کد خبر : 74487
/ 00:13
گزارش شهرآرا از مادران برگزیدۀ قصه‌گو برای پایان‌دادن به قصۀ تنهایی کودکان در دنیای مجازی؛

یک شهر شهرزاد

از چهارگوشۀ شهر در کلاس‌ها شرکت کرده‌اند، با هر نوع سلیقه، مدرک و سن‌و‌سالی. از شاغل و خانه‌دار گرفته تا مدرک سیکل و دیپلم و فوق‌لیسانس. تقریباً همه در طرح مادران قصه‌گو هستند ...

یک شهر شهرزاد

خبرنگار: الهام مهدیزاده

به گزارش شهرآرا آنلاین / یک‌کم بچه شد. کم‌کم صدایش را ضخیم و نازک کرد. کمی که داستان گفت، خجالتش ریخت. دست‌و‌صورتش را برای کودک‌شدنش به‌کمک گرفت تا آن قیافۀ جدی و گاهی اخمو، به‌یک قیافۀ خنده‌دار بامزه تبدیل شود. همین‌طور که ادامه می‌داد، با بلندترشدن قهقهۀ کودکان و بیشترشدن ذوقشان، هرلحظه بانمک‌تر از قبل می‌شد. قصه از همین‌جا آغاز شد، قصه‌ای برای مادربودن و هنر مادری، قصه‌ای برای «مادران قصه‌گو»ی مشهدی. قصه‌گوهایی که به‌همت فرهنگ‌سرای کودک‌و‌آیندۀ شهرداری مشهد، دور هم جمع شده‌اند.

 

میم مشترک مادری

از چهارگوشۀ شهر در کلاس‌ها شرکت کرده‌اند، با هر نوع سلیقه، مدرک و سن‌و‌سالی. از شاغل و خانه‌دار گرفته تا مدرک سیکل و دیپلم و فوق‌لیسانس. تقریباً همه در طرح مادران قصه‌گو هستند و آنچه آنان را باوجود این تفاوت‌ها گردهم آورده است، «میم» مشترک مادری است.از مادرانی که‌ اکنون فرزندان خردسال دارند تا مادرانی که در انتظار نوه یا همان مغز گردوهای خود هستند. البته مادربودن، برای شرکت در کلاس‌های آموزشی طرح مادران قصه‌گو ملاک نیست و دخترانی که مادران آینده هستند نیز می‌توانند شرکت کنند. دخترانی مثل «هدی دامغانی» که با حضور در این کلاس‌ها چراغ یک کار خوب را روشن کرده‌ است؛ ایجاد گروه مجازی والدین قصه‌گو و طرح قصه‌درمانی برای کودکان بیمار در بیمارستان‌هایی مانند دکتر شیخ. 

 

قصه‌گویی هم شد کلاس؟!

اما اصل طرح برمی‌گردد به دغدغۀ معاونت فرهنگی شهرداری مشهد که دغدغۀ احیای یک سنت خوب و پسندیدۀ ایرانی‌اسلامی را داشتند، سنت قصه‌گویی؛ آن هم توسط مادرانی که رسالتشان تربیت نسل و جامعۀ آینده است. این نهاد به‌دنبال این است تا به همسران و مادران امروز هنر قصه‌گویی را آموزش دهد، هنری که در میانۀ کلاس‌های رنگ‌به‌رنگ و عجیب‌وغریب، آن‌قدر فراموش شده و از چشم افتاده و بی‌کلاس جلوه می‌کند که از اساس اصلا مورد توجه قرار نگرفته است، تاجایی‌که برخی از مادران شرکت‌کننده وقتی در جمع‌های فامیلی از این کلاس‌ها صحبت کرده‌اند، اولین جمله‌ای که شنیده‌اند، این بوده‌ است‌ که « قصه‌گویی هم شد کلاس؟!»، حال‌آنکه «دراین عصر معراج پولاد»، قصه‌گویی، تنهاحلقۀ اتصال والدین و فرزندان است.

..........................................

 

حجت‌الاسلام راستگو:

قیافه و استفاده از زبان بدن ۲ عامل مهم در قصه‌گویی

 

104156.jpgمتولدان دهۀ ۶۰ و ۷۰، در بین روحانیون قصه‌گو، یکی را بیشتر از بقیه می‌شناسند و او کسی نیست به‌جز حجت الاسلام راستگو. قصه‌گوییِ جذاب و هیجانی او، با استفاده از مفاهیم دینی که در آن‌ها مخاطب بعد از قصه احساس رشدیافتگی می‌کند، مهم‌ترین ویژگی این روحانی خوش‌ذوق است.حجت‌الاسلام راستگو، قیافۀ قصه‌گو و استفاده از حرکات مختلف بدن را از شروط مهم هر قصه‌گویی عنوان می‌کند و معتقد است: «انواع و اقسام شکل‌ها را می‌توان با بخش‌های مختلف برای کودکان به نمایش گذاشت و از این طریق مفاهیم را به بهترین شکل به آنان انتقال داد.».این استاد قصه‌گویی در رسانۀ ملی با بیان این مطلب که حدود ۲هزار قصۀ در قرآن کریم وجود دارد، تصریح می‌کند: «قصه‌های قرآنی، شامل قصه‌های جامع و کامل مانند داستان حضرت یوسف(ع)، قصه‌های پراکنده و کامل مانند داستان حضرت موسی، نوح و هود (علیهم‌السلام) است. در این بخش‌ها خداوند قصه را به‌خاطر اهدافی که داشته است و به‌عنوان بزنگاه تبلیغی در جای‌جای قرآن آورده است.».وی ادامه می‌دهد: «قصه تنهاچیزی است که پیشرفت‌های امروزه تغییری در آن ایجاد نکرده است، چراکه از گذشته سینه‌به‌سینه نقل می‌شده است و هنوز هم تأثیرگذاری آن از همۀ شیوه‌هابیشتر است.».

..........................................

 

عبدالرضا کردی، رئیس مرکز جهانی خلاقیت:

یانگوم را می‌شناسیم آوینی را نه!

 

104155.jpgعبدالرضا کردی، رئیس مرکز جهانی خلاقیت دربارۀ لزوم برگزاری طرح‌هایی مثل مادران قصه‌گو معتقد است: «قصه‌ها، میراث فرهنگی هر کشورند و باید سازمان‌دهی شوند. متأسفانه ما برای ترویج این فرهنگ گام مؤثری برنداشته‌ایم و این سبب شده‌ است قصه‌های ما توسط بیگانگان غارت شوند.». کردی با ابرازتأسف از اینکه ملت ما، یانگوم را بیشتر از شهید آوینی می‌شناسند، تصریح می‌کند: «این قضیه، به‌خاطر ضعف ما در خلاقیت و ترویج فرهنگ قصه‌گویی است. ضعف خلاقیت و رها‌بودن این هنر سبب شده است تا ما قصه‌گوی دشمنانمان باشیم و قهرمان کودکان ما شخصیت باربی یا افسانه‌های کره‌ای باشند. درحالی‌که فقط در همین مشهد به‌تعداد هر زائر یک قصه وجود دارد و حتی کبوترهای حرم مطهر نیز قصه‌اند. ما باید در این حوزه قصه‌گو‌های خلاق پرورش دهیم.».

رئیس مرکز جهانی خلاقیت در بیان تأثیر برگزاری چنین‌جشنواره‌هایی در ترویج فرهنگ قصه‌گویی، اذعان کرد: «چنین‌جشنواره‌هایی نقش یادآوری و بازخوانی نقش اساسی زن را بازی می‌کند و می‌تواند با جمع‌کردن صاحب‌نظران این حوزه، با تولید اندیشه، ۱۰۰درصد فرهنگ خانواده را تغییر دهد که ثمرۀ آن تغییر فرهنگ شهر خواهد بود.».

..........................................

 

مریم نشیبا:

مادران آینده‌سازان کشور هستند

 

104154.jpgمریم نشیبا، همان شهرزاد قصه‌گوی رادیو ایران که صدای دلنشین او خاطره‌ساز همۀ کودکان به‌ویژه کودکان دهۀ۶۰ است و بچه‌های آن دوره با شنیدن صدای او خاطره‌بازی می‌کنند، دربارۀ اهمیت هنر قصه‌گویی

برای مادران، معتقد است: «برای باور مادران باید هزینه کرد تا برای ارتباط بیشتر کلامی با فرزندان خود که آینده‌سازان این کشور هستند، تلاش کنند و در‌این‌رابطه هنر مادری خود را با هنرهایی مانند قصه‌گویی رنگ‌و‌نقش کودکانه ببخشند.». 

سمیرا ملکی، از مربیان قصه‌گوی دبستانی و از شرکت‌کنندگان دورۀ تربیت‌مربی جشنوارۀ مادران قصه‌گوی مشهدجشنواره را بسیار آموزنده می‌داند و معتقد است این جشنواره، بی‌شک یکی از نیازهای مربیان حوزۀ کودک و به‌ویژه مربیان پیش‌دبستانی است. 

سمانه مقدس‌زاده یکی دیگر از مربیان جشنواره نیز دربارۀ این طرح می‌گوید: «دراین پانزده سال سابقۀ مربیگری که دارم، تا‌کنون در چنین‌جشنواره‌ای حضور نداشته‌ام و تاکنون کسی قصه‌گویی را به این قشنگی برای ما باز نکرده است.».

..........................................

 

محمدرضا سرشار، مؤلف کودک و نوجوان:

قصه‌‌گویی در رسانه، محبت را منتقل نمی‌کند

 

104153.jpgمحمدرضا رهگذر (سرشار) که صدای او با قصه‌های ظهر جمعه برای بسیاری تداعی‌کنندۀ ایام خوش کودکی و نوجوانی است، در جواب این سؤال که با توجه به تکنولوژی‌های مدرن، چگونه می‌توان به احیای سنت قصه‌گویی در بین خانواده‌ها کمک کرد، می‌گوید: «امروزه بخشی از این سنت قصه‌گویی را رادیو و تلویزیون و بخشی را سینما انجام می‌دهد. فیلم به‌نوعی قصۀ مجسم و با شکل جدید است. درگذشته امکانات امروز نبود، وگرنه چه‌بسا در آن زمان هم فیلم وظیفۀ قصه‌گویی را برعهده می‌گرفت. همۀ این‌ها به‌نوعی قصه‌گویی می‌کنند، اما به شکل جذاب‌تر.».

سرشار اما با اشاره به نقصی که قصه‌گویی جدید دارد، می‌گوید: «این ها همه قصه‌گویی می‌کنند ولی وجهۀ عاطفی در این شکل از قصه‌گویی حذف شده است.

در گذشته، خانواده‌ها، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها گردهم می‌نشستند، چشم‌درچشم، نَفَس‌درنَفَس قصه می‌گفتند و این باعث می‌شد تا ارتباطات بین اعضای خانواده مستحکم شود. امروزه این بخش حذف شده است و فقط خود قصه مانده است.».

..........................................

 

عباسعلی سپاهی یونسی، نویسندۀکودک:

کتاب عرق‌ریزان روح است

 

104152.jpgکتاب اما عرق‌ریزان روح است. برای خلق آن- اگر کتاب باشد و نه شبه‌کتاب- باید زحمت کشید و کتاب نمی‌تواند تنها هیجان و لذت داشته باشد؛ هر‌چند عنصر لازم برای جذب مخاطب است، باید چیزی در چنته داشته باشد، چیزی که در دیگر کتاب‌ها نیست و مخصوص همان کتاب است و وقتی برای خلق یک اثر عرقی ریخته می‌شود، خواندن آن هم نباید به‌سادگی انجام یک بازی هیجان‌انگیز در گوشی یا کامپیوتر باشد .به نظر می‌رسد ما ایرانی‌ها حتی در نبود این رقبای سرگرم‌کننده برای کتاب هم آن‌چنان‌که باید و شاید آدم‌های کتاب‌خوانی نبوده‌ایم. در آن روزگار هنوز تلویزیون رقیب سرسختی برای کتاب نشده بود و تنها در ساعاتی از شبانه‌روز می‌توانست کودکان و نوجوانان را سرگرم کند، ولی امروزه بهانه برای نخواندن بیش از پیش جور شده است. در کشور ما نهاد آموزش اصلا در این بخش کارنامۀ درخشانی ندارد و تا رسیدن به نتیجۀ مطلوب راه درازی را در پیش داریم .کوتاه سخن اینکه می‌توان برای اصلاح وضعیت ممکن ادبیات کودک و نوجوان قدم‌هایی برداشت مانند جشنوارۀ «مادران قصه‌گو»، که امیدوارم در میانۀ راه ناتمام باقی نماند، هرچند هزا‌رو‌یک مانع نیز وجود دارد که باید حوصله داشت و دلیرانه تلاش کرد تا به نتیجه رسید.

..........................................

 

دکتر عباس کلانتر، روانشناس و استاد دانشگاه

اختلال رفتاری را می‌توان با قصه درمان کرد

 

104151.jpgجشنوارۀ «مادران قصه‌گو» یکی از طرح‌های بسیار خوبی بود که در سطح شهر مشهد برگزار شد و نتیجه‌بخش بود. یکی از روش‌های تربیتی برای جلوگیری از امر و نهی‌کردن، همین داستان‌خوانی است؛ چراکه بیشتر آموزش‌ها در کودکان در قالب قصه بیان می‌شود. البته اگر قصه‌ها همراه با بازی یا جذابیت‌های خواندن نمایشی باشد تأثیرگذارتر خواهد بود. برعکس تصور ما کودکان از هوش بالایی برخوردار هستند و ما به آن‌ها «دانشمندان کوچک» می‌گوییم، بنابراین روش‌های تربیتی نیز باید بسیار دقیق باشند. یکی از نکات ارزنده در طرح «مادران قصه‌گو» برگزاری آموزش‌های لازم برای مادران بود؛ یعنی مادران ما با آگاهی کامل وارد این مقوله شده‌اند و کار صرفاً برای کودکان انجام نشده است. مادران می‌دانند که برای قصه‌گویی باید مهارت‌های لازم را به دست بیاورند. این‌گونه کلاس‌ها به شکوفایی خلاقیت‌های مادران نیز بسیار کمک می‌کند. قصه‌گویی به مادران یاد می‌دهد زبان خود را به کودکانشان نزدیک‌تر کنند. خواندن قصه و تعریف‌کردن خاطرات کودکی باعث می‌شود فرزندان با فرهنگ خانوادگی و آداب اجتماعی آشنایی پیدا کنند و تفاوت فرهنگ و سنت‌های رایج را با یکدیگر بشناسد.

 ..........................................

 

گفتگو با جعفر رئیسیان‌زاده، قائم مقام سازمان فرهنگی شهرداری مشهد
«مادران قصه‌گو» می‌تواند طرحی ملی شود

 ..........................................

 

104165.jpg

104164.jpg

104163.jpg

104162.jpg

104161.jpg

104160.jpg

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی