کد خبر : 74604
/ 09:22
دکتر علیرضا رضاخواه

شکست دیپلماتیک آمریکا در خلیج فارس

شکست دیپلماتیک آمریکا در خلیج فارس

اولین اقدام نظامی‌ آمریکا بعد از به‌قدرت رسیدن دونالد ترامپ در کاخ سفید حملۀ نظامی‌ کماندوهای ارتش این کشور به یمن برای دستگیری و یا کشتن یکی از رهبران بسیار خطرناک القاعده بود که با شکستی مفتضحانه همراه شد، اتفاقی که با یک پوشش رسانه‌ای بسیار ضعیف مواجه شد و کمتر موردبحث و بررسی قرار گرفت. بر‌اساس اخبار منتشر‌شده از منابع غیر‌غربی، تهاجم نیروهای ویژۀ ارتش آمریکا به درگیری با یگان زنان «القاعده» در یمن انجامید و در آن خساراتی جدی به نیروهای آمریکایی وارد شد. 

یک مقام ارشد نظامی‌ آمریکا در‌این‌باره به «گاردین» گفته است: «برخلاف گزارش‌های اولیه این اولین حملۀ پنهانی ترامپ بوده است. این مأموریت شامل استفاده از نیروهای زمینی در کمپ «القاعده» در نزدیکی البیضاء در جنوب مرکزی یمن بوده است.». او همچنین دربارۀ این عملیات گفت: «تقریباً همه چیز اشتباه پیش رفت».

حالا در عرصۀ دیپلماسی نیز ظاهراً اولین اقدام جدی آمریکایی‌ها به همان سرانجام اولین اقدام نظامی‌شان دچار شده است. تحلیل‌گران معتقدند میانجیگری رکس تیلرسون، وزیر امور خارجۀ آمریکا، در بحران عربی را می‌توان یک افتضاح دیپلماتیک دانست. او که‌ این روزها به‌دلایل متعدد، از‌جمله ناتوانی در مدیریت وزارتخانۀ متبوع خود و همچنین خالی ماندن پست‌های راهبردی در وزارت خارجه از‌یک‌سو و اختلاف‌نظر با دیگر‌اعضای کابینه و تیم مشاوران ترامپ از‌سوی‌دیگر، به‌شدت تحت فشار است هفتۀ گذشته تور چهار‌روزه‌ای را به‌امید دستیابی به یک موفقیت دیپلماتیک در منطقۀ خلیج فارس آغاز کرد، اما به‌رغم گفتگوهای فشرده‌اش در قطر، کویت و عربستان روز پنجشنبه، ۲۲ تیرماه، بدون چشم‌انداز حل بحران عربی به سفرش پایان داد. اما چرا میانجیگری آمریکا در خلیج فارس با شکست مواجه شد؟ در پاسخ به این سؤال باید گفت واقعیت این است که وزیر امور خارجۀ آمریکا در‌حالی با تأخیری ٣٧روزه به‌استقبال میانجیگری در بحران عربی رفت که تاکنون تلاش‌های میانجیگرانۀ کویت و برخی از کشورهای اروپایی، مانند آلمان، بی‌نتیجه مانده و وی، با‌توجه‌به حمایت از موضع قطر، فاقد شروط میانجیگری، شامل اتخاذ سیاست بی‌طرفی بین طرف‌های درگیر و یا اعلام رضایت طرف‌های درگیری برای میانجیگری، بوده است. اعلام نارضایتی ائتلاف مهاجم شامل عربستان‌، امارات‌، بحرین و مصر از میانجیگری تیلرسون هم در بیانیۀ اعتراض‌آمیز این ائتلاف علیه امضای تفاهم‌نامۀ همکاری میان آمریکا و قطر در مبارزه با تروریسم در جریان سفر وی به دوحه و هم در واکنش رسانه‌های سعودی در آستانۀ سفر وی به عربستان مشهود بوده است.

همچنین کشورهای عربی تمایلی برای دادن امتیاز سیاسی به شخص تیلرسون که در شرایط متزلزلی قرار دارد ندارند. لابی اعراب در واشینگتن، به‌دنبال روی‌کار آمدن ترامپ، برای وزارت خارجۀ آمریکا افرادی با مواضعی ضد‌ایرانی‌تر چون جان بولتون را در‌نظر داشت که در مناقشات منطقه‌ای بیش‌از‌پیش به حمایت از شیخ‌نشین‌های حاشیۀ خلیج فارس بپردازد؛ لذا هیچ بعید نیست که با‌توجه‌به اختلافات رو‌به‌گسترش در داخل کابینۀ ترامپ آن‌ها از تغییر وزیر خارجۀ آمریکا خوشحال هم بشوند. اما در یک سطح کلان‌تر می‌توان شکست دستگاه سیاست خارجی آمریکا در عرصۀ دیپلماسی را نشانه‌ای دیگر دال بر افول هژمونی بین‌المللی آمریکا به‌طور عام و کاهش نفوذ این کشور در منطقۀ غرب آسیا به‌طور خاص دانست. هرچند آمریکا نمی‌خواهد اتحادیۀ اروپا و به‌خصوص آلمان، با‌توجه‌به تضاد منافعی که بعد از روی‌کار آمدن دولت ترامپ با آن پیدا کرده است، ابتکار عمل را در حل بحران قطر برعهده گیرد و از‌این‌طریق جای پای خود را در خلیج فارس مستحکم سازد، اما در‌مقابل کشورهای منطقه بدشان نمی‌آید که با کشیدن پای دیگر‌کشورها به مناقشات منطقه‌ای خلأ نقش‌آفرینی ایالات متحده را جبران کنند. 

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی