کد خبر : 74441
/ 21:31
شهرآرامحله ۲۱‌سال بعد از دستور رهبر معظم انقلاب چرایی احیا‌نشدن طوس را در گفتگو با مسئولان شهری و کشوری بررسی می‌کند؛

چرا نمی‌شود؟!

حالا دیگر به تاریخ پیوسته و باید از آن به عنوان بازدید تاریخی یاد کرد. سحرگاه ۱۹ تیر ۷۵ را می‌گوییم؛ آن روز که رهبر معظم انقلاب به طوس آمد و از نزدیک اوضاع را مورد بررسی قرار داد.

چرا نمی‌شود؟!

خبرنگار: شیما سیدی

به گزارش شهرآرا آنلاین / چه بسیار عمرهایی که در این ۲۱‌سال گذشت؛ جوانانی که حالا دیگر به میانه راه رسیدند و پیرهایی که آرزو به دل رفتند و کودکانی که در همین اوضاع نابسامان رشد کردند. حالا دیگر به تاریخ پیوسته و باید از آن به عنوان بازدید تاریخی یاد کرد. سحرگاه ۱۹ تیر ۷۵ را می‌گوییم؛ آن روز که رهبر معظم انقلاب به طوس آمد و از نزدیک اوضاع را مورد بررسی قرار داد. بعد از آن بازدید بود که دست‌نوشته‌ای که آن را نیز می‌توان تاریخی خواند، خطاب به مسئولان نوشت و از آنان خواست احیای طوس را در برنامۀ کاری خود قرار دهند. آن‌ها هم در ابتدا پرشتاب و امیدوارانه کارها را پیش بردند اما بعد از مدتی گویی گرد فراموشی بر این دیار غربت ریختند. نمی‌دانیم گرۀ کار طوس کجاست؟ مگر دستوری بالاتر از دستور مقام معظم رهبری در کشور ما وجود دارد و مگر خواستی بالاتر از خواست ایشان هست؟ پس چرا نمی‌شود؟ چرا هر بار که امیدوار می‌شویم اوضاع دارد درست می‌شود، دوباره گرهی پیش می‌آید؟ آن‌قدر نامش را تغییر دادند که دیگر از حساب خارج شده، «طرح احیای طوس»، «آمایش طوس»، «کمیته نجات طوس» و...، این‌ها همه طرح‌هایی بود که روزی خیال می‌شد به کمک طوس بیاید اما... از این حرف‌های تکراری بگذریم که دیگر قلم ما هم رغبت به مکررات ندارد. این‌بار بعد از ۲۱ سال تنها یک سؤال از مسئولان می‌پرسیم؛ چرا نمی‌شود؟!

..........................................

 

«بسم‌ا...‌الرحمن‌الرحیم. خدا را شکر که در حاشیۀ زیارت تابستانی مشهد مقدس رضوی علیه‌‏آلاف‌التحیه، توفیق بازدید از مقبرة فردوسی بزرگ و نام‌دار در شهر تاریخی و پر‌قصة توس نیز دست داد. گرچه در گذشته آن مقبره و برخی یادگارهای تاریخی موجود در آنجا را دیده بودم اما این بار هم به‌خاطر اهتمام به جانب مهم فرهنگی و تاریخی آن و هم به‏‌خاطر کارهای خوب آبادانی و زیباسازی که در آن انجام شده است و هم نیز به خاطر خبرهای اسف‌باری که از غارت ذخیرۀ کم‌نظیر موجود در این منطقه به من رسیده بود، آن را با دقتی بیشتر و با انگیزه و میل مضاعف نگاه کردم و اکنون احساس من آن است که دولت وظیفه دارد با همت، به کار در این بخش بپردازد و آنچه تاکنون شده، بسی کمتر از اندازۀ بایسته است. به امید دنبال‌گیری و با سپاس از مسئولان و پژوهشگران. سید علی خامنه‌ای ۱۹/۴/۷۵».

104083.jpg

 

..........................................

 

دکتر شیران، نمایندۀ مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی

مشکل مدل ادارۀ کشور ماست

دکتر شیران گره کار را مدل ادارۀ کشور دانست و گفت: «مدل ادارۀ کشور ما تمرکز‌گراست؛ بدین معنا که همه تصمیمات باید در مرکز گرفته شود و مسئولان محلی اختیار چندانی ندارند. در این بروکراسی اداری، طبیعی است وقتی می‌خواهند چند سازمان که متولی کار هستند در کنار هم قرار بگیرند، ناهماهنگی بینشان به وجود بیاید که حاصل آن نوع اجرایی است که در این مورد، ۲۱ سال طول کشیده و در موردهای دیگر ۱۰ یا پنج سال. بسیار پیش آمده کارهایی که باید ۱۰‌روزه انجام می‌شد و ۱۰ ماه به طول انجامیده است. از‌جمله همین موضوع آب‌رسانی به شهر طوس که از زمانی که در محدودۀ منفصل شهری قرار گرفته، آب و فاضلاب شهری مشهد موظف به تأمین آب مردم آن محله بوده است، اما برای عبور دو کیلومتر لوله از مسیر باستانی دو سال نامه‌نگاری شده و آخر هم نتیجه صورت نگرفته است. مردم این منطقه نه‌تنها در حوزۀ شهرسازی برایشان طرحی تدارک دیده نشده که از کمترین امکانات یعنی آب آشامیدنی سالم نیز بی‌بهره‌اند. این جای تأسف دارد و ما با این مدل اجرای کشور به جایی نخواهیم رسید. ما باید حتماً توزیع قدرت کنیم و به مدیران محلی اختیار بیشتری بدهیم تا بتوانند با تصمیم‌گیری سریع و بموقع کارها را پیش ببرند. البته این مورد تنها خاص طوس نیست و من ده‌ها مورد می‌توانم نام ببرم که به دلیل این شیوۀ اجرا، کارها پرهزینه و بی‌بهره و زمان‌بر اجرا می‌شود.».

دولت را موظف به تفویض کارها به مسئولان محلی کردیم

دکتر شیران در پاسخ به برنامۀ مجلس برای حل این مشکل، گفت: «ما در برنامۀ ششم دولت را موظف کرده‌ایم ظرف یک سال تمام کارهایی که می‌تواند به مسئولان محلی تفویض کند. با این کار یکی از گره‌های بزرگ کشور باز می‌شود و این بروکراسی که از تهران باید برای کوچک‌ترین کارهای طوس تصمیم‌گیری شود، حل می‌شود. باید مسئولان محلی که گاه بهتر هم تشخیص می‌دهند، در جایگاه بالاتری قرار گیرند.».

 

سند راهبردی طوس یک مسکن است

این نمایندۀ مردم مشهد و کلات در مجلس دهم دربارۀ سند راهبردی طوس که اخیراً توسط مسئولان محلی تهیه و در شورای چهارم مشهد تأیید شده است، گفت: «من از کلیات طرح اطلاع ندارم و در همین حد می‌دانم. ولی بحث طوس می‌طلبید که در طول این سال‌ها از مشاوران بزرگ داخلی و حتی خارجی استفاده شود و طرحی را آماده می‌کردیم که در شأن و جایگاه مشهد و فردوسی باشد. آنچه من از این مذاکرات برداشت می‌کنم، این است که مسکنی را آماده می‌کنند برای رفع نیازهای اولیۀ منطقه. در هر صورت امیدواریم همین فعالیت‌ها به نتیجه برسد و وضعیت از این بهتر شود و مردم محروم منطقه که سالیان سال در اینجا زندگی می‌کنند، تعیین تکلیف شوند.». 

 

حجت‌الاسلام پژمانفر، نمایندۀ مردم مشهد و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس

هرچه بیشتر پیگیری کردیم، کمتر نتیجه گرفتیم

حجت‌الاسلام پژمانفر، مشکل را اراده‌ نسبت به طوس و فردوسی دانست و گفت: «متأسفانه ما هیچ‌گاه به این منطقه به عنوان فرصت نگاه نکردیم؛ بلکه دائماً با یک رویکرد تهدیدی به آن نگریستیم و نتیجه هم این شد که نتوانستیم از خیلی از ظرفیت‌هایی که می‌توانست در پیشرفت شهر مشهد دخالت داشته باشد و ماندگاری زائر را در شهر مشهد بیشتر کند و مسائل را مقداری حل و فصل کند، بهره ببریم. باقی بحث‌ها در این زمینه تقریباً بهانه است. به نظر من مهم‌ترین مسئله ضعف در اراده‌هاست. بنده در این چند سالی که نماینده هستم، پیگیری‌های زیادی کردم اما متأسفانه هرچه بیشتر پیگیری کردیم، کمتر نتیجه گرفتیم. با این‌حال ما تلاش خودمان را خواهیم کرد، بنده در نطق بعدی خود در مجلس شورای اسلامی حتماً در این زمینه صحبت خواهم کرد.».

 

104082.jpg

 

دکتر طالبیان، معاون میراث فرهنگی کشور ودبیر شورای احیای طوس

شورای احیای طوس برای هم‌افزایی دستگاه‌ها به وجود آمد

دکتر طالبیان به نتیجه‌رسیدن احیای طوس را منوط به همراهی همه دستگاه‌ها دانست و گفت: «احیای طوس به نتیجه نمی‌رسد، مگر اینکه همه دستگاه‌ها با همراهی یکدیگر این کار را انجام دهند، اصلا به‌همین‌خاطر شورای احیای طوس به وجود آمد. یعنی ادارۀ برق باید در برنامۀ سالانۀ خود طرح جابه‌جایی دکل‌های برق فشار قوی را پیش‌بینی کند. شهرداری باید به فضای سبز منطقه و سامان‌دهی کمک کند. صنایع و معادن باید راجع به معادن، برنامۀ مدیریتی در دستور کار بگذارد، ضمن اینکه بتوانیم ردیف مستقلی را از برنامه و بودجه داشته باشیم و از همه مهم‌تر بحث استان است که در شورای برنامه‌ریزی راجع به سامان‌دهی طوس طرحی ببینند.». وی سپس سامان‌دهی هسته‌های جمعیتی واقع در محدودۀ طوس را مهم‌ترین کار خواند و گفت: «موضوع سامان‌دهی طوس سفلی، علیا و اسلامیه بسیار مهم است، وقتی شما با مردم در ارتباط هستید، کار آسانی نیست. دوم اینکه اینجا یک شهر باستانی است که نیاز به بررسی‌های باستان‌شناسی و کاوش دارد که زمان‌بر است و هزینه‌های مخصوص به خودش را می‌طلبد. در‌‌حال‌حاضر طرح سامان‌دهی آماده است و به محض اینکه تأمین اعتبار شود، کارهایش انجام می‌شود.».

 

ما از وزرا دعوت می‌کنیم اما اینکه بیایند...

دکتر طالبیان دربارۀ حضور وزرا و مسئولان بلندمرتبه در جلسه شورای احیای طوس گفت: «به هرحال تلاشمان این است که کل اعضا حضور داشته باشند و از آنان نیز دعوت می‌کنیم اما دیگر باید ببینیم که حضور خواهند یافت یا خیر. در مدت باقیمانده از دولت یازدهم تلاشمان را می‌کنیم که آنچه از دستمان برمی‌آید، انجام دهیم. در دولت دوازدهم هم همین روند را ادامه خواهیم داد.».

 

اگر پایگاه طوس سند راهبردی را تأیید کند، از نظر ما هم پذیرفته است

دکتر طالبیان از آماده‌بودن طرح جامع طوس خبر داد و گفت: «طرح جامع آماده شده‌ اما اشکالاتی داشته و بخش‌هایی نیاز به بازنگری دارد. شورای راهبردی ما در پایگاه طوس این قصه را هدایت می‌کند.». وی در پایان با اظهار بی‌اطلاعی از سند راهبردی طوس گفت: «اگر این سند توسط پایگاه طوس تأیید شده باشد، از نظر ما هم پذیرفته است؛ چرا که سیستم کارشناسی است.».

 

دکتر سرویها، رئیس شورای چهارم شهر مشهد

باید همه ایفای نقش کنیم، به‌ویژه نمایندگان مشهدی مجلس

دکتر سرویها در یک کلام «نبود جدیت در مدیریت شهری برای برخورد جدی با این مطالبه رهبری» را دلیل بی‌سامانی طوس در این مدت خواند و گفت: «باید دستگاه‌های متعددی کنار هم قرار بگیرند تا این مهم رخ دهد، یعنی هم در طرح جامع دیده شود، هم در طرح تفصیلی. دولت هم باید تعیین بودجه کند و مجلس هم تصویب. اما متأسفانه این منظومه و مجموعه کنار هم قرار نگرفتند. چهار سال است که طوس را به مشهد اضافه کردند اما نه بودجه‌ای برای آن تعیین شده و نه امکاناتی برای رشد و توسعۀ آن در نظر گرفته شده است. مطمئناً وقتی ما فقط روی کاغذ یک موضوع را ببینیم ولی پیش‌بینی برای عملی‌شدن آن نداشته باشیم، اتفاق خاصی نمی‌افتد. لذا به اعتقاد من همه باید ایفای نقش کنند، نمایندگان مجلس در این زمینه بیشتر از هرکسی می‌توانند ورود کنند و تأثیرگذار باشند. ولی تا الان شاهد کار جدی نبودیم ان‌شاءا... این اتفاق بیفتد.».

 

104080.jpg

 

سند راهبردی طوس، تلنگری برای آیندگان

سرویها سپس با اشاره به تصویب دو‌فوریتی سند راهبردی احیای طوس در آخرین روزهای کاری شورای چهارم گفت: «با توجه به نزدیک شدن به سالگرد دست‌خط مقام معظم رهبری درباره طوس، با دو فوریت شهرداری را مکلف کردیم تا با سایر دستگاه‌ها وارد بحث شوند، موضوعات را نهایی و بسته‌ای نیز تهیه کنند. این بسته در همین روزهای اندک باقیمانده ارائه و با دوفوریت در شورا تأیید شد و قصد داریم در زمان باقی‌مانده نشستی نیز با سایر دستگاه‌های متولی استان داشته باشیم و تلنگری وارد کنیم تا ان‌شاءا... آیندگان ما این موضوع جدی شهر را پیگیری کنند.».

 

سند راهبردی طوس حاصل دو سال تلاش است

رئیس شورای چهارم شهر مشهد در پایان دلیل دیر تصویب‌شدن این طرح در شورا را زمان‌بر‌بودن مدت تهیه آن خواند و گفت: «اینکه امروز بسته آماده شده، حاصل دو سال تلاش و کار برای تهیه آن است که امروز به خروجی رسیده است. کمیتۀ مشورتی شورای منطقۀ ۱۲، شهردار منطقۀ ۱۲ و معاون شهرسازی و معماری مشهد برای به نتیجه رسیدن آن بسیار تلاش کردند.».

 

شهلا، منتخب پنجمین دورۀ شورای شهر مشهد

احیای طوس حتماً مورد توجه شورای پنجم خواهد بود

مشهد علاوه‌بر اینکه قطب زیارتی ایران است، به دلیل داشتن مفاخر ادبی و بزرگان فرهنگی، یکی از قطب‌های بزرگ گردشگری فرهنگی کشور نیز محسوب می‌شود و ضرورت دارد در حوزۀ گردشگری فرهنگی کارهای درخورتوجهی در شهر انجام شود که البته متولی این حوزه سازمان میراث فرهنگی است؛ این‌ها گفته‌های امیر شهلا، منتخب پنجمین دوره شورای شهر مشهد است. وی سپس با اشاره به دست‌نوشته مقام معظم رهبری گفت: «بعد از دست‌نوشته زیبای مقام معظم رهبری، حجت بر متولیان حوزۀ میراث فرهنگی و گردشگری تمام شده‌ اما متأسفانه با گذشت ۲۱ سال از این فرمان حکیمانه که در راستای احیای طوس و نشاندن حکیم ابوالقاسم فردوسی به جایگاه رفیع خودش می‌گذرد، متأسفانه اقدام شایسته و درخوری توسط متولیان امر به وقوع نپیوسته است.». وی افزود: «اگر بخواهیم در حوزه گردشگری فرهنگی و تاریخی طوس گامی برداریم، حتماً باید نگاهی به شهر تاریخی طوس بیندازیم. این از عهدۀ یک سازمان و نهاد خارج است و باید با همکاری بین بخشی، ادارۀ کل راه و شهرسازی، میراث فرهنگی، شهرداری و به‌ویژه استانداری خراسان رضوی انجام شود. خوشبختانه با احیای مجدد شورای احیای طوس، گام‌هایی در سطح وزرای محترم برداشته شده و جلسات منسجم و مصوبات خوبی هم انجام شده است. امیدواریم این مصوبات و جلسات منجر به راهکارهای عملیاتی برای احیا و آبادانی طوس شود.».

 

نبود طرح تفصیلی، توسعۀ طوس را ابتر کرده است

شهلا، یکی از مهم‌ترین مشکلات در احیا‌نشدن طوس را نبود طرح تفصیلی عنوان کرد و افزود: «اگر در طول این مدت طرح تفصیلی تهیه و کاربری اراضی و جانمایی تعریف می‌شد، براساس قانون بالادستی، می‌شد عملیات توسعه و آبادانی شهر طوس را اجرایی کرد‌ اما فقدان این طرح دست هرگونه توسعه و سرمایه‌گذاری در این بخش را ابتر و بی‌تأثیر گذاشته است. حضور سرمایه‌گذاران بخش خصوصی می‌تواند توسعه طوس را تسریع کند. وجود سه هستۀ جمعیتی طوس سفلی، علیا و اسلامیه روی عرصه تاریخی فرایند رسیدگی به منطقه را سخت کرده اما کلید فعال‌شدن مجدد این پرونده، تدوین و تهیه طرح تفصیلی منطقه است که خوشبختانه ظرف هفته‌های گذشته، اقدامات خوبی برای آغاز مطالعه و تهیۀ طرح تفصیلی انجام شده که امیدواریم با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند تا در زمان کوتاه‌تری به نتیجه برسیم.».

 

نمی‌توان ندیده قضاوت کرد

شهلا دربارۀ سند راهبردی طوس که به تازگی توسط شورای چهارم به تصویب رسیده، گفت: «من از محتوای سند اطلاع ندارم، به همین خاطر قضاوت دربارۀ محتویات آن عالمانه و 

کارشناسی شده نخواهد بود‌ اما اهتمام به پایان‌دادن به عقب‌ماندگی‌های طوس به عنوان یک مزیت توریستی و قطب گردشگری در جوار شهر مقدس مشهد، اقدام درخور توجهی است.». وی از پیگیری احیای طوس در برنامه شورای پنجم خبر داد و گفت: «هم به لحاظ پاسداشت مقام شامخ شعر فارسی و هم طولانی‌کردن مدت اقامت گردشگر در شهر مشهد و البته اجرایی‌شدن دستور مقام معظم رهبری، بی‌شک احیای طوس یکی از برنامه‌های شورای پنجم خواهد بود.».

 

104079.jpg

 

دکتر یاحقی، مدیرعامل خردسرای فردوسی و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چشمم آب نمی‌خورد!

اما دکتر یاحقی که از ابتدای حضور مقام معظم رهبری در طوس تا امروز با مسئولان مختلفی برای احیای طوس جلسه داشته، خیلی به احیای طوس امیدوار نیست. وی می‌گوید: «چندین بار تا به حال نیت شده ولی متأسفانه هر دفعه به بن‌بست می‌رسد. در زمان استاندارهای مختلف شوراهایی تشکیل، تصمیماتی گرفته و وظایف افراد مشخص می‌شد اما باز هم به نتیجه‌ای نمی‌رسید. در واقع شاید بیش‌از چهار بار چارت سازمانی برای این فرمان رهبری نوشتیم و افراد را مشخص کردیم‌ اما به نتیجه نرسید. شاید دلیل پیش‌پا‌افتاده‌اش این باشد که مسئولان مرتب تغییر می‌کنند و کارهای دراز‌مدت را نمی‌توانند سازمان‌دهی کنند تا سایرین دنبال کنند. هر بار که استاندار جدید می‌آمد، دوباره باید از نو همه مسائل را توضیح می‌دادیم و بعد تا متوجه موضوع می‌شدند، دوباره تغییر می‌کردند. بنابراین یک علت، تغییر مسئولان استان و ادارات مختلف که در جریان نبودند و باعث از‌بین‌رفتن اطلاعات بود. اما علتی که به نظر من علت اصلی است، نبود علاقه‌مندی در میان یک تفکر یا جریانی است که گویا به‌رغم دستور مقام معظم رهبری، نمی‌خواهند این کار انجام بگیرد. در‌حال‌حاضر هم که باز دوباره جلساتی شکل گرفته، من عرض کردم که این بار اول نیست و ما خیلی امیدوار نیستیم اتفاقی رخ دهد. یعنی شاید به یقین می‌دانم که این کارها هم به نتیجه نخواهد رسید. بارها ما این موضوعات را مطرح کردیم، به مطبوعات و مجلات کشیده شد‌ اما نتیجه نداد، همیشه مدتی بازارش در رسانه‌ها گرم می‌شود و باز به فراموشی سپرده می‌شود. تنها یک راه دارد که این مانع برداشته شود و آن هم اینکه کار را به بخش خصوصی بسپارند، وگرنه دستگاه‌های دولتی نمی‌توانند کاری کنند. ۲۰سال تجربه من در این عرصه چنین می‌گوید. این را در مجله‌تان مکتوب کنید و ببینید نهایت این کار چه می‌شود. البته در عین حال باید تلاش کرد و سخن را گفت اما خیلی چشمم آب نمی‌خورد.

 

زهره‌وندی، مدیر پایگاه میراث فرهنگی طوس

اولین بار است که در سطح استان برای رسیدگی به طوس اراده شکل گرفته

زهره‌وندی دربارۀ ضمانت اجرایی سند راهبردی احیای طوس که به تازگی به تصویب رسیده است، گفت: «ضمانت اجرای این سند مطالبۀ ما نیز هست و امیدواریم مراجع آن را نهایی کنند. اما همین‌که اراده‌ای ایجاد شده تا مسائل مربوط به طوس پیگیری شود، ارزشمند است. بابت این موضوع ما قدردان همه دستگاه‌هایی که در جلسات شرکت کرده و به حل موضوع کمک می‌کنند، هستیم. به‌ویژه شهردار منطقۀ ۱۲ و دادستان مشهد و معاون ایشان جناب بخشی‌محبی. این اولین بار است که در سطح استان چنین اراده‌ای شکل گرفته است. البته میراث فرهنگی تلاش زیادی کرد تا این اراده شکل بگیرد. ما دو سال است که موضوع معادن غیرمجاز و عبور وسایل نقلیه سنگین را پیگیری می‌کنیم. دو مصوبه گردشگری و شورای ترافیک استان را گرفتیم. خداراشکر این پیگیری‌ها نتیجه داد و سرانجام دستور قضایی صادر شد. امیدوارم این همکاری‌ها تداوم بیابد.».

 

ارسال درخواست به یونسکو بعد از اصلاح امور

مدیر پایگاه طوس، ارسال درخواست برای ثبت مجموعۀ فرهنگی و تاریخی طوس در یونسکو را منوط به اصلاح اشکالات این محدوده دانست و گفت: «اول باید از طریق کمیتۀ نجات طوس بتوانیم مسائل و مشکلاتی چون بحث معادن، کامیون‌ها، دکل‌ها و سامان‌دهی و مناسب‌سازی بافت مسکونی روی عرصه تاریخی را رفع و بعد درخواست را ارسال کنیم.».

..........................................

 

  • اگــــر پاسخ دهند...

 

پی نوشت: برای تکمیل این گزارش مطمئناً نظر معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی به عنوان رئیس شورای احیای طوس، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و استاندار خراسان رضوی بسیار حائز اهمیت است و به‌همین‌خاطر تماس‌‌های متعددی با آنان داشتیم و سؤالات را به صورت مکتوب برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز فکس کردیم اما متأسفانه تا لحظۀ تنظیم این گزارش، پاسخی دریافت نکرده‌ایم. به محض دریافت پاسخ در شماره‌های آتی آن را منتشر خواهیم کرد.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی