کد خبر : 73739
/ 07:59
دکترمیثم ظهوریان

نگاهی به نسبت سرمایه‌گذاری و الگوی توسعۀ شهری مشهد

نگاهی به نسبت سرمایه‌گذاری و الگوی توسعۀ شهری مشهد

یکی از سؤال‌های مهم در حوزۀ مدیریت شهری نسبت سرمایه و سرمایه‌گذاری با توسعۀ شهری است. به‌نظر می‌رسد در پاسخ به این سؤال ابتدا باید به سؤالی دیگر دربارۀ هدف از مدیریت شهری پاسخ بگوییم، همان سؤال محوری‌ای که نیل برنر در مقالۀ معروف خود آن را مطرح می‌کند که «شهرها برای انسان یا برای سود؟». در‌حال‌حاضر ما در حوزۀ نظری برای همین مسئلۀ ابتدایی پاسخ مشخصی نداریم و در عمل شهر را برای سود مدیریت می‌کنیم. پیکربندی فضای اجتماعی شهری در مشهد از تمایل سرمایه برای به حداکثر رساندن خویش حکایت می‌کند و نه از تمایل انسان برای ارتقاء کیفیت زندگی.
ذیل این نگاه مقیاس ارزش‌گذاری و ارزیابی، چه در پروژه‌های شهری و چه در سیاست‌ها، هم ارزش مبادله‌ای یا ارزش مصرفی آن سیاست یا پروژه است؛ یعنی مقیاس تأثیر آن بر زندگی مردم یا اصلا مطرح نمی‌شود یا در ذیل عنوان‌هایی مانند پیوست اجتماعی و فرهنگی به‌عنوان فرع آن مقیاس اصلی (= سودمحوری) طرح می‌گردد. در این زمینه مهم‌ترین نکته این است که بپذیریم هدف از ایجاد مدیریت شهری در درجۀ اول ایجاد یک فضای زیست بهینۀ اجتماعی برای مردم است. مبتنی‌بر این نگاه سرمایه هم می‌تواند جهت بگیرد.
در این نگاه ما سرمایه را به‌سمت طرحی جامع هدایت می‌کنیم که با توجه به نیازهای واقعی زندگی انسان طراحی شده است و درواقع سرمایه و مالک آن تکمیل‌کنندۀ یک پازل بهبوددهندۀ زندگی اجتماعی انسان‌ها هستند. اما در نگاه سودمحور خواست سرمایه‌گذار محور قرار می‌گیرد و ذیل عنوان شیرینِ «جلوگیری از فرار سرمایه» خواستۀ مالکِ سرمایه مبنای توسعۀ شهر می‌شود. در این سال‌ها، اگر اتفاقاتی مانند تصویب ساخت برج‌های بلند در میدان شهدا، ساخت‌و‌ساز در ارتفاعات جنوب و یا ساخت هتل هفت‌ستاره بر روی کوه را شاهد بودیم، همۀ این‌ها ناشی از تسلط تقریباً مطلق این نگاه بر سیاست‌گذاران و دستگاه اجرایی شهر است. البته در حوزۀ نظر مخالفت‌هایی با این نگاه وجود داشته است، اما تجربه نشان داده که در اغلب موارد قدرتِ سرمایه توانسته این مقاومت‌ها را درهم بشکند و راه خود را باز کند.


 
کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی