کد خبر : 73719
/ 22:25
شهرآرا، رویکردهای مدیریت فرهنگی در دورۀ اخیر مدیریت شهری را بررسی می‌کند؛

تقابل متحجران و روشن‌فکران با هویت و جمهوریت

فعالیت‌های فرهنگی در عین جریان‌سازی، همواره صف مخالفان و موافقان را برای اجرای هر ایده و طرحی به‌دنبال داشته است.

تقابل متحجران و روشن‌فکران با هویت و جمهوریت

مسعود سلطانی- این مسئله حاکی از اهمیت فرهنگ در جامعه است که گاهی خیلی از مصادیق آن به‌دلیل کم‌کاری متولیان کم‌رنگ و به فراموشی سپرده می‌شود و گاهی برای احیای آن عده‌ای دلسوزانه کمر همت می‌بندند که اگر موانع و سنگ‌لای‌چرخ‌گذاشتن‌ها نباشد، قطعاً تأثیرات بیشتری برای جامعۀ هدف خواهد داشت.

در این مقوله دستگاه‌های متعددی در مدیریت امور فرهنگی شهر نقش دارند که در این گزارش به عملکرد و رویکردهای معاونت فرهنگی و اجتماعی مدیریت شهری مشهد در دورۀ فعلی می‌پردازیم.

درهمین‌زمینه به سراغ میثم مرادی‌بیناباج، قائم‌مقام معاون فرهنگی شهرداری مشهد و دکتر جمال یزدانی، عضو هیئت‌مدیرۀ سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری مشهد رفته‌ایم که در ادامه برخی از رویکردها و برنامه‌های این معاونت را بازگو می‌کنند.

 

فرهنگ تشریفاتی و تزیینی

دکتر یزدانی ضمن بیان اینکه رویکرد حاکم بر مدیریت فرهنگی شهر تا قبل از این دوره، رویکردی تشریفاتی و تزیینی نسبت به فرهنگ بود، به خبرنگار شهرآرا می‌گوید: «تزیینی به این معنا که این مدیریت اثر عمیق نه بر حوزه‌های مختلف شهری و نه بر مردم داشت؛ همچنین نگاه تشریفاتی یعنی فرهنگ را محدود به حوزۀ فرهنگی‌کردن و به بقیۀ حوزه‌ها کاری نداشتن. به‌طوری‌که حوزه‌های مختلف از هم تفکیک شده بودند و این همان معنای سکولاریزه‌شدن را نیز می‌دهد. اینکه بین فرهنگ شهروندی و فرهنگ انقلابی تفاوت قائل بودند، شکلی از سکولارشدن محسوب می‌شود.» او تأکید می‌کند: «البته این رویکرد عامدانه و آگاهانه نبوده و بخشی از آن به‌دلیل مدیریت کلان‌شهری دیوان‌سالار رخ داده است و بخشی دیگر ناشی از درک ناصحیح از اثرگذاری عمیق فرهنگی در سایر حوزه‌های مدیریت شهری بوده است.»

 

آشتی مردم با مدیریت فرهنگی شهر

عضو هیئت‌مدیرۀ سازمان فرهنگی و تفریحی شهرداری مشهد ضمن اشاره به اینکه سابقاً در حوزۀ مسائل اجتماعی عملا دو یا سه کار بیشتر انجام نمی‌شده است، عنوان می‌کند: «فعالیت‌های اجتماعی محدود بود به برنامه‌هایی برای جمع‌آوری متکدیان و اسکانشان در گرمخانه‌ها و همین‌طور برای مبارزه با اعتیاد هم صرفاً منابع مالی به مجموعه‌های مرتبط داده می‌شده و نکتۀ درخورتوجه این است که برنامه‌های فرهنگی هم بدون توجه به نیازهای اجتماعی شهر اجرا می‌شد.»او درهمین‌رابطه می‌گوید: «بحث دیگر، جدایی از مردم بوده است. به‌عنوان‌مثال فرهنگ‌سراهای ما با این تعداد قابل‌توجهی که دارند به‌شدت از مراجعات مردمی خالی بودند، در بزرگ‌ترین فرهنگ‌سرای ما که همین فرهنگ‌سرای غدیر است نیز چنین وضعی بوده است. نهایت حضور مردم شرکت در جشن‌هایی بوده که برگزار می‌شده و در این جشن‌ها هم مردم درحقیقت تماشاچی بودند و مشارکتی جدی نداشته‌اند.»

 

رویکرد انقلابی و واکنش سریع

دکتر یزدانی ضمن تأکید بر اینکه در این دوره مدیریت فرهنگی شهر تلاش شد تا کمبود رویکرد‌های انقلابی در عرصۀ فرهنگ جبران شود، بیان می‌کند: «رویکرد انقلابی در مدیریت فرهنگی به این معناست که نسبت به حساسیت‌ها و فوریت‌های انقلاب واکنش سریع نشان بدهد یا اینکه آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب در فضای شهر جاری کند.»وی می‌افزاید: «یکی از شاخصه‌های فرهنگ انقلابی روحیۀ شهادت‌طلبی و ایثار است. هرچند در دورۀ قبل به این حوزه ورود می‌شده، اما محدود و تشریفاتی بوده است. تلاش شد تا این روحیۀ پیش‌برنده را در همۀ حوزه‌های هنری، اجتماعی، فضاسازی شهری، تربیت‌بدنی، گردشگری و زیارت‌محور قرار دهیم؛ چراکه اعتقاد داریم مشهد شهر شهادت است.»

 

کلید‌واژه‌های اساسی، هویت و جمهوریت

یزدانی مبنای رویکردی معاونت فرهنگی شهرداری را این‌گونه عنوان می‌کند: «در دورۀ جدید تمام اصرار و تأکید معاونت بر دو اصل هویت و جمهوریت بوده است. این کلیدواژه‌ها، دو پایۀ اصلی در تمام برنامه‌های مدیریت فرهنگی شهر بوده است که از سمت متحجرین و روشن‌فکران مورد هجمه قرار گرفته است و ما نسبت به این دو جریان بازیگر در عرصۀ فرهنگی و اجتماعی شهری موضع داشتیم؛ چراکه در رویکرد انقلابی خط تمایز نسبت به سایر خطوط شفاف است. اگر می‌خواستیم هر برنامه و فعالیتی را اجرا کنیم، این دو رویکرد را در نظر می‌گیریم.»

این پژوهشگر فرهنگی با اشاره به اینکه روشن‌فکران و متحجران از مخالفان اصلی در حوزۀ هویت و جمهوریت هستند، اظهار می‌کند: «روشن‌فکران می‌خواهند هویت بومی و انقلابی و دینی ما را بگیرند و در نگاهی خوشبینانه به‌دنبال ترسیم هویت خنثی یا ترسیم هویت غربی و مدرن هستند.»

 

تولید فناوری بدیع در مشهد دوست‌داشتنی

قائم‌مقام معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد هم می‌گوید: «نمونۀ عینی و تجلی‌یافتۀ رویکردهای فرهنگ انقلابی با تأکید بر پیوست اجتماعی فعالیت‌های فرهنگی در این دورۀ مدیریت فرهنگی شهر را می‌توان در برپایی "شهرک تاریخی مشهد دوست‌داشتنی" مشاهده کرد. درواقع بعد از ارزیابی و جمع‌بندی نسبت به مجموعه‌فعالیت‌های فرهنگی که در این دوره تجربه کرده‌ایم، با تولید فناوری بدیع و نوینی اهم رویکردهای این دوره را در آنجا عرضه کنیم.» او می‌افزاید: «در شهرک تاریخی مشهد‌ دوست‌داشتنی بر موضوع هویت تأکید شده است. هویت انقلابی، دینی و بومی در آنجا جمع شده و ترکیب این هویت‌های سه‌گانه ویژگی متمایز در چرخۀ مدیریت فرهنگی است.»

 

تعمیق محتوا و ارتقای فناوری‌های مدیریت فرهنگی شهر

میثم مرادی می‌گوید: «حجم خلاقیت و ایده‌پردازی برای طراحی برنامه‌ها در این دوره قابل‌توجه و ممتاز است.» او در ادامه تأکید می‌کند: «با نوع برنامه‌ریزی و سازوکارهای به‌کار گرفته‌شده، سطح مدیریت و فعالیت فرهنگی در شهر از منظر تئوری‌ها و فناوری‌ها ارتقاء یافته است.»این کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی می‌گوید: «متأسفانه در یک نقطه درست عمل نشد و آن هم ضریب رسانه‌ای اقداماتی است که در این دوره انجام شده است.»

 

میخ آهنین پیوست فرهنگی بر سنگ پروژه‌های شهری

مرادی ضمن بیان اینکه دبیرخانۀ پیوست فرهنگی در این دوره راه‌اندازی شد، می‌گوید: «هدف پیوست فرهنگی این بود که مدیریت شهری متوجه ضرورت این موضوع شود که تمام پروژه‌هایی که در شهر اجرا می‌شود، هویت‌ساز و تأثیرگذار در فرهنگ عمومی است، پس گریزی نیست که شهرداری باید تأثیرات فرهنگی و اجتماعی همۀ پروژه‌هایش را در نظر بگیرد.» قائم‌مقام معاون فرهنگی شهرداری مشهد، با اشاره به این اصل که حوزۀ فرهنگ، حوزۀ خلاقیت و ایده‌پردازی است، می‌گوید: «اگر شما در حوزۀ فرهنگی دست‌خالی باشید، کارتان پیش نخواهد رفت. 

برای پیش‌بردن کار به نهضت تولیدات فرهنگی مردمی نیاز است و جالب‌توجه است که ایده‌ها و کارهای اجراشده در شهرک تاریخی مشهد دوست‌داشتنی دستاورد محتواهایی است که از مردم مشهد جمع‌آوری شده بودند. بیش از سی‌هزار عکس و هزاران ساعت مصاحبۀ تاریخ شفاهی در این دوره تولید و مورد استناد بوده‌اند.»

 

حافظۀ انقلابی مردم در گرو نشانه‌های شهری

قائم مقام معاونت فرهنگی اجتماعی در پایان خاطرنشان می‌کند: «انقلاب فقط شعار و حرف نیست. انقلاب یک روحیه است و مادامی در حافظۀ تاریخی مردم زنده است که در زیست‌بوم شهری قابل‌مشاهده و استناد باشد و این امر وابسته به نشانه‌های شهری است. اگر نشانه‌های انقلابی به‌صورت هنری وجود نداشته باشند، فرهنگ انقلابی فراموش خواهد شد.»

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا بخوانید:

ورود به صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۲۵ اردیبهشت

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی