کد خبر : 74129
/ 21:05

سبزی به نرخ سلامتی!

گزارش شهرآرا از مزارعی در اطراف شهر که با فاضلاب آبیاری می‌شوند و مسئولانی که عهده‌دار مسئولیت نیستند ...

سبزی به نرخ سلامتی!

خبرنگار: سلطانی

به گزارش شهرآرا آنلاین / خورشید خرداد، بی‌امان می‌تابد. آفتاب، سطح مزرعه را آن‌قدر گرم گرفته است که بذر‌های تازه‌پاشیده را وسوسه کرده حجاب نمناک خاک را کنار بزنند و جوانه‌های سبز و سفید خود را به نمایش بگذارند؛ اما در بخش قدیمی‌تر مزرعه، پنج خانم میان‌سال دوزانو روی زمین نشسته و کلاه‌های حصیر بزرگی را که بر سر دارند، حجاب آفتاب کرده‌اند؛ گویی خورشید خرداد، مرد نامحرمی است و این جماعت شرمگین زیر رد نگاهش عرق‌ریزان سبزی‌های تازه را بوته‌بوته، از آغوش زمین جدا می‌کنند. مزرعه در کنار کشف‌رود جا خوش کرده است. وسط مزرعه، پشت‌سر خانم‌ها با فاصلۀ چند‌متری مرد جوانی با چهره‌ای سوخته، سبزی‌هایی را که زن‌ها دسته‌دسته، از کمرهای نازکشان به هم بسته‌‌اند، به‌سرعت با نخ‌های ضخیمی می‌بندد و سعی می‌کند از آن‌ها عقب نماند.

«پنج سال است که دیگه نمی‌ذارن با آب کشف‌رود آبیاری کنیم. هیچ کشاورزی از آب فاضلاب و ناسالم استفاده نمی‌کند. اینجا همه از آب چاه استفاده می‌کنند.» علی، کارگر مزرعه، با پشت دست قطرات طلایی روی پیشانی‌اش را خشک می‌کند و با این جملات سعی می‌کند ما را متقاعد کند تخلفی نمی‌کنند؛ اما بوی تعفن فاضلاب در سطح مزرعه، خبر از سر مگوی خاک می‌دهد. در همسایگی کشف‌رود کودک نوپای بینالود و هزارمسجد، زمانی با آب پاک خود، مزارع و باغات افتاده در درۀ کشف‌رود را سیراب می‌کرد؛ اما امروز قبل از آنکه به هریرود برسد، فاضلاب صنعتی و خانگی مشهد را جمع می‌کند و تک‌و‌توک مزارع به‌جامانده را آبیاری می‌کند. راهم را ادامه می‌دهم و به بخشی از مزرعه که درحال آبیاری با آب فاضلاب شهری است، می‌رسم.

 

از بیماری‌های میکروبی تا تهدیدات ژنتیکی

«وبا» و بیماری‌های روده‌ای، کوچک‌ترین خطری است که تهدیدمان می‌کند. خطر جدی‌تر، بیماری‌های ژنتیکی است که متوجه سلامت نسل‌های آینده است. از آخرین باری که وبا به‌صورت گسترده در مشهد شایع شد و جان چندین نفر را گرفت، بیش از ده سال گذشته است و در طول این چند سال به‌دلیل پیشگیری‌های انجام‌شده، شیوع بیماری وبا، ناچیز بوده است؛ اما هنوز مشکل استفاده از فاضلاب شهری در مزارع حاشیۀ شهر حل نشده است.ایستادن کنار جوی و استشمام بوی فاضلاب، کلافه‌کننده است. خیس عرق شده‌ام. بقایای زباله‌‌هایی که داخل فاضلاب است، حشرات را دور خود جمع کرده است. با ناراحتی و به‌سرعت رد می‌شوم و یک‌کیلومتری را تا انتهای مزرعه پیاده قدم می‌زنم تا به رمضانعلی می‌رسم؛ پیرمردی لاغراندام با رگ‌ دست‌های برآمده.

 

کارگران مزرعه کتمان می‌کنند

خداقوتی می‌گویم. با گرمی پاسخم را می‌دهد. دو نفری کنار جوی فاضلاب ایستاده‌ایم. فاضلاب درحال سیراب‌کردن محصولات گیاهی یکی از بخش‌های مزرعه است. هر بخش یا هر کرت از مزرعه، حدوداً چهارصد مترمربع می‌شود و در آن محصولات متفاوتی کاشته‌اند. 

«ما فقط از آب چاه استفاده می‌کنیم. اینجا جارو کاشته‌ایم، اون‌طرف شوید، بادمجان و گوجه و خیار هم هست. هر هشت روز با آب چاه آب می‌دهیم و...». با اینکه نمی‌خواهم از ما بترسد، اما بریده‌بریده حرف می‌زند. می‌گویم: «پدرجان! ما آمده‌ایم مشکلاتتان را بشنویم. این فاضلاب، محصولات را خراب نمی‌کند؟ برای خاک ضرر ندارد؟».

«فاضلاب فقط برای جارو مصرف می‌کنیم؛ البته خاک را خراب می‌کند، ولی سال بعدی درست می‌شود. البته من کارگر مزرعه‌ام. چیز زیادی نمی‌دانم.». تمایلی برای صحبت‌کردن ندارد و می‌رود.

 

نفوذ فاضلاب به خاک و آلودگی حتمی

خانم فیروزی‌نیا، مسئول بهداشت پایگاه میثم، که همراه ما شده است، می‌گوید: «آب فاضلاب شهری آن‌قدر زیاد نیست که تمام مزارع از آن استفاده کنند؛ اما مزارعی که در انتهای مسیر فاضلاب واقع شده‌اند و مسیر فاضلاب جاری به آن‌ها ختم می‌شود، از این آب استفاده می‌کنند.». او بدون هیچ حکم مأموریتی و از سر دغدغه همراه ما شده است و پرحرارت می‌گوید: «بارها با مسئولین شورای شهر و ادارات مختلف صحبت کرده‌ایم و آن‌ها را به اینجا آورده‌ایم. کارهایی انجام شده، اما می‌بینید که، هنوز هم مزارع با فاضلاب آبیاری می‌شوند یا در بهترین حالت حتی اگر از این آب استفاده نکنند، به‌خاطر نزدیکی محل تجمع فاضلاب با مزرعه، این آب به خاک نفوذ می‌کند و محصولات آلوده‌ای تولید می‌شود که ظاهر سالمی دارند و مردم متوجه نمی‌شوند.».

 

طرح‌های شکست‌خورده و مشکلات دامنه‌دار

به انتهای کوچه‌های شهر، سرمنشأ فاضلابی که در مزرعه از آن استفاده می‌شود، رسیده‌ایم. تمام خانه‌های منطقه فقط برای توالت‌های خانگی چاه فاضلاب دارند و آب مصرفی در حمام و آشپزخانه و حیاط را به جوی آب داخل کوچه می‌ریزند. این فاضلاب وقتی به انتهای مسیر می‌رسد، باید به کشف‌رود بریزد؛ اما در برخی مناطق از این فاضلاب در مزارع استفاده می‌شود.

تا چند سال قبل، بیشتر کشاورزان از فاضلاب استفاده می‌کردند؛ اما بعد از آن فرمانداری مشهد به‌طورجدی با کشاورزان خاطی برخورد کرد. ازآن‌پس بارها به‌وسیلۀ بیل مکانیکی، مزارع کشاورزان خاطی و محصولاتشان از بین رفته است و همین‌طور طرح‌‌های مختلفی برای نجات کشف‌رود انجام شده، اما همچنان مشکلات به قوت خود باقی هستند.

در حین بررسی وضعیت مزرعه و گفتگو با ساکنان محلی دربارۀ مزرعه‌ای که از خانۀ آن‌ها پنجاه متر بیشتر فاصله ندارد هستیم که توجهم به مدرسه‌ای که در همسایگی مزرعه قرار گرفته است، جلب می‌شود. در کمال تعجب با مدرسه‌ای روبه‌رو می‌شوم که حتی تابلوی سردر ندارد. چند بار محکم در می‌زنم تا در میان همهمۀ صدای دانش‌آموزان، سرانجام پسرکی متوجه حضورمان می‌شود.

در اتاق معاون، منتظر مسئول بهداشت مدرسه هستیم و با دانش‌آموزان صحبت می‌کنیم. رضا می‌گوید: «فقط دانش‌آموزان پایۀ ششم در مدرسه هستند. اکثر بچه‌ها مهاجر هستند. معلم‌هایمان اصلا به درس بچه‌ها رسیدگی نمی‌کنند. در هر کلاس، سی دانش‌آموز هستیم، هیچ‌کس اینجا ما را جدی نمی‌گیرد. بعضی از بچه‌ها هر روز با لباس‌های خانه و دمپایی به مدرسه می‌آیند و... ».

مسئول بهداشت مدرسه می‌رسد. از او دربارۀ مشکلات بهداشتی دانش‌آموزان و بیماری‌های احتمالی مرتبط با فاضلاب جاری در کوچه‌ها و مزارع می‌پرسیم. تقریباً از همه‌چیز بی‌اطلاع است. وقتی دربارۀ مزارع به او توضیح می‌دهم، می‌گوید: «ای وای! واقعاً همین پشت مدرسۀ ما این کار را می‌کنند؟ من دیروز از یک پیرزن سبزی خرید کردم، نکند ناسالم باشد؟!».

پیاده، کوچه‌ها را گز می‌کنیم که به مرکز بهداشت منطقه می‌رسیم. خانم فیروزی‌نیا که مسئول بهداشت مرکز میثم است، می‌گوید:«حتماً همکاران ما اطلاعات خوبی دارند» و وارد ساختمان می‌شویم. آقایی که مسئول بهداشت محیط است، در ابتدا منکر وجود مزارع می‌شود. به او می‌گوییم که با چشمان خودمان مزرعه را دیده‌ایم. بازهم متقاعد نمی‌شود تا اینکه چند عکس به او نشان می‌دهیم. مسئول بهداشت محیط می‌گوید: «نمی‌دانستم چنین‌کاری اینجا رخ می‌دهد؛ البته ما دستور‌العملی برای مقابله با این وضعیت نداریم. این وظیفۀ شهرداری است که فاضلاب را جمع‌آوری کند.».

 

مادۀ ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی: یک سال حبس برای تهدید بهداشت عمومی

بعد از نیم ساعت جر‌وبحث در مرکز بهداشت، از آنجا خارج می‌شویم؛ گویی مسئولان بهداشت منطقه، پایشان را خارج از مرکز بهداشت نگذاشته‌اند. جملۀ مسئول بهداشت دربارۀ دستورالعمل، وادارم می‌کند نگاهی به قوانین مجازات اسلامی بیندازم و مطمئن شوم قانونی دربارۀ نقش دستگاه بهداشتی نداریم. با یک جستجوی اینترنتی ساده، مادۀ قانونی زیر را پیدا می‌کنم. مادۀ ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی: «هر اقدامی‌ که‌ تهدید علیه‌ بهداشت‌ عمومی‌ شناخته‌ شود، ازقبیل‌ ...استفادۀ غیرمجاز فاضلاب‌ خام‌ یا پس‌‌آب‌ تصفیه‌‌خانه‌‌های‌ فاضلاب‌ برای‌ مصارف‌ کشاورزی‌ ممنوع‌ است و مرتکبین‌ چنانچه‌ طبق‌ قوانین‌ خاص‌ مشمول‌ مجازات‌ شدیدتری‌ نباشند، به‌ حبس‌ تا یک‌ سال‌ محکوم‌ خواهند شد.»

در تبصرۀ یک این مادۀ قانونی گفته شده است: «تشخیص‌ اینکه‌ اقدام‌ مزبور تهدید علیه‌ بهداشت‌ عمومی‌ و آلودگی‌ محیط زیست‌ شناخته‌ می‌‌شود یا خیر و نیز اعلام‌ جرم‌ مذکور، به‌عهدۀ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌ و سازمان‌حفاظت‌ محیط زیست‌ است.».علی حسنی‌یزدی، مدیر بهداشت محیط و حرفه‌ای دانشگاه علوم‌پزشکی مشهد ضمن تأیید این امر به شهرآرا می‌گوید: «البته ما مزارع خاطی را به دستگاه قضایی معرفی کرده‌ایم و همچنان این کار را انجام می‌دهیم؛ اما متأسفانه به‌اندازۀ کافی بازدارنده نبوده است.».

او ادامه می‌دهد: «ما با همکاری شهرداری مناطق به منازل مسکونی که فاضلاب خانگی‌شان در جوی کوچه‌ها می‌ریزند نیز اخطاریه داده‌ایم. اما به‌خاطر تراکم بالای خانه‌ها و نزدیکی خانه‌ها به یکدیگر، امکان حفر چاه جذبی برای دفع فاضلاب، عموماً وجود ندارد و این باعث شده فاضلاب به بیرون نشت پیدا کند.». محمدزاده، مدیر روابط‌عمومی ادارۀ آب‌وفاضلاب مشهد (آبفا) نیز درهمین‌رابطه می‌گوید: «ادارۀ آب‌وفاضلاب، مسئولیتی در قبال فاضلاب داخل جوی ندارد؛ چون این‌ها آب‌های خاکستری است. این فاضلاب باید داخل چاه‌های جذبی ریخته شود. ما در قبال فاضلاب شهری مسئولیم؛ یعنی فاضلابی که انشعاب آن را ما ایجاد کرده باشیم. بخش‌هایی از شهر که درحال‌حاضر به طرح اگو متصل نیستند، در برنامه‌ها و فاز‌های بعدی ماست.».

با این حال، حمیدرضا بهرامی‌طاغانکی، معاون بهداشت دانشگاه علوم‌پزشکی می‌گوید: «در بحث کشف‌رود، مسئولیت اصلی متوجه آب‌وفاضلاب است. ما تمامی اسناد و مدارک را به سازمان بازرسی تحویل داده‌ایم. رسیدگی به این وضعیت به تصریح قانون مسئولیت آب‌وفاضلاب و محیط زیست است.».

 

تقسیم فاضلاب میان کشاورزان

به مزارع دیگری در فاصلۀ چندکیلومتری می‌رویم. وضعیت دقیقاً مشابه مکان قبلی است. اگرچه هیچ مزرعه‌ای را پیدا نمی‌کنیم که آب کشف‌رود را استخراج کند، اما مزارع بسیاری از آب فاضلاب جاری در جوی‌ها استفاده می‌کنند؛ مزارعی که در ابتدای آن‌ها روی بلوک سیمانی بزرگی نوشته شده است: «این ملک موقوفۀ حضرت‌رضا(ع) و متعلق به آستان قدس رضوی است.». صاحبان برخی مزارع، لوله‌ای در جوی فاضلاب گذاشته‌اند و آب را به زمین‌های خودشان می‌رسانند. باز هم بوی فاضلاب محیط را پر کرده است. مسیر جوی آب را ادامه می‌دهیم تا بفهمیم تا چه فاصله‌ای از این آب در مزارع استفاده می‌شود. آخرین منازل مسکونی شهر، کوچک و کوچک‌تر می‌شوند؛ اما جوی آب همچنان پر از آب فاضلاب است. جالب آن که به نظر می‌رسد مزارع برای استفاده از فاضلاب بین خودشان زمان‌بندی هم دارند! همۀ تره‌باغ‌ها به جوی آب متصل هستند و بوی فاضلاب در جوی‌های خشک‌شدۀ تمام مزارع به مشام می‌رسد؛ هرچند درحال‌حاضر فقط دو مزرعه درحال آبیاری با فاضلاب هستند.

یکی از کشاورزان کنار محلی که مستقر هستیم، می‌ایستد و می‌گوید: «اینجا تمام مزارع از فاضلاب استفاده نمی‌کنند. برای ما مشکل درست نکنید. یک‌بار آمدند با بولدوزر همۀ محصولاتمان را خراب کردند. ما از آب چاه استفاده می‌کنیم.». مزرعه‌اش را با دست نشان می‌دهد. چاه‌موتوری که مشغول کار است، حرفش را تأیید می‌کند.

باوجوداین، گویا این کشاورز زحمت‌کش دلش پرتر از ماست، وقتی می‌گوید: «جمع‌نکردن فاضلاب جاری و عدم اتصال به شبکۀ فاضلاب شهری هم ما را ناراضی و خاک را آلوده کرده است. ما هم که کشتمان سالم است، اعتبارمان به‌دلیل استفادۀ برخی کشاورزها از منابع آلوده به خطر افتاده است. هرچه سریع‌تر فاضلاب شهری در این مناطق سامان‌دهی شود، هم به نفع مردم است، هم به نفع کشاورزها.».

 

103606.jpg

 

..........................................

 

واکنش اصلی‌ترین نهاد مسئول در قبال فاضلاب شهری

  • ما مسئولیت نداریم

 

خبرنگار: حسن فروزانفر

انگار رسیدگی به فاضلاب شهری که در جوی کوچه‌های شهر جاری است، بار سنگینی است که تمام ادارات و در رأس آن ادارۀ آب‌و‌فاضلاب، از زیر آن شانه خالی می‌کند. اولین نهاد مسئول که برای رسیدگی به این امر توسط تمام کارشناسان معرفی می‌شود، آب‌و‌فاضلاب (آبفا) مشهد است که به سراغ آن رفتیم.

 

روابط‌عمومی ادارۀ آب و فاضلاب: شهرداری مسئول است

محمدزاده، مدیر روابط‌عمومی ادارۀ آب و فاضلاب مشهد می‌گوید: «هدایت و تخلیۀ فاضلاب جزو پسماند شهری است و توسط شهرداری باید انجام شود. 

ادارۀ آب و فاضلاب، مسئولیتی درقبال فاضلاب داخل جوی‌های شهری ندارد، مثلا آبی که ناشی از شستشوی حیاط منازل است و به کوچه‌ها ریخته شده، این آب خاکستری است و برای دفع این نوع فاضلاب باید از چاه‌های جذبی استفاده شود تا به سفره‌های آب زیرزمینی نفوذ کند.»

او خاطر‌نشان می‌کند مسئولیت فاضلاب شهری با تعریف مشخصی برعهدۀ ادارۀ آب و فاضلاب است و در توضیح تعریف فاضلاب می‌گوید: «ما درقبال فاضلابی که انشعابش را خودمان ایجاد کرده‌ایم مسئول هستیم؛ لذا اگر مشترکانی به شبکۀ جمع‌آوری فاضلاب (اگو) متصل نشده باشند، باید فاضلاب را به چاه‌های جذبی بریزند.».

او می‌افزاید: «زمانی شرکت آب‌و‌فاضلاب وجود نداشته است و شهرداری متولی هدایت ماشین‌های جمع‌آوری فاضلاب بوده و الان نیز باید همان منوال ادامه پیدا کند؛ البته این در برنامه‌ها و فاز‌های بعدی است که تمام شهر را به سیستم جمع‌آوری فاضلاب شهری (اگو) متصل کنیم.».

حسن‌زاده، مدیر اجرایی ادارۀ پسماند شهری با اشاره به اینکه عنوان شرکت آب‌وفاضلاب مشخص است، می‌گوید: «برای رسیدگی به موضوع جمع‌آوری فاضلاب، مصوبات و قوانین مشخصی داریم. ابلاغ‌های استانداری و مصوبات محیط زیست، متولی را مشخص کرده است.».

 

مدیر اجرایی ادارۀ پسماند: ضعف از «آبفا» است

او در توضیح این امر که فاضلاب، پسماند نیست، می‌گوید: «غالباً بیش از ۹۰درصد فاضلاب را آب تشکیل می‌دهد و با تانکر حمل می‌شود؛ پس جزو پسماند نیست، این ضعف از ادارۀ آب‌و‌فاضلاب است که نتوانسته کل شهر را به (اگو) متصل کند و برای شهر مشکلاتی را به وجود آورده است.».

مدیر اجرایی سازمان مدیریت پسماند شهری خاطرنشان می‌کند: «ادارۀ آب و فاضلاب نباید مشکلات به‌وجودآمده را به شهرداری ربط بدهد. مصوبات بسیاری از کمیسیون بهداشت و درمان فرمانداری و قوه‌قضائیه درهمین‌رابطه وجود دارد. چندین‌مرتبه رسیدگی به این موضوع وظیفۀ ذاتی شرکت آب‌وفاضلاب دانسته شده است و چندین نوبت هم به‌خاطر کم‌کاری، از این اداره توضیح خواسته شده است.».

او ضمن اشاره به اینکه شهرداری طبق قانون وظیفۀ جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی را دارد و بارش‌های آسمانی، آب‌های سطحی محسوب می‌شوند، می‌گوید: «در گذشته شرکت آب‌و‌فاضلاب تشکیل نشده بود و وزارت نیرو تشکیلاتی نداشت. درآن‌موقع، قانون، رسیدگی به همۀ مسائل را به‌عهدۀ شهرداری گذاشته بود؛ اما امروز که شرکت آب‌و‌فاضلاب طبق قانون به‌وجود آمده است و اساسنامۀ مشخص و قوانین مشخصی برای آن تنظیم شد، همان قوانین صراحت دارد که جمع‌آوری، هدایت و تصفیۀ ‌فاضلاب به عهدۀ ادارۀ آب و فاضلاب است.».

 

103608.jpg

 

..........................................

 

مدیر بهداشت محیط دانشگاه علوم‌پزشکی:

  • همۀ سازمان‌ها باید وظایفشان را انجام دهند

 

خبرنگار: سلطانی

دقیقاً چه نهادی مسئول فاضلاب جاری در کوچه‌هاست؟ نمی‌توان حکم قطعی داد. وضعیت به‌هیچ‌وجه شفاف نیست. زمین‌های کشاورزی، بوی فاضلاب گرفته است. آیا فقط کشاورز مقصر است یا دولت باید دست او را بگیرد؟ محصولات کشاورزی امنیت جان و بهداشت محیطی را تهدید می‌کنند؛ اما سؤال اینجاست: «چه نهادی از زیر بار مسئولیت شانه خالی می‌کند؟ آیا جان مردم بازیچۀ ضعف قانون شده یا این مسئله برای مسئولان امر، بی‌اهمیت است؟»

این‌ها سؤالاتی است که برای رسیدن به پاسخ آن‌ها، بیش از یک هفته با مسئولین مختلف در سازمان‌های گوناگون تماس گرفتیم و غالباً هم دست‌به‌سر شدیم. به‌جای شنیدن دو کلام حرف حساب و روشن، پاسخ‌هایی دریافت کردیم از جنس «بعداً تماس بگیرید» و «لطفاً فکس بفرستید». با این‌همه برخی مسئولان، پاسخ‌گو بودند که نظرات آن‌ها را در ادامه می‌خوانید.

 

دوستان مسئول پاسخ‌گو باشند

دکتر محمدرضا صابری، معاون غذاوداروی دانشگاه علوم‌پزشکی می‌گوید: «محصولات کشت‌شده در مزارع، فراوردۀ خام کشاورزی محسوب می‌شود و رسیدگی به آن، وظیفۀ معاونت بهداشت دانشگاه علوم‌پزشکی و جهاد کشاورزی است و مسئولیت معاونت غذاوداروی دانشگاه علوم‌پزشکی از وقتی شروع می‌شود که فراوردۀ غذایی وارد پروسۀ صنعتی می‌شود.».

صابری با توجه به تخصصی که دارد، دربارۀ سلامت غذایی محصولات آبیاری‌شده با فاضلاب می‌گوید: «بی‌تردید اگر زمین یا آب مورد استفاده در کشاورزی ناسالم باشد، آلودگی در محصول کشاورزی ظاهر می‌شود و تأثیرگذار است. این محصولات آلودگی‌های میکروبی را قطعاً به‌همراه دارند. علاوه‌برآن فلزات سنگین نیز در این محصولات وجود دارد؛ چون کشف‌رود آلوده به پساب‌های صنعتی و سایر مواد شیمیایی خطرناک است.».

صابری تأکید می‌کند: «معضل آبیاری مزارع با آب آلوده آن‌قدر حساس بوده که موضوع آن در کارگروه سلامت و امنیت غذایی استان چندبار مطرح شده است و مصوباتی داشته که یکی از آن‌ها منع مطلق کشت در برخی مناطق است. البته حالا باید دوستان مسئول در سازمان‌های مرتبط پاسخ‌گو باشند که نتیجۀ کار به کجا رسیده است.».

 

با متخلف‌ها برخورد کرده‌ایم

مدیر بهداشت محیط دانشگاه علوم‌پزشکی می‌گوید: «با مزارع متخلف و منازل مسکونی که فاضلابشان را داخل جوی‌ها می‌ریزند، برخورد‌های قانونی صورت می‌گیرد؛ باوجوداین، اقداماتی که تابه‌حال انجام شده، به اندازۀ کافی بازدارنده نبوده است.». حسنی می‌گوید: «آبیاری مزارع با آب کشف‌رود مربوط به ادارۀ آب‌منطقه‌ای است؛ چون مسئولیت حریم و حفظ و استفاده از سیلاب‌ها متوجه آن اداره است. البته ما تیم‌های مشترکی داریم برای بازدید محیط و خاطیان را به مراجع قضایی معرفی می‌کنیم؛ اما این چرخه به‌نحوی است که یک یا چند ارگان به‌تنهایی نمی‌توانند اقدام کنند. در این چرخه هرکسی وظیفه‌ای دارد. اگر محصولات کشاورزی همه شناسنامه‌دار باشند و همین‌طور منازل مسکونی همه چاه جذبی داشته یا به شبکۀ فاضلاب (اگو) متصل باشند و سایر سازمان‌ها نیز وظایفشان را به‌صورت کامل انجام دهند، این مشکلات برطرف می‌شود.». مسئلۀ فاضلاب شهری و اتفاقاتی که در ادامۀ آن برای جامعه می‌افتد، نه آن‌چنان پیچیده است که نیاز به جلسات مختلف کارشناسانه و نخبگانی داشته باشد و نه آن‌قدر راحت و ارزان که مردم بتوانند خودشان گلیم خودشان را از آن بیرون بکشند. راه‌حل کاملا مشخص است؛ سامان‌دهی. این راه‌حل فقط همت و ارادۀ مسئولان را می‌طلبد و بس.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی