فعال شد، پرورش‌دهندگان زنبور فقط در همان زمان فعال می‌شوند و بعد از آن عملا کار را رها می‌کنند، چون نیاز استانِ فرد پرورش‌دهندۀ محصول بیولوژیک، تعیین می‌کند پرورش‌دهنده‌‌ها چه موقع فعالیت کنند. در کشورهای دیگر به این صورت نیست. در اروپا پرورش‌دهندگان حشره‌های بیولوژیک، دستاوردهای خود را به سایر کشورها می‌فرستند.

 

چرا اطلاع‌رسانی دربارۀ استفاده از کفشدوزک و فواید آن برای جامعه تا این حد ضروری است؟ چه ضرورتی دارد که کشاورز به‌جای استفاده از سموم از کفشدوزک استفاده کند؟

به‌خاطر اینکه استفاده از مواد و سموم شیمیایی باعث از‌بین‌بردن مزۀ میوه می‌شود. باید نگاه بیولوژیک در دفع آفات کشاورزی را در پیش بگیریم. یک سری از سم‌ها و میوه‌‌ها هستند که اگر از آن‌ها استفاده کنید، طعم و مزۀ میوه را از بین می‌برند. یا وقتی می‌خورید، میوه آبکی است و یا طعم و مزۀ میوه طبیعی را ندارد. علاوه‌بر‌آن سم‌های وارداتی بدون نظارت وزارت جهاد کشاورزی و به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شوند. متأسفانه استفاده از این سم‌ها مضر است و من در مقاله‌های مختلف دیده‌ام که این سم‌‌ها بعداً در میوه رسوخ می‌کنند و به‌همراه میوه وارد سیستم گوارشی مصرف‌کننده می‌شوند. استفاده از عناصر بیولوژیک مانند کفشدوزک‌‌ها حداقل این اطمینان را می‌دهد که از مصرف سموم کاسته شود و میوه‌های سالم‌تر و طبیعی داشته باشیم.

 

105314.jpg

 

..........................................

 

دریچه

  • کم‌کاری ادارۀ ترویج جهاد کشاورزی در معرفی مزایای کفشدوزک

 

سه مشکل اساسی در پرورش کفشدوزک وجود دارد که کمی کار را با مشکل مواجه می‌کند. مشکل اول کمبود جا و مکان برای پرورش کفشدوزک است. البته این مشکل مختص پرورش کفشدوزک نیست و به اکثر محصولات بیولوژیک بر‌می‌گردد. مشکل بعدی، موضوع غذای این کفشدوزک‌‌هاست. برای پرداختن به مبحث تغذیۀ کفشدوزک‌‌ها ابتدا باید مقدمه‌ای دربارۀ گونه‌های مختلف کفشدوزک‌ها بیان کنم. یک نوع کفشدوزک‌ هستند که در گیلان و مازندران پرورش می‌یابند مثل کفشدوزک‌های دو‌خال و... . آن‌ها مشکل کمتری برای غذا دارند. به این نوع از کفشدوزک‌‌ها می‌توان به‌جای شته، غذای جایگزین داد. مثلا شما می‌توانید کدو را آلوده کنید و به خورد این کفشدوزک‌‌ها بدهید. کفشدوزک‌های دیگری هستند که فقط شته‌خوار هستند و مشکل اصلی در همین تأمین غذای شته‌ای آن‌هاست. در اصل، بزرگ‌ترین مشکل آن‌ها همین تأمین غذای آن‌هاست. شما باید شته را که غذای آن‌ها محسوب می‌شود، مستقیماً پرورش و به خورد آن‌ها بدهید.

 

کوچ کفشدوزک‌‌ها به همه ضربه می‌زند

مشکل بعدی، فروش این کفشدوزک‌‌ها به مشتری است. وقتی باغبانی برای مبارزۀ بیولوژیک با شته‌‌ها پیش‌قدم خرید کفشدوزک‌‌ می‌شود، تعدادی را در بسته‌بندی‌های مخصوص می‌گذارید و به مزرعۀ کشاورز ارسال می‌کنید. در زمان حمل‌و‌نقل این حیوان استرس می‌گیرد. به همین دلیل موقعی که آزاد می‌شود بلافاصله پرواز می‌کند. شما اگر در مرکز باغ هم کفشدوزک‌ها را رها کنید، آن‌ها پرواز می‌کنند. کفشدوزک در یک ساعت در حدود ۶۰‌کیلومتر پرواز می‌کند. این امکان وجود دارد که کفشدوزک‌ها از یک باغ به باغ مجاور کوچ کنند و این باعث نارضایتی مزرعه‌دار می‌شود؛ چون آن کشاورز پول را می‌دهد و باغ مجاور از مزایای آن سود می‌برد.

 

کفشدوزک را نمی‌شناسند

مشکل سوم این است که کسی با کفشدوزک و مبارزۀ بیولوژیکی‌ای که از‌طریق کفشدوزک انجام می‌گیرد، آشنا نیست. با اینکه خود من مصاحبه‌ها و تبلیغات زیادی کرده‌ام و حتی به تلویزیون رفتم و موضوع را برای مردم بازگو کرده‌ام، کمتر، از فواید کفشدوزک مطلع هستند. به نظر من زیرساخت‌ها برای این کار هنوز مهیا نیست و جامعه از فواید کفشدوزک خبر ندارد. بارها افراد از بنده دربارۀ کفشدوزک اطلاعات گرفته‌اند، ولی چون اطلاع‌رسانی کاملی در جامعه دربارۀ آن انجام نشده است، از خرید امتناع می‌کند. جهاد کشاورزی و ارگان‌های دیگری که در این زمینه فعال هستند کم‌کاری می‌کنند و فواید آن را به جامعه معرفی نمی‌کنند. ادارۀ ترویج جهاد کشاورزی در معرفی مزایای کفشدوزک کم‌کاری کرده است.

 

زنبور بهتر از کفشدوزک

خیلی‌‌ها زنبور «تریکو گراما» پرورش می‌دهند. در خراسان حتماً کسانی هستند که با این حرفه آشنایند. با توجه‌به آشنایی جامعه با این زنبور و آگاهی یافتن از فواید آن، حداقل در هر استان از کشور پنج‌شش شرکت هستند که به پرورش این زنبور می‌پردازند. مردم با این زنبور آشنا هستند و مشتری برای این زنبورها زیاد است، ولی دربارۀ فواید کفشدوزک کمتر اطلاع‌رسانی شده و جامعه از آن بی‌اطلاع است.

 

انتظار ما از مسئولان

اولین خطر برای سرمایۀ شما ممکن است کمبود مشتری باشد. چون اطلاع‌رسانی دربارۀ کفشدوزک کمتر انجام گرفته است، مردم کمتر از آن آگاه هستند. در این مورد ما به کمک دیگر نهادهای اطلاع‌رسانی نیاز داریم. من و یا همکاران ما نمی‌توانیم این بُرد تبلیغاتی را داشته باشیم و به همۀ مردم ایران این حشره و فواید آن را بشناسانیم. باید دست‌اندر‌کاران امر، وارد آموزش و تبلیغات این رشته شوند.

..........................................

 

دیدگاه / رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، مجتبی مزروعی

  • مبارزۀ بیولوژیک در اولویت است

 

همواره در طبیعت تز و آنتی‌تز با هم وجود دارند. در کشاورزی هم این‌گونه موارد دیده می‌شود. کرمی است که روی درخت انار به‌عنوان یک آفت عمل می‌کند. این کرم روی درخت رشد و نمو و همان‌جا نیز تخم‌گذاری می‌کند. از آن طرف، ما حشرات مفیدی داریم که با کاربست آن‌ها می‌توانیم آن‌ها را در طبیعت رها کنیم تا این حشرات تخم آن کرم را از بین ببرند. این حشرات مفید را ما گاهی به‌صورت مصنوعی دراختیار مزرعه قرار می‌دهیم. به عنوان مثال زنبورهای تریکوگراما‎ را در آزمایشگاه تکثیر و آن‌ها را بعد‌از پرورش و مراقبت در مزارع پخش می‌کنیم. مزارع پنبه و باغ‌های انار از مزارع مناسب رهاسازی این حشرات هستند. این حشرات مفید تخم حشرات آفت را می‌خورند. کفشدوزک حشرۀ مفید دیگری است که به تخم حشرات کاری ندارد و از خود حشره تغذیه می‌کند. کفشدوزک از میزان حشراتی که از نظر ما موذی و آفت محسوب می‌شود، می‌کاهد و از این منظر از‌نظر کشاورزی بسیار مفید است. به همین دلیل اگر حشرات مفید را شناسایی کنیم و تعداد آن‌ها را افزایش دهیم، دیگر نیازی به سم‌پاشی برای از‌بین‌بردن آفات نیست.

 

سم‌پاشی همیشه بد نیست

این به معنی نیست که هر سمی مضر است؛ زیرا سمومی که تولید می‌شود، عمدتاً از‌طریق شرکت‌های معتبر تولید می‌شود و ما هم آن‌ها را آزمایش و بر آن‌ها نظارت می‌کنیم. این سموم یک دورۀ کارایی دارند. شما وقتی محصولی را سم‌پاشی می‌کنید، روی بسته‌بندی سم آن نوشته شده که دوره‌ای که این سم بر محصول می‌ماند چه مدت است. بعد از این دوره، این سم آثار خود را روی محصول سم‌پاشی‌شده از دست می‌دهد و استعمال و خوردن آن هیچ مشکلی ندارد. سم‌پاشی همیشه چیز بدی نیست. ما و شما هم مریض می‌شویم. اگر آنتی‌بیوتیک نخوریم، عفونت ناشی از آن بیماری به دیگر نقاط حیاتی سیستم بدن ما سرایت می‌کند و شرایط بدتر خواهد شد. بنابراین گاه ناچا‌ریم از برخی داروها مانند پنی‌سیلین استفاده کنیم. سم‌پاشی نیز همین‌طور است. از سم هم به‌جای خودش می‌توان استفاده کرد و کاربرد آن در مزارع به‌خودی‌خود کار نادرستی نیست، بلکه در برخی جاها خوب هم است. مبارزۀ شیمیایی وقتی است که ما ازطریق طبیعی و بیولوژیک نتوانیم بر آفات غلبه کنیم. اگر میزان تراکم آفات در مزرعه زیاد شد و ما ازطریق بیولوژیک نتوانیم مبارزه کنیم، نه‌تنها میوۀ امسال ما صدمه می‌بیند، بلکه جوانۀ میوۀ سال بعد هم از بین می‌رود. 

 

مبارزۀ بیولوژیک در باغ پسته

در حال حاضر، مبارزۀ بیولوژیکی در باغ‌های پسته را آغاز کرده‌ایم؛ به این صورت که از اواخر فروردین در چند مرحله باغات را فقط آب‌شویی می‌کنیم. با آب‌شویی آفاتی که روی برگ نشسته است شسته می‌شود. سعی می‌کنیم با این کار جمعیت آفات را همیشه کم نگه‌داریم، ولی اگر نیاز به مبارزۀ شیمیایی بود از ۱۵‌خرداد نهایت یک یا دو مرحله از سم استفاده می‌کنیم. اگر مرتب باغات خود را آب‌شویی کنیم و تعدادجمعیت آفات را کم نگه‌داریم، هیچ وقت نیاز به مبارزۀ شیمیایی نخواهد بود.

 

زنبور عسل و مبارزۀ بیولوژیک

بهترین مبارزۀ بیولوژیکی با زنبور عسل صورت می‌گیرد. زنبور عسل به لقاح و تقویت گیاه، بسیار کمک و حتی برخی تخم‌های حشرات را جابه‌جا می‌کند. کفشدوزک‌‌ها و باکتری‌‌ها هم از‌جمله عناصر مبارزه با آفات به‌صورت بیولوژیکی هستند که به‌صورت طبیعی در دامان طبیعت وجود دارند. سم‌پاشی‌های نابهنگام باعث می‌شود از جمعیت این حشرات مفید کاسته شود.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی