کد خبر : 74150
/ 23:25
قصۀ تخریب باغ‌های اطراف شهر همچنان ادامه دارد؛

خانۀ دوم پولدارها

آب‌وهوای خوش و وفورنعمت محصولات کشاورزی سال‌های پیش، امروز کار دست مناطق زیبا و سرسبز‌ اطراف شهر مشهد داده است

خانۀ دوم پولدارها

خبرنگار: نجمه سرباز

به گزارش شهرآرا آنلاین / آب‌وهوای خوش و وفورنعمت محصولات کشاورزی سال‌های پیش، امروز کار دست مناطق زیبا و سرسبز‌ اطراف شهر مشهد داده است؛ آب‌و‌هوایی که پای خوش‌نشینان را به این منطقه باز کرد و در عوض آن‌ها، نسیم خوش و رود‌های پرآب و زمین‌‌های پربار را از این مناطق گرفت. در کنار آن، ویلاها و آلونک‌ها هم قارچ‌وار از زمین سر بیرون آوردند و ریشۀ بسیاری از درختان کنده شد و به جای آن آجر و سیمان درقالب بنا‌های ناهمگون‌ مسکونی با رنگ‌ولعاب روستا و شهر پدید آمد.

حاشیۀ مشهد قدیم یا همان منطقۀ فردوسی و توس و گوارشک و...، باغ‌های این مناطق چندسالی است که زیر تیغ لودر می‌رود و از بیخ‌وبن خراب می‌شود، ساختمان‌ها و ویلاهایی که همانند قارچ دورتادور شهر سبز می‌شوند و روزبه‌روز هم بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود، آپارتمان‌ها یا همان ویلاهایی که سربه‌فلک می‌کشند و چنبره بر باغ‌ها می‌اندازند و آن‌ها را تخریب می‌کنند و این تخریب همچنان ادامه دارد. 

 

مثنوی هفتاد من ویلایی سازی

داستان تخریب باغ‌ها و جایگزینی آن‌ها با برج‌ها و ساختمان‌‌های شیک و بزرگ امروزی و تالارهایی که هزینۀ برگزاری یک شب مراسم در آن‌ها شاید به اندازۀ هزینۀ خرج‌ومخارج ماهیانۀ یک خانوادۀ کارگر چهارنفره باشد، قصۀ دیروز و امروز نیست، غصۀ آدم‌هایی است که قرار است در کنار این ساختمان‌ها و بدون هیچ هارمونی سکنا گزینند.

تخریب باغ‌ها و آبادکردن زمین‌‌های باغی اطراف شهر مشهد روایت دیگری است از همین داستان سریالی زمین‌خواری در حاشیۀ مظلوم شهر.

ازبین‌رفتن زمین‌‌های کشاورزی به‌واسطۀ ویلاسازی، معضلی است که این‌روزها فقط خاص منطقۀ فردوسی نیست. در انتهای بولوار وکیل‌آباد، در حوالی طرقبه و شاندیز و... نیز به‌وفور به چشم می‌خورد، شاید باورش برای کسانی که سال‌ها از خوان گسترده و پرنعمت اراضی کشاورزی و باغات این منطقه بهره‌مند بودند، سخت باشد که این‌روزها شاهد تخریب زمین‌ها و قلع‌وقمع درختان میوه به‌ بهانۀ ویلاسازی و بزرگ‌شدن شهر باشند.

 

ویلاهایی که بر باغ‌ها چنبره انداخته‌اند!

هنوز برخی از دیوار‌های باقی‌مانده از باغ‌های دیروزی در انتهای بولوار شاهنامه جایی در حوالی توس، دقیقاً جایی که ساختمان‌ها و تالار‌های شیک، خود را به همه‌جا کشیده‌اند، خودنمایی می‌کنند.

زمانی که پا در کوچه‌های این خیابان تازه‌اسم‌درکرده، می‌گذارید، کوچه‌های خاکی و ناهمواری را می‌بینید که احساس می‌کنید قدم به روستا گذاشته‌اید. هنوز بقایای باقی‌مانده از درختان دیروز آن هم به صورت خشکیده در این باغ‌ها احساس تو را بیشتر می‌کند و تو را به شک می‌اندازد، نکند که اینجا روستا باشد؟ درختانی بلند و کهن‌سال که قامتشان نشان از قدمت و عمر طولانی‌شان دارد.

هنوز هم زمانی که در این کوچه‌ها قدم می‌گذاری، می‌توانی صدای گنجشک‌هایی را که سرمستانه در روز‌های آخر بهار آواز سر داده‌اند را بشنوی. هنوز هم می‌توان در این محل در میان ساختمان‌های مجلل چندمیلیاردی، حضور آن‌ها را روی درختانی که دندان دلالان و زمین‌خواران، برای آن‌ها گرد شده است، احساس کرد.

زمانی که با اهالی این خیابان هم‌صحبت می‌شوم، با اینکه بیشتر آن‌ها ساکنان قدیم این خیابان‌ها هستند، از اینکه در جایی زندگی می‌کنند که روزی مکان مناسبی برای تفریحات ییلاقی مردم شهر بوده و موقعیت آن نقش بسزایی در تلطیف هوای شهر داشته، دلشان می‌گیرد که امروز مورد تاراج برخی از افراد سوءاستفاده‌گر واقع شده و نمای محله‌شان را که روزی برای خودش کوه و زمین و باغی داشته است، امروز موردتجاوز دست این افراد قرار گرفته است.

جالب است خود ساکنان این خیابان به این معترف‌اند که به‌دلیل تصاحب افراد ناشناس و سوء‌استفاده‌های شخصی به‌منظور ساخت‌و‌ساز، آسیب‌‌های جبران‌ناپذیری به درختان و پوشش گیاهی وارد شده است و شاهد خشک‌شدن و در ادامه قطع‌شدن پی‌درپی درختان آن هستند.

 

سال‌هاست که باغ‌ها را خشک می‌کنند

اکبری، یکی از ساکنان خیابان شاهنامه که سن‌وسالی نیز از او گذشته، می‌گوید: «این اتفاق جدیدی نیست، سال‌هاست که باغ‌ها را خشک می‌کنند و به جای آن ویلاها و ساختمان‌هایی بزرگ در دل این باغ‌ها می‌سازند. متأسفانه در این محله نقش مسئولان کم‌رنگ است. ».

 

هیچ‌چیز باقی نمانده است

اگر حضور شبانه‌روزی داشته باشند، این زمین‌ها این‌طور مورد تاراج زمین‌خواران قرار نمی‌گیرد. خودتان مشاهده می‌کنید که بیشتر این افراد با ماشین‌های میلیاردی خود یک روز می‌آیند و گشتی می‌زنند و فردا می‌بینید که صاحب یکی از زمین‌ها شده‌اند و ساختمانش طی چند روز بالا می‌رود و تبدیل به تالاری شیک و مجهز می‌شود. 

دیگر هیچ چیز از باغ‌ها و صاحبان این باغ‌ها باقی نمانده، روزبه‌روز هم بقایای به‌جاماندۀ این باغ‌ها درحال ازبین‌رفتن هستند. با اینکه پای زمین‌خواران به این منطقه باز شده است، اما هنوز رنگ امکانات و خدمات در اینجا کم‌رنگ است؛ ولی شنیده می‌شود اینجا آیندۀ خوبی در انتظارش است.

 

قارچ‌هایی به نام بنگاه املاک

این محله پاتوق دلالان زمین شده است؛ خانه‌هایی که بدون هیچ نظارتی ساخته می‌شود و بنگاه‌های املاک نیز روزبه‌روز بر قیمت زمین‌های این محله می‌افزایند.».

این پیرمرد حتی مدعی می‌شود که نیمه‌های برخی شب‌ها با چشم‌های خودش دیده است که درخت‌های اطراف باغ‌های باقی‌مانده توسط افرادی سوزانده و خشک می‌شوند و فردا صبح می‌بینید هیچ نشانی از درخت دیروزی نیست. 

باغ‌هایی که امروز لخت شده‌اند و تنها یک دیوار پوسیده دورتادور آن را احاطه کرده است و در مواردی نیز به‌دلیل این شکل‌وشمایلش که هیچ دیدی ندارد، محل امنی برای پاتوق معتادان و جوانانی شده است که فارغ از این موضوعات به کار خود مشغول هستند.

..........................................

 

سعادت علی‌نیا، مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان‌رضوی از چالش تبدیل زمین زراعی به ویلا می‌گوید؛

  • ویلا سازی در سال‌های اخیر سریع‌تر و پیچیده تر از گذشته

 

می‌توان گفت عمده‌ترین علل سوءاستفاده از اراضی کشاورزی و تنگنا‌های موجود در مبارزه با زمین‌خواری، رعایت‌نشدن قانون توسط تعاونی‌های مسکن و تشکل‌های وابسته به وزارتخانه‌های دولتی در تغییرکاربری اراضی زراعی و باغ‌ها و ساخت‌و‌ساز بدون اخذمجوز، همکاری‌نکردن دستگاه‌های اجرایی در جلوگیری از ساخت‌و‌ساز‌های غیرمجاز در اراضی کشاورزی و ارائۀ خدمات به متخلفان، صادرنشدن احکام مناسب و بازدارنده ازسوی محاکم قضایی و کندی در رسیدگی به پرونده‌ها و صدور آرای قضایی متعارض درخصوص جرائم تغییرکاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، بخشی از علل رشد زمین‌خواری است که باید به‌فوریت جلوی آن گرفته شود. سازمان امور اراضی، یکی از سازمان‌هایی است که وظیفۀ نظم بخشیدن به اجرای قوانین و مقررات مربوط به امور زمین ازجمله قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها را به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های سازمان جهاد کشاورزی برعهده دارد. لذا دراین‌راستا به سراغ سعادت علی‌نیا، مدیر امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان‌رضوی می‌رویم تا دیدگاه‌های وی را دربارۀ چالش‌‌های حفظ کاربری اراضی کشاورزی در حاشیۀ شهر و روستاها جویا شویم. وی دراین‌باره می‌گوید: «بررسی‌‌های ما نشان می‌دهد معمولا اراضی الحاقی به محدودۀ طرح هادی روستا‌های حاشیۀ همۀ کلان‌شهرها و مناطق خوش‌آب‌وهوا به‌ویژه در شهر مشهد این قابلیت را دارد که توسط دلالان و سودجویان به ویلاسازی و ساخت‌وساز برای زمین بازی و خوش‌نشینی اختصاص ‌یابد.».

 

خانۀ دوم برای پول‌دارها

وی می‌افزاید: «متأسفانه در سال‌‌های اخیر شتاب بیشتر و ابعاد پیچیده‌تری به خود گرفته است که بسیاری از این ساخت‌وسازها در قالب خانۀ دوم و ویلا‌های شهرنشینان پول‌دار شکل می‌گیرد که اولا بیشتر اوقات خالی از سکنه بوده و فقط چند روز از سال مورداستفاده قرار می‌گیرد و ازسوی‌دیگر موجب تخریب حجم بسیاری از اراضی کشاورزی و باغات می‌شوند.».

وی خراسان‌رضوی را یکی از استان‌هایی دانسته که با چالش ازبین‌رفتن زمین‌‌های کشاورزی روبه‌رو بوده و در سال‌‌های گذشته بسیاری از زمین‌‌های روستایی اطراف کلان‌شهر مشهد به‌دلیل هجوم خوش‌نشین‌ها از چرخۀ کشاورزی خارج شده است، ادامه می‌دهد: «طبق تبصرۀ۱ مادۀ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، به‌منظور حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها و تداوم و بهره‌وری آن‌ها از تاریخ تصویب این قانون تغییرکاربری اراضی زراعی و باغ‌ها در‌ خارج از محدودۀ قانونی شهرها و شهرک‌ها جز در موارد ضروری ممنوع است. تشخیص موارد ضروری تغییرکاربری اراضی زراعی و باغ‌ها در هر استان به‌عهدۀ کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان جهاد کشاورزی، ‌مدیر امور اراضی، رئیس سازمان مسکن و شهرسازی، مدیرکل حفاظت محیط زیست آن استان و یک نفر نمایندۀ استاندار است که به ریاست سازمان جهادکشاورزی تشکیل می‌شود.».

 

103632.jpg

 

تغییر‌کاربری زراعی‌ها، ممنوع است

علی‌نیا با تأکید بر اینکه تغییرکاربری اراضی کشاورزی نیز ممنوع است و طبق قانون حفظ اراضی کشاورزی، تفکیک و قطعه‌بندی اراضی کشاورزی نیز ممنوع است، اظهار می‌دارد: «متأسفانه در مواردی برخی تعاونی‌های مسکن به تفکیک اراضی کشاورزی و دیوارکشی آن اقدام کرده‌اند که در این اراضی باغ‌ویلا ساخته شده و این‌گونه موارد تخلف است.».

وی می‌افزاید: «با هماهنگی شورای حفظ حقوق بیت‌المال با این موارد برخورد می‌شود. برای تغییرکاربری اراضی باغی و کشاورزی باید مجوز آن از جهاد کشاورزی اخذ شود و پس از آن که این مجوز اخذ شد، در داخل حریم شهرها باید متقاضیان از شهرداری‌ها پروانۀ ساخت‌و‌ساز بگیرند و خارج از حریم شهرها نیز باید این پروانۀ ساخت از دفتر فنی استانداری گرفته شود.».

وی تصریح می‌کند: «اقدام برخی تعاونی‌های مسکن که اراضی کشاورزی را قطعه‌بندی کرده و باغ‌ویلا احداث می‌کنند، تخلف محسوب می‌شود. این تعاونی‌ها نیز باید طبق ضوابط عمل کنند و مجوز‌های تغییرکاربری را از کارگروه مربوطه اخذ کنند. اگر جلوی ویلاسازی‌ها در روستاها گرفته نشود، شاهد بروز انواع آسیب‌های اجتماعی در آینده خواهیم بود.».

علی‌نیا از فعالیت سیزده گشت فعال در مناطق اطراف شهر مشهد خبر می‌دهد و می‌گوید: «به‌منظور جلوگیری از ساخت‌و‌ساز‌های اراضی زراعی و باغی خارج از محدودۀ شهرها و حریم قانونی طرح‌های هادی روستا باید از کمیسیون تبصرۀ۱ مادۀ۱ قانون حفظ کاربری اراضی کشاورزی مجوز صادر شود؛ درغیر‌این‌صورت جرم است و خلاف.».

وی با بیان اینکه طبق قانون حریم شهرها، بخش نظارت بر ساخت‌و‌سازها و حفظ حریم شهر، هم به‌عهدۀ امور اراضی سازمان جهاد کشاورزی است و هم به عهدۀ شهرداری، می‌افزاید: «طی چند سال اخیر همانند سال گذشته و امسال، گشت‌های نظارتی مشترکی با مشارکت شورای حقوق بیت‌المال در سطح استان راه‌اندازی شد که این شورا با مشارکت ده سازمان متولی زمین و مسکن ازجمله شهرداری، جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، محیط زیست، مسکن و شهرسازی و... تشکیل شده است.».

وی خاطرنشان می‌کند: «بعد از گشت‌زنی‌های پیاپی و مشترکی که انجام شد، باوجود تذکر‌های فراوان به صاحبان این اراضی و زمین‌خوارانی که اقدام به تغییرکاربری کرده بودند، بیش از ۲هزارو۵۰۰ بنا در سطح استان به‌ویژه در اطراف مشهد و طرقبه و شاندیز قلع‌وقمع شد و امسال نیز باوجود فعال‌بودن این گشت‌ها به‌منظور شناسایی متخلفان و زمین‌خواران برای بحث تخریب فقط در ماه فروردین۷۰۴مورد بنا قلع‌وقمع شد.».

وی از آمار تصاعدی ساخت‌وساز‌های غیرمجاز اظهارتأسف می‌کند و می‌گوید: «باوجود‌این، سازمان‌های متولی بیکار ننشسته‌اند و همچنان کار شناسایی و برخورد با متخلفان را پیگیری می‌کنند.». به گفتۀ وی، این آمار تکان‌دهنده است؛ چراکه طی ۲۰سال گذشته یعنی تا پایان سال۹۴ آمار ساخت‌وساز‌های غیرمجاز و تغییرکاربری‌ها ۷۰۰مورد بوده و این درحالی است که طی سال گذشته و امسال این آمار به ۳هزار و۲۰۰مورد رسیده است. متأسفانه این تغییرکاربری‌ها و ساخت‌و‌سازها بیشتر در حریم شهر مشهد و در بخش شمال شهر ازجمله اراضی فردوسی، توس، سوران و... صورت می‌گیرد؛ بااین‌حال حفاظت‌ها از این اراضی تشدید شده و با متخلفان برخورد می‌شود.

همچنین در سال۱۳۹۳ تعداد ۲هزار پروندۀ تغییر غیرمجاز کاربری زمین کشاورزی در خراسان‌رضوی تشکیل شد که ۵۰درصد آن متعلق به مشهد و حومه بوده است. بیشترین شمار تغییرکاربری غیرمجاز در این استان طی همان سال به‌ترتیب در ۵ شهر مشهد، طرقبه‌شاندیز، چناران، نیشابور و سبزوار ثبت شده است.

 

شناسایی ۷۷۱ هکتار اراضی کشاورزی با تغییرکاربری غیرمجاز

درهمین‌حال، مدیر سازمان جهاد کشاورزی شهر مشهد نیز می‌گوید: «از ابتدای سال۹۵ تاکنون ۶۶۹پروندۀ تغییرکاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی در سطح این شهر شناسایی شده است. این تعداد تغییرکاربری غیرمجاز در وسعتی به مساحت بیش از ۷۷۱ هکتار انجام شده بود که به‌موقع ازسوی بازرسان شناسایی و با آنان برخورد شده است.».

عباسپور در ادامه از تخریب و قلع‌وقمع ۱۳۳۶ مورد ساخت‌وساز غیرمجاز خبر داده و با بیان اینکه راه‌اندازی ۱۳ اکیپ گشت حفاظت از اراضی و باغ‌ها در شهر مشهد تأثیر زیادی در مطلوبیت حفاظت از اراضی داشته است، اظهار می‌کند: «علاوه‌براین راه‌اندازی سامانۀ ارتباطی فوریت‌های اراضی ۱۳۱ برای ارتباط و دریافت گزارشات مردمی در زمینۀ حفاظت اراضی کشاورزی و استقرار مرکز فرماندهی و کنترل گشت‌ها نیز اقدامی مؤثر در تقویت حفاظت از اراضی ملی و کشاورزی است.».

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا بخوانید:
ورود به صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۲۳ خرداد

  

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی