کد خبر : 75059
/ 09:32
دکتر علیرضا رضاخواه

کرۀشمالی و تکرار یک ویتنام دیگر برای آمریکا

کرۀشمالی و تکرار یک ویتنام دیگر برای آمریکا

به‌دنبال مجادلۀ لفظی میان واشینگتن و پیونگ‌یانگ شبح یک جنگ هسته‌ای تمام‌عیار زندگی مردم در خاور دور را تهدید می‌کند. ساکنان گوام و شهروندان ژاپن از‌ترس حملات موشکی کرۀشمالی به حال آماده‌باش درآمده‌اند. ژنرال کیم راک گیوم، فرمانده نیروهای استراتژیک ارتش خلق کره، اعلام کرد که تا نیمۀ ماه اوت ۴ موشک میان‌برد آمادۀ پرتاب خواهند شد. در‌همین‌حال دیروز خبرگزاری رسمی‌ کرۀشمالی اعلام کرد ارتش این کشور طرح شلیک موشک به‌سمت گوام را با کیم جونگ‌اون در‌میان گذاشته است. همچنین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا به پیونگ‌یانگ هشدار داده که ایالات متحده آمادۀ استفاده از تمام توان نظامی‌ خود است.واقعیت این است که تهدیدهای ترامپ علیه کرۀشمالی مهم بودند، اما به‌نظر نمی‌آمد آن‌چنان جدی باشند. با صحبت‌های دیروز مک‌مستر، مشاور امنیت ملی ترامپ، وضعیت تغییر کرده است. به مک‌مستر گفته‌اند سوزان رایس، مشاور سابق، نوشته است که آمریکا می‌تواند کرۀشمالی هسته‌ای را تحمل کند، همان‌طور که با شوروی کنار آمد. مک‌مستر مخالفت کرده و با بیان اینکه کرۀشمالی یک بازیگر عقلانی و خردمند (Rational Player) نیست تصریح کرده است: «نظریۀ کلاسیک «بازدارندگی» نمی‌تواند درباب حکومتی مانند کرۀشمالی اعمال شود.». باید توجه داشت که برای تحلیل روابط بین‌الملل، مخصوصاً در بحث تسلیحات و بازدارندگی، عمدتاً سعی می‌کنیم بازیگران را تصمیم‌گیرندگانی عقلانی درنظر بگیریم که سود و زیان حرکت‌ها و گام‌هایشان را -درست یا غلط- محاسبه می‌کنند و بر‌اساس آن -درست یا غلط- تصمیم می‌گیرند. تصویر‌کردن پروپاگاندای دشمنان ابرقدرت‌ها دست قدرت مربوطه را برای اعمال سیاست‌های دلخواه بازتر می‌کند. اگر کرۀشمالی بازیگری عقلانی باشد که دربرابر تهدیدهای جدی یا امتیازهای کافی از جاه‌طلبی‌هایش کوتاه بیاید، قاعدتاً نیازی نیست برای متوقف‌کردنش پایتختش را با خاک یکسان کنید، اما وقتی با مجنونی طرف هستید که برای اهداف شیطانی یا غیرمنطقی‌اش از هیچ کاری اجتناب نمی‌کند به اقامۀ دلایل منطقی برای اشغال، و اصلاح امور نیاز چندانی ندارید. رژیم دیکتاتوری کرۀشمالی قطعاً حکومت خوبی نیست، اما بسیاری از رفتارهایش در دهه‌های گذشته را به‌آسانی می‌شود با نظریه‌های روابط بین‌الملل توضیح داد. اما مک‌مستر در این مصاحبه، دقیقاً درراستای دهه‌ها تبلیغات آمریکا، دست به همین کار زده است و نتیجه گرفته است که بازدارندگی برای کرۀشمالی دیوانه کافی نیست؛ پس اقدام نظامی‌ ‌اجتناب‌ناپذیر است.نکتۀ جالب اینجاست که این روزها دولت ترامپ در آمریکا نیز بدون نیاز به تبلیغات گسترده دقیقاً در موقعیتی مشابه با دولت کرۀشمالی قرار دارد، واقعیتی که روز گذشته سخن‌گوی وزارت خارجۀ روسیه بر آن را تأکید کرد: «تناقض اینجاست که بیانیه‌های تحریک‌آمیز کرۀشمالی و آمریکا کاملا یکسان و شبیه هستند؛ انگار تمامی‌ بیانیه‌های پیونگ‌یانگ به‌انگلیسی ترجمه شده و مقامات آمریکایی آن‌ها را تکرار می‌کنند.».
تحلیل‌گران سیاسی و حتی مقامات آمریکایی نیز ترامپ را یک بازیگر عقلانی و خردمند ارزیابی نمی‌کنند و لذا اقدامات او را فاقد مشروعیت کافی می‌دانند: استفان والت، استاد دانشگاه‌ «هاروارد» و از نظریه‌پردازان رئالیسم در روابط بین‌الملل، ترامپ را یک «پادشاه دیوانه» می‌خواند، روزنامۀ «گاردین» انگلیس او را تهدید هسته‌ای واقعی جهان می‌داند و «نیویورک‌تایمز» خواستار خلع‌کردن ترامپ از قدرت به‌دلیل فقدان تعادل روحی-روانی در اوست.این بحران مشروعیتِ واشینگتن، به‌عنوان یک بازیگر اصلی در تحولات بین‌الملل، این روزها درمیان متحدان آمریکا نیز قابل‌رؤیت است: زیگمار گابریل، وزیر امور خارجۀ آلمان، اقدامات ترامپ درقبال کرۀشمالی را «غیرمسئولانه» خوانده، رئیس حزب «کارگر» انگلیس خواستار فاصله‌گرفتن لندن از ماجراجویی‌های هسته‌ای ترامپ شده است، رئیس کنفرانس امنیتی «مونیخ» گفته که ناتو در جنگ با کرۀشمالی کنار آمریکا نخواهد بود، موگرینی، رئیس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا، گزینه‌های نظامی‌ را مردود دانسته و حتی وزیر دفاع و وزیر خارجۀ خود ترامپ هم دیروز با انتشار یادداشت مشترکی در «وال‌استریت‌ژورنال» تأکید کرده‌اند که دیپلماسی ابزار مناسبی برای تغییر روند اقدامات کرۀشمالی است. جالب اینجاست که کرۀجنوبی هم که در خط‌مقدم نزاع با کرۀشمالی است خواستار خویشتن‌داری ترامپ شده است. این روزها با جدی‌تر‌شدن تهدیدات آمریکا علیه کرۀشمالی مشروعیت بین‌المللی ترامپ و کاخ سفید هم در‌حال کاهش است. در چنین‌شرایطی اقدام نظامی یک‌جانبه علیه کرۀشمالی ممکن است به تکرار فاجعۀ ویتنام برای آمریکا منجر شود، زیرا علاوه‌بر نبود یک اجماع بین‌المللی پشت‌سر ترامپ پنتاگون از خلأ یک استراتژی نظامی‌ مشخص هم رنج می‌برد. هفته‌نامۀ نیویورکر در‌این‌زمینه می‌نویسد: «واقعیت این است که هیچ گزینۀ سرراست نظامی‌‌ای علیه کرۀشمالی وجود ندارد. اگر چنین‌گزینه‌ای وجود داشت، رئیس‌جمهور قبلی ایالات متحده احتمالا از آن استفاده می‌کرد.». «اکونومیست» هم این هفته در سرمقالۀ خود نوشت: «بمب‌ها و موشک‌اندازهای آقای کیم به‌خوبی در سراسر کشور پراکنده و پنهان شده‌اند. نیروهای نظامی‌آمریکا با تمام قدرتشان هم نمی‌توانند پیش از آنکه کیم دست به اقدام تلافی‌جویانه بزند تمام توان هسته‌ای کرۀشمالی را خنثی کنند.». در چنین‌شرایطی می‌توان گفت حملۀ نظامی‌ به پیونگ‌یانگ برای واشینگتن خودکشی سیاسی محسوب می‌شود.
 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی