کد خبر : 75017
/ 21:22
جزئیات پیشرفت یک طرح کلان در حوزۀ شبکۀ ملی اطلاعات؛

جویشگر بومی

طرح جویشگر بومی، با هدف توسعۀ فناوری‌ها، زیرساخت‌ها و خدمات موتور جستجوی بومی از طرف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تعریف شده است.

جویشگر بومی

شهرآرا آنلاین / این طرح به عنوان بخشی از برنامۀ عملیاتی شبکۀ ملی اطلاعات محسوب می‌شود. ضمن آنکه در اسناد بالادستی و مصوبه‌های مجلس شورای اسلامی نیز بر لزوم راه‌اندازی جویشگرهای بومی تأکید شده است. بر این اساس، طراحی جویشگرهای بومی با اهداف کلان ازجمله ایجاد امنیت اطلاعاتی در فضای مجازی برای کاربران، ارائۀ خدمات بهتر جستجو در صفحه‌های فارسی، جلوگیری از خروج ارز و کمک به اقتصاد ملی و ارائۀ اطلاعات صحیح به کاربران به عنوان یکی از مأموریت‌های اصلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دستورکار این وزارتخانه قرار گرفته است.

یکی از اهداف راهبردی دولت برای راه‌اندازی جویشگر بومی، تقویت و ارتقای جستجوپذیری محتواهای فارسی در فضای سایبری است. در حقیقت هدف توسعۀ خدمات بومی با توجه به ویژگی‌های خط و زبان فارسی و نیز فرهنگ اسلامی ایرانی است. از دیگر اهداف طرح، ایجاد هم‌گرایی مابین فعالان حوزه فناوری اطلاعات در داخل کشور به منظور هم‌افزایی هرچه بیشتر و سرعت‌بخشی به توسعه خدمات بومی و ملی است. این هم‌افزایی می‌تواند در نهایت به استقلال در فضای سایبری و کسب اعتبار منطقه‌ای منجر شود. این موارد اهدافی است که در پیوست حکم مقام معظم رهبری در تشکیل شورای عالی فضای مجازی تأکید شده است و در اولویت برنامه‌های وزارت ارتباطات قرار دارد. بررسی پیشرفت پروژۀ «جویشگر بومی» که در دولت یازدهم با تعریف جدیدی کلید خورد، نشان می‌دهد که این طرح ملی با روند خوبی در حرکت است اما در برخی موارد، پیشرفت زیرپروژه‌های آن چشمگیر نیست.

 

جویشگر مقاومتی

جویشگر یا موتور جستجوی بومی، یکی از پروژه‌های مهم تعریف‌شده از‌سوی وزارت ارتباطات در دولت یازدهم است که به دلیل اهمیت آن در افزایش تولید محتوای فارسی در وب، در پروژه‌های اقتصاد مقاومتی نیز تعریف شد. هم‌اکنون با اتمام دولت یازدهم بررسی‌ها نشان می‌دهد که قسمت‌های مختلف این موتور بومی هیچ‌کدام به ۱۰۰‌درصد تحقق نرسیده‌اند اما برخی از آن‌ها تا ۹۰‌درصد پیشرفت داشته‌اند.

این پروژه که ابتدا در پژوهشکدۀ فناوری اطلاعات مرکز تحقیقات مخابرات کلید خورد، با اعتبار اولیه بیش‌از ۱۷۰ میلیارد تومان، قرار بود جایگزینی بومی برای موتورهای جستجوی خارجی پرطرفدار در کشور از‌جمله گوگل باشد و با به‌کارگیری توان بخش خصوصی و پژوهشگران، از نظر اقتصادی برای کشور ارزش‌آفرینی کند اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که با توجه پیشرفت کار‌ اما تا تجاری‌سازی و ورود آن به بازار مصرف کاربران ایرانی، فاصله بسیار است.

در این زمینه از سال اول شکل‌گیری دولت یازدهم، به دستور وزیر ارتباطات و با هدف عملیاتی‌سازی، یکی از اصلی‌ترین اجزای شبکۀ ملی اطلاعات، شورای راهبری جویشگر بومی متشکل از نمایندگان پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان فناوری اطلاعات ایران، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و نمایندگان بخش خصوصی تشکیل شد و آغاز به کار کرد.

در این پروژه مقرر شد تا با فرهنگ‌سازی و ایجاد زیرساخت‌های کیفی، کاربران ایرانی از خدمات جستجوی متنی، تصویری و همچنین موتور جستجوی نقشه و ترجمه ماشینی از موتورهای جستجوی بومی استفاده کنند.

 

پروژه ای که صد درصد اجرایی نشده است

هم‌اکنون در انتهای فعالیت دولت یازدهم، بررسی عملکرد و پیشرفت کار این پروژۀ ملی، حاکی از آن است که این طرح در گام نخست، به صورت ۱۰۰‌درصد اجرایی و عملیاتی نشده است.

براساس آماری که از‌سوی شورای راهبری طرح جویشگر بومی، منتشر شده، این طرح در سه گام شامل مدیریت طرح، گام اول و گام دوم تعریف‌شده که در گام مدیریت طرح ۶۱‌درصد پیشرفت، در گام اول ۵۵‌درصد و در گام دوم ۱۰‌درصد پیشرفت حاصل شده است.

با توجه به فرآیندهای انجام‌شده از ابتدا تاکنون، بیش‌از ۵۵‌جلسه در شورای راهبری این طرح برگزار شده و تصویب طرح، تصویب برنامۀ عملیاتی در کارگروه فنی، تصویب پروژه‌های اولویت‌دار و تهیۀ شناسنامه‌های کلان پروژه‌ها، از‌جمله خروجی‌های اولیۀ این شورا بوده است.

بررسی نحوۀ اجرای پروژه‌های مرتبط با جویشگر بومی برمبنای برون‌سپاری و درون‌سپاری نیز از تعریف ۱۳‌زیرپروژه برای دستیابی به هدف نهایی «موتورجستجوی بومی» قابل رقابت با سرویس‌های خارجی حکایت دارد.

براین اساس نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که بیشترین پیشرفت زیرپروژه‌های موتور جویشگر بومی مربوط به سرویس جستجوی کتاب و مستندات علمی است که به جهاد دانشگاهی برون‌سپاری شده بود. این پروژه ۹۸‌درصد رشد داشته است. در همین حال این پروژه توسط دانشگاه امیرکبیر نیز با ۴۰‌درصد پیشرفت در حال انجام است. از دیگر زیرپروژه‌های جویشگر بومی با ۹۵‌درصد رشد می‌توان به سامانۀ تحلیل و جستجوی خبر اشاره کرد و بازاریابی مبتنی‌بر جویشگر نیز از دیگر زیرپروژه‌های این طرح ملی است که با پیشرفت ۹۰‌درصدی همراه است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سرویس ابزارهای پردازش زبان فارسی که توسط دانشگاه تهران در حال انجام است، ۸۲.۹‌درصد و این سرویس که توسط دانشگاه خواجه نصیر نیز پیگیری می‌شود، ۷۱‌درصد پیشرفت را نشان می‌دهد. در همین حال، توسعۀ زیرساختی برای خدمات مکان‌محور در قالب دو مدل برون‌سپاری دیده شده که با پیشرفت ۸۰درصدی و ۵۲‌درصدی همراه است. در پروژۀ ملی جویشگر، خدماتی چون گراف دانش زبان فارسی با ۷۵.۳‌درصد پیشرفت، بانک درختی با ۷۵‌درصد پیشرفت، دانشنامۀ آزاد با ۷۰‌درصد پیشرفت، توسعۀ وردنت زبان فارسی با ۶۷‌درصد پیشرفت و جویشگر تصویری مبتنی‌بر برچسب با ۵۵‌درصد پیشرفت دیده می‌شوند.

از سوی دیگر، پروژه‌هایی مانند سامانۀ ترجمۀ ماشینی دوسویۀ انگلیسی‌فارسی حدود ۳۳‌درصد پیشرفت داشته و توسعۀ آزمایشگاه ارزیابی خدمات وب نیز پیشرفت ۳۰‌درصدی را نشان می‌دهد.

با به پایان رسیدن این طرح ملی می‌توان بدون ایجاد محدودیت در استفاده از سرویس‌های مشابه، کاربران را به سمت استفاده از جویشگر بومی جذب کرد و با هدف‌گذاری در ایجاد سرویس‌هایی که پاسخ‌گوی نیازمندی و مطالبه‌های کاربران بومی باشند، آنان را به سمت استفاده از سرویس‌های داخلی با‌کیفیت سوق داد.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی