کد خبر : 74197
/ 10:12
دکتر علیرضا رضاخواه

استراتژی دوگانۀ ایران برای مقابله با تحریم‌های جدید آمریکا

استراتژی دوگانۀ ایران برای مقابله با تحریم‌های جدید آمریکا

همان‌گونه‌که پیش‌بینی می‌شد، سنای آمریکا طرح «تحریم‌های جامع غیرهسته‌ای ایران» را تصویب کرد. این طرح را که عنوان اصلی آن«قانون مبارزه با فعالیت‌های ثبات‌زدای ایران در سال‌٢٠١٧» است، می‌توان جدی‌ترین و جامع‌ترین قانون تحریمی ایالات متحدۀ آمریکا علیه کشورمان پس‌از اجرای برجام دانست.
این طرح به‌صورت کلی از ١٢‌بخش تشکیل شده است و اهداف پنج‌گانۀ زیر را با هدف ممانعت از دستیابی ایران به مزایای برجام دنبال می‌کند:
- ممانعت از سرمایه‌گذاری خارجی در ایران
- امنیت‌زدایی از ایران با تحریم موشکی و تسلیحاتی
- اعمال تحریم‌های جدید به بهانۀ موضوع حقوق بشر
- تبدیل ایران به مسئلۀ اول سیاست خارجی دولت ترامپ
- معرفی سطح نوینی از تقابل ایران و آمریکا با طرح دوبارۀ تهدیدات نظامی.
مهم‌ترین و اصلی‌ترین ارجاع قانونی در طرح تحریمی کنگره در بخش دوم آن است که بند‌١٧٠١ کد‌۵٠ از قوانین داخلی ایالات متحدۀ آمریکا ذکر می‌شود. این بند اختیاراتی را به رئیس‌جمهور آمریکا می‌دهد که با تهدیدات غیر‌عادی و فوق‌العاده علیه سیاست خارجی‌، اقتصاد یا روابط خارجی آمریکا که منبع آن خارج از این کشور است، مقابله کند. بستر قانونی چنین ارجاعی نیز تمدید سالانه وضعیت اضطراری علیه ایران است. با تصویب این قانون و استناد به این بخش از قوانین فدرال، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا می‌تواند بر‌اساس دستورات اجرایی و محول‌کردن آن به دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری، تحریم‌های جدی و مؤثری علیه ایران در حوزۀ فعالیت‌های موشکی، اقدامات ثبات‌زدا و یا نقض حقوق بشر ایجاد کند که به‌راحتی معافیت‌های تحریمی برجام را بدون اثر می‌کند.

تحریم‌های جدید پایان برجام است
تصویب این قانون مسلماً نقض مادۀ٢۶ برجام محسوب می‌شود که طبق آن‌، طرف مقابل تعهد کرده مانع‌از کسب مزایای برجام توسط ایران نخواهد شد. با تصویب این قانون، نهادهایی که باید طبق برجام از شمول تحریم خارج می‌شدند، مجدداً در فهرست تحریم قرار می‌گیرند. لذا به‌صراحت می‌توان گفت که این پایان کار برجام است. آمریکا در برجام تعهد داده بود تحریم‌هایی را که تعلیق کرده «تحت عناوین دیگر» بازنگرداند. اکنون همۀ آن تحریم‌ها بازگشته و چیزهایی هم به آن افزوده شده است. این واقعیتی است که حتی مقامات آمریکایی چون سناتور برنی سندرز، سناتور پاول یا جان کری وزیر خارجۀ پیشین آمریکا دربارۀ آن هشدا داده‌اند. حال پرسش اصلی این است که واکنش مطلوب دولت جمهوری اسلامی ایران درمقابل چنین اقدامی چیست؟

«برجام بدون آمریکا» تن دادن به خواست دشمن است
هرچند این روزها برخی ایدۀ «برجام بدون آمریکا» را به این معنی که برجام فارغ از عهدشکنی‌های دولت آمریکا و بدون حضور این کشور و با دیگر کشورهای مجموعۀ ۵+١ ادامه یابد تا واشنگتن منزوی شود، مطرح کرده‌اند، واقعیت این است که توافق هسته‌ای به‌دست‌آمده میان ایران و کشورهای ۵ +١ بیش از هرچیز با هدف کنترل تحریم‌های هسته‌ای که دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران وضع کرده بود، طراحی شده است؛ لذا درصورتی‌که یک طرف اصلی این توافق بخواهد نقض عهد کند، تداوم آن غیرمنطقی خواهد بود. این روزها آمریکا به‌سرعت در مسیر بدل‌کردن برجام به توافقی یک‌سویه علیه ایران پیش می‌رود و اجرای ایدۀ «برجام بدون آمریکا» عملا تن‌دادن به خواستۀ دشمن خواهد بود.

استراتژی دوگانۀ ایران برای عبور از برجام
در چنین شرایطی بهترین گزینه برای دولت و دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی، پیشبرد دو استراتژی به‌صورت هم‌زمان خواهد بود. استراتژی اول مشروعیت‌زدایی از آمریکا به‌عنوان یک بازیگر غیر‌قابل‌اعتماد و غیر‌منطقی در عرصۀ بین‌الملل است؛ کاری که باتوجه‌به حضور دونالد ترامپ در کاخ سفید و فقدان محبوبیت او در سپهر سیاسی داخل و خارج آمریکا کار مشکلی نخواهد بود. استراتژی دوم، خروج از برجام و آغاز دور جدیدی از مذاکرات با کشورهای اروپایی برای دستیابی به یک توافق جایگزین برای برجام است. این روزها افکار عمومی جهان شاهد است که آمریکا نه‌تنها تعهدات خود را انجام نداده، بلکه دست به نقض فاحش برجام زده است؛ لذا کسی، ایران را برای چنین اقدام متقابلی محکوم نخواهد کرد. حرکت به‌سمت توافق جدید، با‌توجه‌به کاستی‌های برجام و همچنین، دست بالای دولت جمهوری اسلامی ایران در منطقه می‌تواند تهدید حاصل از تحریم‌های جدید آمریکا را به یک فرصت تبدیل کند. با توجه‌به تحولات اخیر داخلی و منطقه‌ای ازجمله مشارکت زیاد مردم در انتخابات اخیر ریاست جمهوری و پیروزی‌های میدانی نیروهای مقاومت در سوریه و عراق و همچنین بحران ناشی از اختلاف ریاض و دوحه در خلیج فارس، دولت جمهوری اسلامی می‌تواند با دست پر و قدرتمندتر وارد مذاکرات هسته‌ای جدید شود و با درس‌گرفتن از نقایص توافق پیشین، امتیازات بیشتری درراستای منافع ملی جمهوری اسلامی ایران کسب کند.

 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی