کد خبر : 75071
/ 01:11
شهرآرا از مشکلات روستای «تپه‌سلام» گزارش می‌دهد؛

میقات‌الرضا، گرفتار در مشکلات

بسیار میهمان‌نواز هستند. وقتی که به دیدارشان می‌رویم، طعم شیرین زندگی بر چهره‌شان هویداست. آن‌ها معنای سادۀ زندگی را در دل این روستا یافته‌اند.

میقات‌الرضا، گرفتار در مشکلات

خبرنگار: نجمه سرباز

شهرآرا آنلاین / بسیار میهمان‌نواز هستند. وقتی که به دیدارشان می‌رویم، طعم شیرین زندگی بر چهره‌شان هویداست. آن‌ها معنای سادۀ زندگی را در دل این روستا یافته‌اند. اهالی روستای «تپه‌سلام» را می‌گویم؛ در کمتر از١٠کیلومتری مشهد. بعد از یک جادۀ پرپیچ‌وخم و ناهموار، وارد یک خیابان فرعی که به‌نام شهید آران‌بیدگل مزین شده است، می‌شویم که تنهامسیر برای رسیدن به مقصد است. ناگزیر از ماشین پیاده می‌شویم و بخشی از راه را پیاده... .

 

روستایی به وسعت یک شهر

تپه‌سلام، ۱۹۴ هکتار مساحت و بالغ‌بر ۸هزار نفر جمعیت دارد. این روستا به‌لحاظ آموزشی دارای ۷ مدرسه در سطوح مختلف، به لحاظ مذهبی دارای ۴ مسجد و ۲ حسینیه، و ازلحاظ بهداشتی دارای ۳ مرکز بهداشت است. در این‌ روستا از مذاهب و اقوام مختلف، بر سر سفرۀ امام‌رضا(ع) گرد هم آمده‌اند. وجه‌تسمیه این روستا تپۀ تاریخی آن است، تپه‌ای که از روی آن مشهد در دیدرس است و زائران خورشید هشتم(ع) بعد از طی طریق به امید رفیق به آن که می‌رسیده‌اند، حرم را می‌دیده‌اند. این تپه و روستای آن و جاده‌ای که زمانی مسیر اصلی ورود کاروان‌ها بوده و اکنون فقط بخشی از بستر آن باقی مانده است، در فهرست میراث فرهنگی به ثبت رسیده است.

بومادران، گل‌های شقایق خشک‌شده و لاله، کوه را چراغان کرده‌اند در گرمای طاقت‌فرسای مرداد خراسان. به‌ناگاه بوی مشمئزکننده‌ای آزارت می‌دهد؛ دامدارهایی در اطراف تپه که چنگ انداخته‌اند به چهرۀ آن و گاو و گوسفندهایی که روی میراث فرهنگی مملکت می‌چرند برای خودشان!

روستا آن‌قدر بزرگ است که در ٢ساعت هم نمی‌توانیم آن را دور بزنیم. امروز چهرۀ روستاها کمی تغییر کرده و دیگر آن تصویری که در ذهن از روستا نقش بسته است، در این مناطق یافت نمی‌شود. بعضی وقت‌ها سرریز مشکلات و معضلات شهر سر از روستاهای اطراف درمی‌آورند.

 

گفتند بروید محله‌های قدیمی و خارج از شهر

وصالی متولد١٣٣٧ است. او از سال١٣۶٨ روستای تپه‌سلام را برای زندگی و سکونت انتخاب کرده است. او که پیش از این سال‌ها از ساکنان منطقۀ٩ دره مشهد بوده، می‌گوید: «وقتی منطقۀ٩ دره،‌شکل شهر را به خود گرفت، ادارۀ بهداشت و جهاد کشاورزی با اصرار به ما اعلام کردند که به محله‌های قدیمی و خارج از شهر کوچ کنید تا بتوانید دام و طیور خود را نگهدارید. اگر چه امکانات زندگی‌ام در حد صفر است، اما به نظر خودم مشکلی ندارم. آب دارد، برق هم دارد و زمستان و تابستان مشکلی ندارم. تنهامشکل ما بلاتکلیفی ماست. چندین سال است که به ما قول داده‌اند تا محل دامداری‌ها و زندگی‌مان قرار است از هم تفکیک شود، اما عملا این اتفاق نیفتاده است.».

آقای قربانعلی یکی دیگر از ساکنان تپه‌سلام، متولد١٣۴٨ است. او دربارۀ تاریخچۀ این روستا می‌گوید: «در سال١٣۵٠ که محلۀ ما در مشهد به محدودۀ شهری پیوست، ادارۀ بهداشت مانع ماندن افرادی مانند ما شد که گوسفندان و دام و طیور خود را در آنجا نگهداری می‌کردیم. شهرداری وقت نیز این موضوع را به خود ما واگذاشت تا مکانی را به‌همین‌منظور برای خود پیدا کنیم تا اینکه در همان زمان به این مکان (روستای تپه‌سلام) نقل‌مکان کردیم.». او ادامه می‌دهد: «ما هفت نفر بودیم که گوسفند داشتیم و به‌دلیل اینکه گوسفندانمان را حفظ کنیم، از آن سال‌ها در این مکان ماندگار شدیم. چهار نفر از این جمع فوت کردند و بقیه به‌همراه خانواده‌هایشان در اینجا مانده‌اند.».

او می‌گوید: «ساکنان این روستا در بدترین شرایط بهداشتی و معیشتی به سر می‌برند. اگر خانه‌ای در شهر داشتیم به آنجا می‌رفتیم. ما با اینکه سال‌هاست ساکن این روستا هستیم، اما می‌بینید که اتوبوس نداریم، کتابخانه نداریم و هزاران امکانات دیگری که ما روستانشینان از آن بی‌بهره‌ایم. وضعیت نامطلوب است. این روستا باوجود جمعیت زیاد از بسیاری از امکانات محروم است، همچنین به‌دلیل پراکنده‌بودن گاوداری‌ها در میان خانه‌های مسکونی، اهالی از بوی نامطبوع آن و مشکلات بهداشتی‌اش رنج می‌برند.».

 

دامداری، بخشی از زندگی ماست

عمو غلامعلی یکی از پیرمردان این روستاست. او برخلاف هم‌محله‌ای‌هایش نظر دیگری دارد. او می‌گوید: «وقتی یک واحد دامداری در کنار خانۀ من باشد، هزینه‌هایی که من باید برای این واحد انجام دهم، بسیار پایین است، چراکه نیازی به نگهبان برای واحد دامداری ندارم و علوفه و آب و دان موردنیاز مرغ و گوسفند را هم خانواده تأمین می‌کنند.».

او معتقد است: «کشاورزی، دامداری و دام‌پروری بخشی از زندگی روستائیان است و اگر این مشاغل را از روستائیان بگیرید، دیگر چه چیزی از روستا باقی می‌ماند؟ در گذشتۀ نه‌چندان‌دور روستائیان به‌جز قند و چای، تقریباً تمام مایحتاج خود را خودشان تولید می‌کردند و نه‌تنها نیازی به شهر نداشتند، بلکه بسیاری از محصولات تولیدی خود را نیز برای فروش به شهرها می‌بردند. به بهانۀ اینکه وجود دامداری در داخل روستا غیربهداشتی است و بوی بدی را تولید می‌کند، واحدهای دامداری را به بیرون از روستا بردند که این باعث شد بسیاری از جوانان روستا بیکار شوند.».

 

دامداری صنعتی در توان روستایی‌ها نیست 

این روستانشین خاطرنشان می‌کند: «وقتی دامداری به خارج از روستا منتقل شد، اولا دیگر نمی‌شود یک دامداری یا مرغداری کوچک داشت، باید حتماً یک واحد بزرگ و صنعتی احداث کنیم تا به‌صرفه باشد که این کار تقریباً از توان تمام روستائیان خارج است. ازسوی‌دیگر اگر یک واحدی را هم در بیرون روستا احداث کنیم، چون دیگر اهالی خانه نمی‌توانند نیازهای آن واحد را تأمین کنند، باید یک یا چند کارگر بگیریم و به آن‌ها حقوق بدهیم تا کارهای دامداری یا مرغداری را انجام دهند. همین موضوع باعث شده که بسیاری از روستائیان به‌ویژه جوانان روستایی کار دامداری را رها کنند و برای امرارمعاش به شهر بیایند.».از بی‌آبی و خشک‌سالی بگذریم. این حرف‌های آقاغلامعلی، یک مسئلۀ مهم را به ذهن من متبادر می‌کند. می‌شود به‌نحوی مدیریت کرد که اهالی این روستا دامداری حرفه‌ای را بیاموزند و ضمن رفع مضرات آن به اشتغال و رونق روستا کمک کنند.

 

تپه‌سلام تنها یک روستا نیست

ابوالفضل حمامی، نایب‌رئیس شورای اسلامی روستای تپه‌سلام دربارۀ مشکلات روستای تپه‌سلام می‌گوید: «مشکلات مهاجران و انتقال دامداری‌ها و وقفه در اجرای طرح‌ هادی روستا جزو دغدغه‌های اصلی ماست. شورای روستا جلوی سروصدای مردم را گرفته است. همۀ نهادهای مربوطه درحال پیگیری هستند و طبق سلسله‌مراتب درحال انجامش هستند و ما دنبال نتیجه هستیم.». وی نظر دیگران را درخصوص ماهیت روستابودن تپه‌سلام قبول ندارد و می‌افزاید: «می‌گویند روستا و دام. اما تپه‌سلام دیگر این‌روزها روستا نیست، چراکه همه‌ساله به‌‌ویژه ایام محرم و صفر بیش از ٣٠هزار نفر در این روستا سکنی می‌گزینند و مردم ما از آن‌ها پذیرایی می‌کنند. تپه‌سلام دروازۀ ورودی شهر مشهد محسوب می‌شود.».

با این وجود کاظم رضایی، رئیس هیئت‌مدیرۀ شرکت تعاونی کشاورزی‌ دامداران تپه‌سلام نظراتی متفاوت دارد و می‌گوید: «کاربری تپه‌سلام از ابتدا دامداری بوده است، اما با توجه به اینکه روزبه‌روز جمعیت این منطقه بیشتر می‌شود، طرح هادی به‌منظور ساما‌ن‌دهی واحدهای مسکونی و مجتمع دامداری درنظر گرفته شد.».وی ادامه می‌دهد:«خوشبختانه پس از دوندگی‌های بسیار، حدود یک‌سال‌ونیم پیش، محیط زیست قرار شد زمین را در اختیار ما بگذارد و در آخرین جلسه درخصوص جذب و سرمایه‌گذاری در ١٧خرداد٩۶ قرار بر این شد تا ادارات و سازمان‌های مربوطه وارد کار شوند. حتی محیط زیست طرح پسماند را برای این منطقه آماده کرد، اما مهم‌ترین قضیه این است که قانون نظام جامع دام‌پروری تکالیفی را برای ما تعیین کرده است که باید این قوانین رعایت شود.».

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا امروز بخوانید:

صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۲۶ مرداد ۹۶

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی