کد خبر : 73750
/ 15:14
دکتر جمال یزدانی

تجربه موفق انقلاب در مدیریت فرهنگی مردم محور

تجربه موفق انقلاب در مدیریت فرهنگی مردم محور

به‌هم‌پیوستگی سه مقولۀ «شهر»، «فرهنگ» و «اجتماع» و نظریاتی که دربارۀ ارتباط میان آن‌ها ارائه شده امروزه از مباحث علمی بسیار پیچیده در حوزۀ علوم انسانی است. به‌نظر می‌رسد شهر و برنامه‌ریزی شهری آیندۀ مباحث مطالعات فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی باشد.
مدیریت حکومت در دنیا که شامل همۀ ابعاد و نیازهای مردم جامعۀ خویش است شامل همۀ مناسبات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، تمدنی و... می‌شود که هم ابعاد کلان و هم ابعاد خرد دارد.
ادارۀ حکومت در حوزۀ کلان سختی‌های خاص خود را دارد، اما به‌نظر می‌رسد از آن سخت‌تر حکومت‌داری در حوزۀ خرد است.
همان‌طور که در علم اقتصاد از دو حوزۀ کلان و خرد بحث می‌شود در علم فرهنگ هم این معنا ثابت است و بلکه شدیدتر امکان‌پذیر و موجود است؛ یعنی می‌توانیم از دو رشتۀ «نظریۀ فرهنگ خرد» و «نظریۀ فرهنگ کلان» سخن بگوییم و از مناسبات میان این دو حرف‌هایی جدی‌ استخراج کنیم.
سیاست‌گذاری فرهنگی در سطح خرد چون بسیار اقتضایی و متغیر است برنامه‌ریزی مختص خود را می‌طلبد. این سنخ از برنامه‌ریزی با برنامه‌ریزی‌های مرسوم بسیار متفاوت است، مثلا اینکه برنامه‌ریزی در یک محله با جمعیت متحرک و هویت‌های متفاوت به برنامه‌ریزی‌های کوچک و کوتاه‌مدت، اما با نگاه بلندمدت نیاز دارد.شهر یک امر به‌هم‌پیچیده با مسائلی در‌هم‌تنیده است. کوچک‌ترین واحدی است که به‌لحاظ سیاست‌گذاری حاکمیتی در قوانین بدان توجه شده است.
شهر برای انقلاب اسلامی از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است و حکومت اولا و اصولا به‌دنبال تأمین سازوکارها و نهادهای شهری خرد است.تشکیل شوراهای شهری در جمهوری اسلامی ایران به بعد از همه‌پرسی ١٢ فروردین ١٣۵٨ و قبل از تدوین قانون اساسی باز می‌گردد.
این سنخ سیاست‌گذاری در سطح خرد آن‌قدر برای حضرت امام اهمیت داشته که در فاصلۀ کمتر از دو ماه‌و‌اندی از پیروزی نهضت و قبل از تدوین قانون کلان کشور به تشکیل آن همت گمارده‌اند. متن پیام بدین شرح است:
«شوراى انقلاب اسلامى!‏ درجهت استقرار حکومت مردمى در ایران و حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش، که از ضرورت‌هاى جمهورى اسلامى است، لازم می‌دانم بی‌درنگ به تهیۀ آیین‌نامۀ اجرایى شوراها براى ادارۀ امور محلى شهر و روستا در سراسر ایران اقدام و پس از تصویب به دولت ابلاغ نمایید تا دولت بلافاصله به مرحلۀ اجرا درآورد. ٩ اردیبهشت ١٣۵٨».
آنچه عملا بعد از صدور این پیام اتفاق افتاد نهضت عظیم تشکیل شوراهای مسجدمحور بود که از همۀ اقشار و برای ادارۀ امور محله و برنامه‌ریزی در سطح خرد، عمدتاً پیرامون امام جماعت محلی، با سازوکاری دموکراتیک شکل گرفت.
در جایی حضرت امام اشاره می‌کنند که مردم از بقیه برای خودشان دلسوزترند و باید تلاش کرد تا زمینۀ مشارکت هرچه بیشتر صورت ایجاد شود.بررسی تجربه و تاریخ شفاهی این شوراها در همۀ ابعاد، انگیزه‌های شرکت، سازوکارهای انجام دادن امور محله، سازوکار شناسایی مسائل محلی، اختلافات و مرجع حل آن‌ها، سازوکار رأی‌گیری، میزان وقت‌گذاری اعضا، اثرات و آسیب‌های برنامه‌های اجرایی، و ... همه مسائلی است که نیاز به انجام دادن پژوهش‌های متعدد تاریخی، جامعه‌شناختی و مردم‌شناختی دارد. اگر بخواهیم به نظریۀ فرهنگ خرد انقلاب اسلامی برسیم، چاره‌ای نداریم جز ثبت و ساماندهی این گنجینه که متأسفانه بسیار کم دربارۀ آن سخن رانده شده است.

 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی