کد خبر : 74164
/ 09:42
علیرضا رضا‌خواه

تجزیه‌طلبی کردی و راهبرد فرا‌پیرامونی اسرائیل

تجزیه‌طلبی کردی و راهبرد فرا‌پیرامونی اسرائیل

تلاش گروه‌های تجزیه‌طلب کرد در کردستان عراق برای جدایی این روزها وارد مرحلۀ جدیدی شده است. برهم خوردن توازن قوا و به‌هم‌ریختگی نظم منطقه‌ای در غرب آسیا به‌صورت عام، و بحران سیاسی-‌اجتماعی و خلأ امنیتی موجود در عراق به‌صورت خاص باعث شده که این روزها احزاب حاضر در منطقۀ کردستان عراق زمانی مشخص را برای برگزاری همه‌پرسی جدایی از عراق اعلام و برنامه‌های تبلیغاتی خود در‌این‌راستا را آغاز کنند. با‌این‌حال تجزیه‌طلبی کردی در عراق، علی‌رغم تلاش گستردۀ حکومت اقلیم برای مشروعیت‌بخشی به آن، با موانع متعددی از‌جمله مخالفت دولت مرکزی عراق و سایر کشورهای جهان، به‌ویژه سوریه، ترکیه، ایران و کشورهای عربی، مواجه است. در‌حال‌حاضر تنها طرفی که از ایدۀ جدایی احتمالی منطقۀ کردستان عراق حمایت می‌کند رژیم صهیونیستی است.در تابستان ٢٠١۴ درخواست مسعود بارزانی، رئیس منطقۀ کردستان عراق، برای برگزاری همه‌پرسیِ جدایی این منطقه از عراق با حمایتِ بین‌المللی و منطقه‌ای روبه‎رو نشد و تنها مقامات رژیم صهیونیستی چون بنیامین نتانیاهو و شیمون پرز، نخست وزیر و رئیس پیشین رژیم اسرائیل، از آن حمایت کردند. مقامات رژیم صهیونیستی در‌این‌باره به آمریکا اعلام کردند که به‌محض تشکیلِ به‌اصطلاح «منطقۀ مستقل کردستان» اسرائیل آن را به‌رسمیت می‌شناسد‌. با‌این‌حال مخالفت دولت وقت آمریکا و تقویت تهدید داعش باعث شد که این پروژه به‌تأخیر بیفتد.
حالا این روزها با روی‌کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا از‌یک‌سو و تلاش جبهۀ ارتجاع عربی در منطقه برایهم‌پیمانی با صهیونیست‌ها از‌سوی‌دیگر و همچنین برطرف شدن تهدید هویتی داعش برای اقلیم کردستان به‌مدد فداکاری نیروهای مقاومت سیاست‌مداران فرصت‌طلب کرد فرصت را برای تحقق جاه‌طلبی‌های خود و تجزیۀ عراق مناسب یافته‌اند. در‌این‌میان آنچه باعث تشدید نگرانی‌ها از روند جدایی‌طلبی و از‌بین رفتن تمامیت ارضی کشورهای منطقه شده نقش پررنگ رژیم اشغالگر قدس در این رویه است. این یادداشت تلاش دارد تا به اهداف پشت‌پردۀ صهیونیست‌ها در حمایت از تجزبه‌طلبی منطقه‌ای بپردازد.دست‌و‌پا زدن‌های اسرائیلی‌ها در حمایت از تجزیه‌طلبی در منطقه را می‌توان در چارچوب نظریات امنیت پیرامونی و فرا‌پیرامونی رژیم صهیونیستی تحلیل کرد. «امنیت» برای صهیونیست‌ها از منظر داخلی بر دو پایۀ «اشغالگری» و «تلاش برای انسجام ملی» تعریف شده است و بزرگ‌ترین دغدغۀ آن‌ها، بعد از مقابله با گروه‌های مقاومت فلسطینی، ملت‌سازی و یکسان کردن فرهنگ‌ها و قومیت‌های گوناگون مهاجر یهود است.
اما در حوزۀ امنیت پیرامونی بایستی عنوان داشت که رژیم صهیونیستی به‌عنوان یک موجودیت نامشروع در منطقه یک «غیر» و «دیگری» محسوب می‌شود؛ از‌همین‌روست که صهیونیست‌ها و هم‌پیمانان فرامنطقه‌ای آنان از دیرباز و در چارچوب راهبرد بن گوریون، اولین نخست‌وزیر رژیم جعلی اسرائیل، در تلاش برای تضعیف و تجزیۀ همسایگان پیرامونی رژیم صهیونیستی بوده‌اند، راهبردی که اسرائیل از زمان موجودیت یافتن جعلی خود برپایۀ آن استوار شده است. براساس گفتۀ دیوید بن گوریون، «ما ملتی کوچک هستیم و امکانات و منابع ما اندک است و باید این خلأ را در برخورد خود با کشورهای عرب دشمن ازطریق شناختن نقاط ضعف آن‌ها، به‌ویژه در زمینۀ روابط موجود بین گروه‌های نژادی و اقلیت‌های طایفه‌ای، برطرف کنیم، به‌گونه‌ای که به آن‌ها دامن بزنیم تا درنهایت به مشکلاتی بدل گردند که حل یا مهار کردن آن‌ها برای این کشورها دشوار شود و این کشورها به واحدهای ضعیف‌تر تقسیم شوند.». بحران‌آفرینی و ترویج نا‌امنی در سوریه، لبنان، مصر، عراق و اردن در همین چارچوب
قابل‌تحلیل است.اما استراتژی فرا‌پیرامونی صهیونیست‌ها بر گسترش دامنۀ نفوذ و ایجاد یک کمربند از کشورهای دوست دورتادور کشورهای همسایۀ اسرائیل تأکید دارد. صهیونیست‌ها سال‌هاست که درراستای همین استراتژی دامنۀ نفوذشان در کشورهای آفریقایی را گسترش داده‌اند. مداخلۀ صهیونیست‌ها در بحران داخلی سودان و تجزیۀ این کشور به دو کشور سودان شمالی و جنوبی را می‌توان از نمونه‌های عملی بسیار مهم چنین راهبردی دانست. بعد از تجزیۀ سودان اسرائیل اولین کشوری بود که سودان شمالی را به‌رسمیت شناخت و در این کشور سفارتخانه
ایجاد کرد. تلاش برای تجزیۀ عراق و حمایت از جدایی‌طلبی کردی ازسوی صهیونیست‌ها در چارچوب استراتژی امنیت فراپیرامونی این رژیم قابل‌بررسی است. در همین چارچوب می‌توان گفت که رژیم صهیونیستی در حمایت از جدایی احتمالی کردستان از کشور عراق ۵ هدف مهم را پیگیری می‌کند:
١- راه‌اندازی خطوط نفتی
کرکوک-حیفا و موصل-حیفا که می‌تواند امنیت انرژی را در محیط فرا‌پیرامونی تضمین کند
٢- تشکیل یک دولت لائیک و غیرعربی دیگر در خاورمیانه که می‌تواند از انزوا و غیر بودن اسرائیل در محیط منطقه بکاهد
٣- تنش بین کردها و عرب‌ها در منطقه به‌لحاظ راهبردی فضای مانور رژیم صهیونیستی را گسترش خواهد داد
۴- اسرائیل با داشتن یک حامی‌ در منطقۀ کردستان می‌تواند به عمق استراتژیک کشورهای عربی نفوذ کند و حلقه‌ای از کشورهای دوست را در اطراف کشورهای همسایه ایجاد کند
۵- رژیم صهیونیستی با کنترل دولت کُردی برای اعمال فشار بر ایران و ترکیه قدرت چانه‌زنی خود را بالا خواهد برد. تل‌آویو تلاش می‌کند جدایی‌خواهی قومی‌ را تبدیل به یکی از نگرانی‌های اصلی امنیتی ایران و ترکیه کند.
 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی