کد خبر : 74288
/ 22:43
به بهانه عملیات موشکی سپاه، شهرآرا فناوری نقطه‌زنی در موشک‌های ایرانی را معرفی می کند؛

بدون خطا در قلب دشمن

ابتدای همین هفته بود که جمهوری اسلامی‌ ایران در پاسخ به عملیات تروریستی هفدهم خرداد در حملۀ موشکی به دیرالزور در سوریه یکی از مراکز اصلی فرماندهی تروریست‌ها در شرق این کشور را هدف قرار داد.

بدون خطا در قلب دشمن

خبرنگار: سرادار

به گزاشر شهرآرا آنلاین / ابتدای همین هفته بود که جمهوری اسلامی‌ ایران در پاسخ به عملیات تروریستی هفدهم خرداد در مجلس شورای اسلامی‌ و مرقد مطهر امام خمینی(ره) که به شهادت ۱۸ تن از هموطنان و مجروح شدن تعدادی دیگر انجامید در حملۀ موشکی به دیرالزور در سوریه یکی از مراکز اصلی فرماندهی تروریست‌ها در شرق این کشور را هدف قرار داد، عملیاتی کاملا موفقیت‌آمیز که با پرتاب شش فروند موشک میان‌برد قدرتمند به‌نام «ذوالفقار» با برد ۶۵۰ تا ۷۰۰ کیلومتر از دو استان کرمانشاه و کردستان به‌سر‌انجام رسید. موشک ذوالفقار یکی از موشک‌های بالستیک زمین‌به‌زمین با سوخت جامد، تاکتیکی و نقطه‌زن با برد متوسط و دارای قابلیت ضد‌جمینگ است؛ یعنی با استفاده از سیگنال‌های الکترونیکی از مسیر خود منحرف نمی‌شود. ازجمله ویژگی‌های برجستۀ این موشک می‌توان به سکوی پرتاب متحرک، رادارگریزی، قابلیت نقطه‌زنی و سبک بودن آن اشاره کرد که با حالت پرتاب مایل اهداف خود را تا فاصلۀ ۷۰۰ کیلومتری منهدم می‌سازد. نکتۀ قابل‌توجه در این اتفاق دقت بالای موشک‌های ایرانی در برخورد با هدف آن‌هم از فاصله‌ای بسیار زیاد بود و این خود نشان از دسترسی به فناوری‌های تک در حوزۀ هوا‌فضاست. به‌همین‌مناسبت قصد داریم به معرفی فناوری موشکی ایران و خروجی این دانش در کشور بپردازیم.

 

تاریخچۀ موشک‌های نقطه‌زن

موشک‌های شلیک‌شدۀ ایران به اهداف داعش از نوع موشک‌های بالستیک است. اما منظور از «بالستیک» چیست؟ بالستیک‌ها را می‌توان پرتابه‌هایی با حرکت سهمی‌ دانست که پس از یک اوج‌گیری بر سر هدف فرود‌می‌آیند و بسته‌به نوع هدایت خود دارای دقت‌های مختلف هستند. سامانه‌های هدایتی‌ای چون هدایت اینرسیایی، رادیویی، جی‌پی‌اس، گلوناس و غیره وجود دارند که در دقت این پرتابه‌ها دخالت دارد. به‌صورت سنتی در دورۀ جنگ سرد و با‌توجه‌به اینکه در آمریکا و شوروی موشک‌های بالستیک به‌طور‌خاص فقط برای حمل کلاهک‌های اتمی‌ استفاده می‌شدند مسئلۀ دقت و به‌عبارتی نقطه‌زنی در موشک‌های بالستیک آن‌چنان مطرح نبود. امروزه نیز کشورهایی مثل آمریکا یا روسیه در موشک‌های بالستیک برد بلند خود خطایی در‌حدود ۲۰۰ الی ۳۰۰ متر دارند که با‌توجه‌به مسلح بودن آن‌ها به سر جنگی هسته‌ای این خطا عملا اهمیتی ندارد. البته در موشک بالستیک «پرشینگ ۲» آمریکا با برد ۱۸۰۰ کیلومتر برای افزایش دقت در فاز نهایی از یک جستجوگر راداری استفاده شده که خطای این موشک را به ۵۰ متر کاهش داده، اما بازهم این دقت در‌مقابل موشک‌های ایرانی موضوع قابل‌اعتنایی نیست. در‌این‌میان کشورهایی مثل هندوستان، چین و پاکستان به‌عنوان تعدادی از کشورهای دنیا که به‌شدت در بحث موشکی فعال هستند توانسته‌اند در سال‌های اخیر دقت‌های قابل‌توجهی را برای موشک‌های بالستیک برد بلند خود فراهم کنند و به خطایی زیر ۱۰ متر برسند.

 

ایران و دانش نقطه‌زنی در بالستیک

ایران به‌عنوان قدرتمندترین کشور در منطقه سرمایه‌گذاری در زمینۀ موشک‌های بالستیک خود را از زمان دفاع مقدس و درجهت تأمین توان مقابله با حملات موشکی رژیم بعث آغاز کرده و با جدیت تمام راه خود را در این زمینه ادامه می‌دهد. ایران بدون هیچ پشتیبانی و تجربه‌ای با یک یگان نوپا از جوانان ایرانی دست به ساخت و آزمایش موشک‌های بالستیک زد و در کمتر از دو دهه توانست این امر را به عامل بازدارندگی و رکن اصلی دکترین دفاعی خود بدل کند. باتوجه‌به اینکه به‌دلیل تحریم بودن ایران و یا نبود اطمینان به سیستم‌های ماهواره‌ای ساخت خارج از کشور امکان استفاده از این سیستم‌ها در موشک‌های ایرانی مقدور نیست دسترسی به چنین دقت بالایی (کمتر از ۱۰ متر) را باید مدیون سرمایه‌گذاری ارتش و سپاه برروی روش‌های بومی‌ دانست.

شاید بتوان اولین موشک‌های ایرانی‌ای را که به‌معنای واقعی نقطه‌زن بودند سری «فاتح ۱۱۰» دانست که به‌عنوان یک موشک بالستیک کوتاه‌برد در بسیاری از آزمایش‌های خود به‌راحتی هدف مورد‌نظر را با یک اصابت مستقیم منهدم می‌کرد. در ادامه موشک‌های «خلیج فارس» و سری «هرمز» از همین خانواده وارد عملیات شدند و با سامانه‌ای اپتیکی یا آشیانه‌یاب راداری به نقطه‌زنی رسیدند.

به‌گزارش «مشرق‌نیوز»، اما تلاش برای نقطه‌زنی و افزایش چشمگیر دقت موشک‌های دوربرد ایرانی در سال ۱۳۹۰ متحول شد، جایی که سردار حاجی‌زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، اعلام کرد که «در بهمن سال گذشته [۱۳۸۹] دو فروند موشک را در برد ۱۹۰۰ کیلومتر از کویر سمنان به دهانۀ اقیانوس هند شلیک کردیم و اصابت این موشک‌ها به اهداف از‌پیش‌تعیین‌شده را شناورهای آمریکایی مشاهده کردند.». اگرچه توضیحات فنی و تکمیلی دربارۀ این ارتقای توان موشک‌های ایرانی اعلام نشد، اما با رونمایی از موشک «عماد» مشخص شد که متخصصان دفاعی کشورمان تحولی بزرگ را رقم زده‌اند و وجود بالک‌هایی برروی سر جنگی این موشک بالستیک باعث شده که بسیاری از کارشناسان دفاعی اعتراف کنند که سر جنگی این موشک ایرانی توان هدایت در مرحلۀ آخر را دارد و لذا از دقت بسیار بالایی تا لحظۀ اصابت برخوردار است.در پرتابه‎های بالستیک با افزایش برد به‌طور معمول خطا نیز افزایش می‌‎یابد که برای جبران خطای ایجاد‌شده از سامانه‎های هدایت، کنترل و ناوبری استفاده می‌‎شود. در مجموع با این سامانه‎ها تلاش می‌شود که از بروز خطا در مسیر موشک (در راستاهای مختلف) جلوگیری کنند تا موشک مسیر از‌پیش‌تعیین‌شده را طی کند و به هدف خود برسد.

یکی از انواع مهم و پرکاربرد که به‌احتمال زیاد در موشک‌های نقطه‌زن ایرانی استفاده می‌شود سامانه‎های هدایتی موشک به‌نام سامانۀ ناوبری «اینرسی» (INS) است که بخش عمده‎ای از کار هدایت، کنترل و ناوبری را آن‌هم به‌صورت داخلی و بدون اتکا به منابع داده‎ای خارج از موشک با استفاده از اجزائی همچون حسگر‌ها و شتاب‎سنج‎ها (برای اندازه‎گیری نیروهای اغتشاشی وارد شده به موشک)، ژیروسکوپ‎ها (برای ایجاد مختصات مرجع برای سنجش تغییرات در محورهای فیزیکی مختلف موشک) و رایانه‎های پردازش‌کنندۀ داده‎ها به‌صورت مجموعه‎ای هماهنگ به‌انجام می‌رساند و به‌کمک عملگرهای نصب‌شده در موشک خطاهای ایجاد‌شده را کاهش می‌‎دهد. 

هرآنچه هست با این مقدار از خطا تقریباً می‌توان گفت که موشک‌های بالستیک ایرانی به‌طور کامل نقطه‌زن شده‌اند و سیگنالی نیرومند به هر متجاوزی خواهند بود که هیچ هدفی، هر‌چند کوچک، از تیررس موشک‌های بالستیک ایرانی به‌دور نخواهد بود، چه این هدف شناوری در آب‌های دوردست باشد چه نطقه‌ای استراتژیک در قلب فلسطین اشغالی و چه هر نقطۀ دیگری که تصور کند می‌توان به منافع یا مرزهای ایران کوچک‌ترین تجاوزی داشت و سالم به مقصد بازگشت.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی