کد خبر : 74908
/ 22:54
در میزگرد شهرآرا نمایندگان تشکل‌های کارگری از دغدغه‌هایشان دربارۀ طرح کارورزی می‌گویند؛

اشتغال‌زایی یا ارزان‌سازی نیروی کار؟

با‌توجه‌به اینکه بیش‌از یک ماه از شروع طرح کارورزی می‌گذرد، در میزگردی به بررسی ابعاد مختلف اجرای این طرح پرداختیم.

اشتغال‌زایی یا ارزان‌سازی نیروی کار؟

خبرنگار: موسوی‌زاده

گفتگوی شهرآرا آنلاین / از‌جمله شرایط متقاضیان کارورزی، داشتن حداکثر ۲۳‌سال سن برای مقطع تحصیلی کاردانی، ۲۵‌سال برای مقطع تحصیلی کارشناسی، ۲۸‌سال برای مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد و ۳۲‌سال برای مقطع تحصیلی دکتری است. سپری‌شدن حداقل ۶ماه و حداکثر ۳‌سال از تاریخ اخذ مدرک دانشگاهی، نداشتن سابقۀ شرکت در دورۀ کارورزی و دارا‌بودن کارت پایان خدمت یا معافیت از دیگر شرایط لازم برای ثبت نام کارجویان در این سامانه است. دورۀ کارورزی حداقل ۶ماه و حداکثر ۱۲ماه برای هر کارورز بر‌اساس استاندارد‌های مصوب آموزشی مهارت تعیین می‌شود. مدت آموزش در هر ماه ۱۴۰‌ساعت‌، ساعات آموزش در هر روز حداقل ۶ و حداکثر ۸‌ساعت است. کمک‌هزینۀ طرح کارورزی در سال‌۱۳۹۴ ماهیانه معادل ۴میلیون ریال تعیین شده است که ۷۰‌درصد این مبلغ توسط واحد پذیرنده و ۳۰‌درصد باقی‌مانده توسط دستگاه مجری به کارورز پرداخت می‌شود. میزان کمک‌هزینۀ کارورزی همه‌ساله توسط بالاترین مقام دستگاه ناظر تعیین و برای اجرا ابلاغ می‌شود. واحد پذیرنده مکلف است ماهیانه بر‌اساس ساعات آموزش طی‌شدۀ کارورز برای واریز سهم خود به حساب وی اقدام کند. سهم دستگاه مجری پس‌از واریز سهم واحد پذیرنده به حساب کارورز واریز می‌شود. پرداخت کمک‌هزینۀ سهم دستگاه مجری و واحد پذیرنده مربوط به آخرین ماه دورۀ کارورزی منوط به ارائۀ گواهی‌نامۀ قبولی کارورز در آزمون سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای به دستگاه مجری خواهد بود. با‌توجه‌به اینکه بیش‌از یک ماه از شروع این طرح می‌گذرد، در میزگردی با حضور احسان‌سهرابی عضو هیئت‌رئیسۀ شورا‌های اسلامی کار کشور و علی‌اسماعیلی عضو هیئت‌مدیرۀ شورای اسلامی کار خراسان رضوی و حمید‌زینعلی فعال کارگری خراسانی به بررسی ابعاد مختلف اجرای این طرح پرداختیم.

 

طرح کارورزی به‌منظور کاهش نرخ بیکاری از‌طریق افزایش مهارت‌های کارآموزان اجرا شده است. به نظر شما این طرح می‌تواند معضل بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی ما را حل کند؟

سهرابی: قبل از اینکه درخصوص این طرح بخواهم توضیح بدهم ابتدا باید این مسئله را بررسی کنم که این طرح چقدر با قانون مطابقت دارد. دربارۀ موضوع آموزش و کارآموزی فصل پنجم قانون کار را داریم که چارچوب آن را توضیح می‌دهد. مادۀ۱۱۲ فصل پنجم قانون کار می‌گوید کارآموز به افرادی اطلاق می‌شود که فقط برای فراگرفتن حرفۀ خاص بازآموزی یا ارتقای مهارت برای مدت معین در مراکز کارآموزی یا آموزشگاه‌های آزاد آموزش می‌بینند. طرح کارورزی زیر‌مجموعۀ این بخش از قانون کار است.

 

یعنی این طرح با قانون کار در تضاد است؟

بله؛ بگذارید مشخص‌تر توضیح بدهم. براساس تبصرۀ یک همین ماده، تعریف مشخص‌تری ارائه شده است. الان اعلام می‌شود طرح کارورزی به قانون کار ارتباطی ندارد، چون بحثی آموزشی است و خارج از محیط کار تعریف می‌شود، درحالی‌که به اعتقاد ما هر چه وارد محیط کار شد باید زیر‌مجموعۀ قانون کار باشد، مگر اینکه بگوییم تعریفی از این موضوع در قانون کار نداریم؛ این بند ثابت می‌کند ما در قانون کار تعریف داریم که موضوع بند الف مادۀ‌۱۱۲ است و می‌گوید افرادی که خودشان داوطلبانه برای کارآموزی می‌آیند، اگر بناست این افراد به کارآموزی توأم با کار اشتغال داشته باشند، مشمول بند ب مادۀ ۱۱۲ می‌شوند که اولا سن آن‌ها باید بین ۱۵ تا ۱۸ سال باشد، ثانیاً حقوقی در این قانون برای آن‌ها درنظر گرفته شده که باید به آن‌ها تعلق بگیرد. از‌جمله مادۀ ۷۹ تا ۸۴ این قانون است که براساس آن باید از حقوق شورای ‌عالی کار تبعیت کنند و بیمه‌شده باشند. اگر هم قرار نیست فرد حین کارآموزی کار کند تکلیف مشخص است. آقایان بعد از آن یک بند به طرح کارورزی اضافه کردند که افرادی که وارد شغلی می‌شوند کارفرما یا مربی، حق واگذاری هیچ‌گونه کاری را به این افراد ندارند. براین‌اساس من معتقد هستم که این طرح از همان ابتدا با قانون کار در تضاد بوده است و به دلیل رعایت‌نکردن حقوق کارآموزان، نباید اجرا می‌شد.

 

اگر طرح ایراد دارد تکلیف جوانانی که می‌خواهند وارد بازار کار شوند و مهارت ندارند، چه می‌شود؟

اسماعیلی: من اعتقاد دارم که باید طرح کارورزی را به دوران راهنمایی و نوجوانی ببریم. در آن دوران افراد اشتیاق و آمادگی بیشتری برای آموختن دارند. الان مشکلی که ما داریم، این است که نیازسنجی در آموزش ما نشده است. از‌طرفی چون زمانی دانشگاه‌ها تعداد زیادی دانشجو جذب می‌کردند نسبت به تعداد دانشجویان زیرساخت‌های لازم برای آموزش مسائل فنی به آن‌ها فراهم نشد. این‌ها باعث شده امروز دانش‌آموختۀ ما دچار مشکل دانش باشد. طرح کارورزی با چنین دیدی اجرا شد تا بتواند خلأهای نظام آموزش ما را پر کند. در‌واقع من می‌گویم آنجا ما مشکل داشتیم و حالا می‌خواهیم این را پر کنیم. برای همین اگر بتوانیم طرح کارورزی را به‌گونه‌ای تغییر دهیم که از سن کمتر افراد بتوانند وارد بازار کار شوند به‌طور حتم بازده این طرح بیشتر خواهد شد. نباید مطلق به طرح کارورزی نگاه کرد؛ هم دارای نکات خوب و هم نکاتی است که باید برای افزایش بهره‌وری آن‌ها را اصلاح کرد. یکی از مهم‌ترین مزایای طرح کارورزی این است که افراد دیگر بی‌تجربه و بدون مهارت محسوب نمی‌شوند و دارای رزومۀ کاری و توان و تجربۀ یک حرفۀ مشخص هستند.

 

104833.jpg

 

الان بحث این است که نیروهای کار مهارت ندارند. قانون کار هم به‌گونه‌ای است که جذب کارآموز را بسیار سخت کرده است. تا زمان اصلاح قانون کار هم نمی‌توان معطل ماند و باید این مشکل را حل کرد. طرح کارورزی برای حل این معضل اجرا شده است. این را قبول دارید؟

زینعلی: متأسفانه در کشور ما تصور می‌شود ارزان‌سازی نیروی کار می‌تواند به کاهش بیکاری منجر شود. به‌عنوان مثال ما در ابتدای دهۀ۷۰ تحت عنوان حل مشکل کارخانه‌های فصلی، قرادادهای موقت ایجاد کردیم؛ درنتیجه الان بیشتر نیروهای کار دارای قرارداد موقت هستند. اما آیا این مشکل توانست بیکاری را کاهش دهد؟ یعنی الان نرخ بیکاری در کشور ما از دهۀ۷۰ کمتر است؟ خیر. از‌این‌رو این تفکر که ارزان‌سازی نیروی کار می‌تواند سبب افزایش راندمان شود، اشتباه است. دربارۀ طرح کارورزی هم اگر تصور کنیم اینکه از حق و حقوق کارگر بزنیم باعث افزایش اشتغال می‌شود، اشتباه است. ما موانع دیگر اشتغال را مثل بانک‌ها و هزینه‌های دیگری که کسب‌و‌کار در ایران مشکل کرده است، برطرف نمی‌کنیم و فقط تصور می‌کنیم که اگر قوانین حمایتی کارگران را تعدیل کنیم، اشتغال ایجاد می‌شود. در ژاپن وقتی می‌خواهند کارگر استخدام کنند او را می‌برند داخل اتاق و سعی می‌کنند در مصاحبه به او اطمینان بدهند که استرس شغلی چندانی نخواهد داشت، اما ما چه کرده‌ایم! می‌آییم و مدام توی سر نیروی انسانی می‌زنیم که اگر هزینۀ کارگاه برود بالا، اول کارگر را اخراج می‌کنیم. نتیجه چه می‌شود، جز اینکه مدام بهره‌وری نیروی انسانی در ایران پایین‌تر می‌آید؟ طرح کارورزی هم همین مصداق را دارد. با اجرای این طرح شرایط برای نیروهای کاری که قرارداد دارند، سخت می‌شود و به‌راحتی اخراج می‌شوند.

اسماعیلی: به‌هر‌حال بخشی از مشکلات نیروهای کار به حوزه‌های کسب‌و‌کار بر‌می‌گردد. باید بررسی شود که چه عواملی شرایط کسب و کار را سخت کرده و آن‌ها را برطرف کنیم. نباید فقط به مسائل به صورت تک‌بعدی نگاه و تصور کنیم اگر یک فاکتور حل شود مشکل بیکاری برطرف می‌شود. به‌عنوان مثال وقتی بین بازار کار و تعداد دانش‌آموختگان یک رشته تناسبی وجود نداشته باشد یا اینکه سرفصل‌های یک رشته همچنان قدیمی باشد، امکان جذب فرد دانشگاه‌رفته به بازار کار وجود ندارد.

 

الان با همین دید سعی شده مشکلات ساختاری حل شود. یکی از مشکلات ساختاری همین فشار تأمین اجتماعی بر کارفرماهاست که این طرح سعی کرده آن را حل کند. این ویژگی مثبت طرح است؟

زینعلی: نه، اتفاقاً این مشکل‌زاست. مشکل بیمه‌ای در این طرح مربوط به حق بیمه است؛ به این دلیل که سازمان تأمین اجتماعی باید دریافتی برای حقوق بیمه داشته باشد تا بتواند خدمات ارائه کند، ولی در این طرح هنوز مشخص نیست که دولت حق بیمۀ مربوط را چگونه قرار است تأمین کند و دراختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد. به این دلیل که اگر مبلغ فوق پرداخت نشود، سازمان تأمین اجتماعی که همین امروز هم با مشکلات فراوان اقتصادی روبه‌روست، قطعاً با چالش بزرگ‌تری روبه‌رو خواهد شد.

سهرابی: طرح کارورزی به‌دنبال ایجاد اشتغال پایدار نیست. در برهه‎ای طبق مادۀ۱۹۱ قانون نوسازی نساجی و صنایع کارگاه‎های کمتر از ۵ و ۱۰ نفر را از قانون کار معاف کردیم، اما چقدر اشتغال ایجاد شد؟ حدود ۵۰ یا ۶۰‌سال پیش چنین طرح‎هایی در کشورهای در‌حال توسعه اجرا شد، اما متأسفانه با شکست مواجه شدند. کارفرما یک کارورز را جذب و بعد‌از دو سال آن را اخراج می‎کند، سپس کارورز دیگری جذب می‌کند و این روند ادامه می‎یابد. با این اوصاف چه تضمینی برای افزایش اشتغال جز اینکه در یک مقطع زمانی آمار اشتغال بالا برود، وجود دارد؟ برداشت ما این است که می‎خواهند کارورزان را با چنین طرح‎هایی سرگرم کنند، درحالی‌که طرح کارورزی برای ایجاد اشتغال پایدار اصلا مناسب نیست.

ما به شدت با این طرح مخالفیم؛ چراکه محلی برای سوء‌استفادۀ برخی کارفرمایان از حقوق نیروی کار در کشور می‌شود. بنابراین اگر بخواهیم طرح استاد شاگردی را با عناوین دیگر در کشور اجرا کنیم، باید بدانیم که حقوق نیروی کار را در کشور نشانه گرفته‌ایم و این یعنی قانون کار در کشور معطل شود. براین‌اساس اگر دولت برای حل مشکل طرح کارورزی تلاش نکند، ممکن است موضوع را از‌طریق سازمان بین‌المللی کار پیگیری کنیم.

................................................

 

  • اولین قدم برای اصلاح طرح کارورزی ، بیمۀ کارورزان است

 

104836.jpgعلی اسماعیلی، عضو هیئت‌مدیرۀ شوراهای اسلامی کار خراسان رضوی: برای حل معضل بیکاری نباید طرح‌هایی را تدوین کنیم که مشکلات بازار کار را بیشتر کند. این طرح بیشتر شبیه طرح استاد‌شاگردی است. به‌نوعی موقعیتی برای برخی کارفرمایان فراهم می‌کند تا با کمترین امکانات برای مدت یک‌سال از کارگران بهره ببرند و پس از یک‌سال نیز ضمانتی برای جذب نیروهای آموزش‌دیده وجود ندارد. 

 

بیمۀ کارورزان

برای اصلاح این طرح باید کارورزان بیمه شوند. همچنین فردی که در کاری خبره می‌شود و مهارت لازم را به دست می‌آورد باید آموزه‌هایش را به فرد دیگری منتقل کند. این‌طور نباشد که پس از چندماه کارورزی، کارفرما عذر او را بخواهد و او به‌ناچار از جای دیگری شروع کند. علاوه‌بر‌این باید از مزایای بیمه بهره‌مند شود تا اگر در جریان کارورزی دچار صدمه یا حادثه‌ای شد، بتواند از پوشش‌های حمایتی برخوردار شود. در گذشته براساس طرحی با عنوان «طرح کاد» دانش‌آموزان هم‌زمان با تحصیل آموزش لازم را فرامی‌گرفتند و کارفرما پس‌از پایان کار بامهارت‌ترین فرد را گزینش می‌کرد. تفاوت آن طرح با کارورزی این است که آن زمان افراد مهارت کسب می‌کردند، ولی در حال حاضر افرادی که در طرح کارورزی هستند، در سن کار قرار دارند؛ بنابر‌این نباید بدون ضمانت کار مشغول فعالیتی بدون پشتوانه شوند.

 

هزینۀ زندگی و حقوق اندک کارورز

مجاز‌بودن کارفرما به پرداخت دستمزدی معادل حداقل مزد تعیین‌شده به کارورز، در‌میان دانشجویان انگیزه‌ای برای ادامۀ تحصیل حتی در مراکز معتبر دانشگاهی باقی نمی‌گذارد؛ زیرا در عمل دانشجو احساس می‌کند که بعد‌از چند سال که درس خواند تازه باید به نام تجربه‌آموزی، به‌‌رایگان و بدون هیچ ادعایی کار کند. نباید فراموش کرد براساس آماری که شورای عالی کار در سال گذشته منتشر کرد، حداقل هزینۀ معیشت در ایران ۲میلیون‌و‌٥٠٠‌هزار تومان است و حداقل مزد ٩٣٠‌هزار تومان است، یعنی پرداخت حداقل مزد هم نمی‌تواند نیازهای یک انسان را تأمین کند، چه رسد به اینکه رقم دریافتی به یک‌سوم هم کاهش یابد.

 

سیستم آموزشی اصلاح شود

طرح کارورزی قرار است اشکالاتی را که سیستم آموزشی داشته و نتوانسته در ۱۲سال در نظام مدارس و ۴سال نظام دانشگاهی به افراد یاد دهد، در عرض چندماه به دانش‌آموختگان بیاموزد؛ این در‌حالی است که اگر می‌خواهیم بیکاری و مشکلات دانش فنی تحصیل‌کرده‌ها را حل کنیم باید تغییراتی در نظام آموزشی کشور ایجاد و از همان ابتدا موضوع فرهنگ کار و ارتباط دانش فنی با حوزۀ کار را پیگیری کنیم. علاوه‌براین با‌توجه‌به افزایش حضور فناوری‌های نوین و فضای مجازی در زندگی مردم، که نشان می‌دهد خیلی از مشاغل فعلی در دهه‌های آینده از بین می‌روند و مشاغل جدیدی جای آن‌ها را خواهند گرفت، کارورزی براساس مشاغلی که در‌حال از‌بین‌رفتن هستند نمی‌تواند معضل بیکاری را در جامعۀ ما حل کند. از‌آنجاکه دانشجویان همواره بخشی از جویندگان کار محسوب می‌شوند، با اجرای طرح کارورزی، نوعی تقابل میان این گروه از متقاضیان بازار کار با کارگران شاغل به وجود خواهد آمد که نتیجۀ آن در‌نهایت به سود کارفرمایان و تضعیف جایگاه نهادهای صنفی کارگری در تنظیم روابط کار خواهد بود. نگرانی کارشناسان و فعالان کارگری این است که با اجرای این طرح، دیگر کارفرمایان تمایلی به جذب نیروی کار مشمول قانون کار نداشته باشند و ترجیح دهند به‌‌جای استخدام یک کارگر، از مشمولان دانشگاهی استفاده کنند؛ فارغ‌التحصیلی که بیمه نمی‌شود.

................................................

 

دیدگاه یک / عضو هیئت‌رئیسۀ شورا‌های اسلامی کار کشور، احسان سهرابی

  • در طرح کارورزی، تعهدی برای اشتغال نیست

 

104835.jpgدر طرح کارورزی که چندی است به اجرا درآمده قرار است دانش‌آموختگان دانشگاهی برای مدت محدودی در کارگاه و واحدهای تولیدی مشغول به کار شوند تا هم خلأهای نظام آموزشی کشور را که در ایجاد تناسب بین دروس عملی و تئوری ناموفق عمل کرده است، جبران کند و هم بتواند بسترهای ورود افراد به بازار کار را فراهم آورد. شاید تا اینجا کار طرح بسیار جذاب به نظر برسد، اما مروری بر شرایط اجرای آن نشان می‌دهد نتایج آن‌گونه‌که انتظار می‌رود نخواهد بود.

براساس طرح کارورزی واحدهای پذیرنده در‌صورت به‌کارگیری و جذب کارورزان مقطع کارشناسی و بالاتر از مزایای معافیت حق بیمۀ سهم کارفرما به‌مدت دو سال بهره‌مند می‌شوند. همچنین طرح کارورزی یک دورۀ آموزش عملی است و هیچ‌گونه حقی برای کارورز و تعهدی برای واحد پذیرندۀ کارورز جهت استخدام موقت یا دائمی و شمولیت قوانین کار و تأمین اجتماعی ایجاد نمی‌کند.

واحدهای پذیرندۀ مستقر در کلان‌شهرها (تهران، کرج، تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، اهواز و قم) مکلف‌اند کمک‌هزینه‌‌ای حداقل معادل سهم پرداختی دولت و واحدهای پذیرندۀ مستقر در سایر نقاط کشور حداقل یک‌سوم معادل سهم پرداختی دولت به کارورز پرداخت کنند.

 

امنیت شغلی کارگران

مروری بر موارد ذکر‌شده به‌خوبی نشان می‌دهد که مدتی بعد‌از اجرای طرح کارورزی و با‌توجه‌به نبود تعادل بین دانش‌آموختگان دانشگاهی و فرصت‌های بازار، بخش شایان‌توجهی از افراد جویای کار جذب این طرح می‌شوند و به‌دلیل اینکه با حداقل شرایط حاضر‌ند در کارگاه‌ها فعالیت کنند، در عمل شرایط برای نیروهای شاغل در کارگاه‌ها که چندین سال هم سابقه دارند سخت می‌شود و چه‌بسا صاحبان کارگاه‌ها علاقه‌مند باشند نیروهای کارورز را جایگزین نیروهای قدیمی کنند.

در چنین شرایطی نیروهای قدیمی یا کار خود را از دست می‌دهند یا مجبور هستند با ارزان‌تر‌شدن دستمزد خود به‌صورت غیررسمی موافقت کنند تا امنیت شغلی‌شان حفظ شود. از‌این‌رو اجرای طرح کارورزی به ارزان‌سازی نیروهای کار در کشور منجر می‌شود.

 

کاهش اسمی آمار بیکاری

اگر مسئولان وزارت کار واقعاً به فکر مهارت‌افزایی هستند، دوره‌های کارآموزی در‌صورتی‌که از آن‌ها استفادۀ درست شود، بستر مناسبی هستند و به دوره‌های دیگر که تحت عنوان‌های مختلف از‌جمله کارورزی که با یک‌سوم حداقل دستمزد و بدون در‌نظر‌گرفتن بیمۀ تأمین اجتماعی و بدون تعهدی در‌قبال استخدام دائم کارورز در‌نهایت به استثمار دانشجو و تبدیل دانشجو به نیروی کار ارزان منتهی می‌شود، نیازی نیست. همچنین این طرح به دولت کمک می‌کند که آمار بیکاران جامعه را کاهش دهد و به‌نوعی آمار‌سازی کند و اشتغال موقت را افزایش دهد؛ حال آنکه فارغ‌التحصیل پس‌از دورۀ کارورزی همچنان به‌دنبال کار خواهد بود!

از‌آنجا‌که هم‌اکنون تناسبی بین نرخ مشارکت و فرصت شغلی وجود ندارد و مدام نرخ مشارکت اقتصادی افزایش می‌یابد و درمقابل، شغلی متناسب با آن ایجاد نمی‌‌شود، طرح کارورزی با مشغول‌کردن جوانان ولو به مدت چند ماه نشان می‌دهد که آن‌ها جذب کار شده‌اند و نرخ بیکاری نیز چند‌درصد کاهش یافته است. این در‌حالی است که آن‌ها این مدت را با کمترین حقوق به کار مشغول بوده‌اند و هیچ مزایایی دریافت نکرده‌اند.

................................................

 

دیدگاه دو / از فعالان کارگری خراسان، حمید زینعلی

  • از تشکل های کارگری نظرخواهی نشد

 

104834.jpgطرح کارورزی در شرایطی اجرا می‌شود که آیندۀ افرادی که در آن مشغول به کار می‌شوند و ممکن است دچار حادثۀ شغلی شوند دچار ابهام است.

از لحاظ قانون تأمین اجتماعی، کارگری که در حین کار دچار حادثۀ شغلی شود، براساس مادۀ۵۴ قانون تأمین اجتماعی بیمه‌شدگان و افراد خانوادۀ آن‌ها از زمانی‌که مشمول مقررات می‌شوند، در‌صورت مصدوم‌شدن بر‌اثر حوادث یا ابتلا به بیماری می‌توانند از خدمات پزشکی استفاده کنند. این خدمات که به‌عهدۀ صندوق تأمین اجتماعی است، اقدامات درمانی سرپایی‌، بیمارستانی، تحویل داروهای لازم و انجام آزمایشات تشخیص طبی را در‌بر‌می‌گیرد.

 

مقایسۀ شرایط کارورز با بیمه‌شده

چنانچه از‌کار‌افتادگی بیمه‌شده ناشی‌از حادثۀ کار باشد و یا بر‌اثر بیماری حرفه‌ای (‌بیماری مرتبط با کار‌)‌، بدون در‌نظر‌گرفتن مدت پرداخت حق بیمه‌، استحقاق دریافت مستمری از‌کار‌افتادگی کلی ناشی از کار را (توسط سازمان تأمین اجتماعی‌) خواهد داشت. برای کارگرانی که بر‌اثر حادثۀ ناشی از کار، به‌طورکلی از‌کارافتاده می‌شوند و به‌این‌ترتیب قرارداد کار آن‌ها خاتمه می‌یابد‌، کارفرما موظف به پرداخت دو ماه حقوق به‌عنوان مزایا و پاداش خدمت است‌. افرادی که در طرح کارورزی مشغول به کار شده‌اند از‌آنجا‌که مشمول قانون کار نمی‌شوند چنین مواردی نیز دربارۀ آن‌ها صدق نمی‌کند و نهایتاً به آن‌ها خسارت و دیه پرداخت می‌شود. به‌عبارتی آن‌ها برخلاف مشمولان قانون کار که مستمری دریافت می‌کنند، هیچ مستمری‌ای نخواهند گرفت؛ هر چند ممکن است که مصدومیت آن‌ها باعث شود تا آخر عمر نتوانند کار کنند. طرح کارورزی هیچ نزدیکی و فصل مشترکی با فصل پنجم قانون کار در‌خصوص حقوق کارورزان ندارد، چراکه در فصل پنجم قانون کار تأکید شده است کارورز از روز اول مشمول مصوبات شورای عالی کار می‌شود.

 

حقوق اندک

در این طرح عنوان شده یک‌سوم حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار به کارورز پرداخت می‌شود که اگر ۹۰۰‌هزار تومان پایۀ حقوق سال‌۹۶ را در نظر بگیریم رقمی در حدود ۳۵۰‌هزار تومان خواهد شد، اما آیا جوان فارغ‌التحصیل با چنین رقمی حاضر است دو سال کارورزی کند؟ و چه تضمینی هست که کارفرما او را بعد از دو سال به کار گیرد؟ با اجرای این طرح و سوء‌استفاده‌های احتمالی امنیت شغلی کارگران به خطر می‌افتد و بعضی کارفرمایان سودجو با تعدیل کارگران شاغل و جذب افراد تحصیل‌کرده با قصد پایین‌آوردن قیمت تمام‌شده و هزینه‌های تولید به نیت انباشت سرمایه‌، تعداد بی‌شماری از کارگران را بیکار می‌کنند و هزینۀ بیکاران این طرح را فقط صندوق تأمین اجتماعی پرداخت می‌کند.

 

استفاده‌نکردن از نظر تشکل‌های کارگری

یکی از مواردی که در روزهای گذشته بر شدت انتقادات کارگران دربارۀ این طرح افزوده است، حضور نداشتن گروه کارگری در مذاکرات مربوط به تدوین این طرح بوده است. در فصل هفتم بر ضرورت رعایت سه‌جانبه‌گرایی در پیمان‌های دسته‌جمعی تأکید شده است؛ به‌این‌منظور ضرورت دارد گروه کارگری با گروه کارفرمایی و در‌صورت نیاز با حضور دولت در این خصوص به گفتگو بنشینند، اما دولت به این مسئلۀ مهم بی‌اعتنا بوده است. ما به‌عنوان فعالان کارگری انتظار داشتیم دولت نظرات تشکل‌های ما را در این طرح جویا می‌شد، اما در عمل هیچ‌گاه از تشکل‌های کارگری و حتی تشکل‌های دانشجویی و دانشگاهی برای تدوین این طرح بسیار مهم نظرخواهی نشده است.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی