کد خبر : 73356
/ 22:11
با منفعل‌بودن محیط زیست و دیگرمتولیان، کلان‌شهر ۳میلیونی بهره‌ای از انرژی‌های پاک نمی‌برد؛

«برق خورشیدی» مشهد را نگرفت!

ضرورت استفاده از «انرژی‎های پاک» همانند انرژی حاصل از خورشید در وضعیت فعلی کلان‌شهرها که با مشکلات آلودگی روزافزون شهری و معضلات زیست‌محیطی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، نه‌تنها یک ضرورت بلکه راهی برای کاهش استفادۀ بی‌رویه از منابع سوخت فسیلی است.

«برق خورشیدی» مشهد را نگرفت!

به گزارش شهرآرا آنلاین

گروه گزارش

ضرورت استفاده از «انرژی‎های پاک» همانند انرژی حاصل از خورشید در وضعیت فعلی کلان‌شهرها که با مشکلات آلودگی روزافزون شهری و معضلات زیست‌محیطی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، نه‌تنها یک ضرورت بلکه راهی برای کاهش استفادۀ بی‌رویه از منابع سوخت فسیلی است؛ منابعی که مشخص نیست پس از پایان آن‌ها، انسان از کجا انرژی موردنیاز حیات خود را باید تأمین کند. دانشمندان در جستجوی سوخت‌های جایگزین، راه‌هایی برای استفاده از منابعی مانند خورشید، باد، دمای زمین، امواج دریا و جزرومد پیدا کردند و دریافتند که بهره‌گیری از این منابع محیط‌زیست را هم کمتر آلوده می‌کند. این منابع به‌عنوان منابع تأمین انرژی تجدیدپذیر شناخته شدند و با ساخت تجهیزات تبدیل انرژی آن‌ها، در همه‌جای دنیا مورداستفاده قرار گرفتند. دراین‌میان مشهد به‌عنوان دومین کلان‌شهر ایران و دومین شهر پرجمعیت کشور مطرح است و از شهرهای پرمصرف انرژی به‌دلیل جمعیت ۳‌میلیونی خود و حضور بیش از ۲۵میلیون زائر در طول سال محسوب می‌شود. این شهر در فهرست ۸ کلان‌شهر آلودۀ کشور است و هرساله این آلودگی بیشتر می‌شود. همۀ این عوامل نیاز مردم این شهر را به استفاده از انرژی‎های پاک بیشتر نشان می‌دهد؛ ضرورتی فراموش‌شده یا مغفول‌مانده که دغدغه‌ای را برای مردم و ادارات دولتی و سازمان‌های غیردولتی برای استفاده از انرژی‌های پاک ایجاد نکرده‌اند.

ازطرفی بلندمرتبه‌سازی و برج‌سازی در مشهد درحال گسترش است و این ساختمان‌های مرتفع انرژی زیادی مصرف می‌کنند که نمونه‌های آن در کشورهای پیشرفته استفاده از انرژی خورشیدی به‌عنوان یک راهکار کاهش و صرفه‌جویی مصرف انرژی در نظر گرفته شده است؛ راهکاری که در شهری نظیر مشهد با وجود دارابودن حدود ۲۰۰ برج مسکونی، اداری و تجاری در کنار سایر مجتمع‌ها، اصلا جدی گرفته نشده و متولیان نیز دراین‌زمینه ورود پیدا نکرده‌اند. نکتۀ دیگر اینکه تجهیز ساختمان به دستگاه‌های مولد انرژی هزینۀ اولیۀ قابل‌توجهی دارد و ازآنجا‌که درحال‌حاضر برق ارزان به دست صاحبان این ساختمان‌های مرتفع و پرمصرف می‌رسد، تغییر الگوی مصرف را برنمی‌تابند. با توجه به مناسبت دوم اردیبهشت‌ماه که روز جهانی «زمین پاک» نام‌گذاری شده است، به سراغ متولیان و کارشناسان در حوزۀ مرتبط با انرژی‌های پاک رفته‌ایم تا دلایل زمین‌ماندن بحث مهمی نظیر استفاده از انرژی‌های پاک را در کلان‌شهر مشهد نقد و بررسی کنیم.

 

حفاظت محیط زیست، وظیفه‌ای برای خود قائل نیست

برای پیگیری نقش ادارۀ کل محیط زیست در بحث انرژی‌های پاک به سراغ محمد عرفانی، معاون نظارت و پایش سازمان محیط زیست می‌رویم. وی در گفتگو با شهرآرا، شرکت توزیع برق را مسئول پیگیری این موضوع معرفی می‌کند و می‌گوید: «این شرکت دستورالعمل‌ها و یارانه‌هایی دارد که می‌تواند دراین‌زمینه فعالیت کند.» وی با بیان اینکه سازمان حفاظت از محیط زیست مجری این امر نیست، درخصوص اینکه چرا در ساختمان‌های مرتفع و برج‌های مشهد از انرژی‌های پاک استفاده نشده است، عنوان می‌کند: «نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست در جلساتی که درخصوص ساخت‌وسازهای شهری تصمیم‌گیری می‌شود، دعوت نمی‌شوند و درصورت حضور نماینده‌ای از این ارگان، حق قانونی برای تصمیم‌گیری و حق رأی به این نماینده داده نمی‌شود. به‌همین‌دلیل سازمان حفاظت محیط زیست دراین‌خصوص امکان اقدامی قانونی ندارد.»

 

نمی‌توانیم برج‌ها را به استفاده از انرژی خورشیدی مجبور کنیم

عباس آذری، مجری طرح مولدهای خورشیدی شرکت توزیع برق مشهد در گفتگو با خبرنگار شهرآرا به اطلاع‌رسانی به برج‌های مشهد درخصوص نصب پنل‌های مولد برق اشاره می‌کند و می‌گوید: «به مدیران برج‌هایی مانند باران، آرمان، هتل قصر و آرمیتاژ، اطلاعات کامل درخصوص پنل‌های مولد انرژی خورشیدی ارائه شده است. بااین‌حال هیچ قانونی برای اجبار مشترکان پرمصرف یا هر مشترک دیگری مبنی‌بر اینکه نیروگاه مولد انرژی خورشید نصب شود، وجود ندارد و به‌همین‌دلیل نمی‌توان مالکان ساختمان‌های بلندمرتبه و برج‌ها را به این امر مجبور کرد. درواقع کاهش مصرف انرژی و سالم‌سازی آن در کشور با مشکل ضعف قانون مواجه است. درواقع نمی‌توان دستگاهی را به‌عنوان متولی دستگاه‌های نظارتی دراین‌خصوص معرفی کرد.»

وی عنوان می‌کند: «در سال۹۲، دولت، شرکت توزیع برق را موظف کرد تا با یارانۀ ۵۰درصدی و تا سقف ۵میلیون تومان نیروگاه‌های یک تا یک‌ونیم‌کیلوواتی برای مشترکان نصب کند. براساس این دستورالعمل این نیروگاه‌های کوچک متصل به شبکه بودند و مشترکان متقاضی می‌توانستند میزان تولید برق این نیروگاه‌ها را خود مصرف کنند و تولید مازاد را به شبکۀ توزیع برق تزریق کنند.»

مجری طرح مولدهای خورشیدی شرکت توزیع برق مشهد ادامه می‌دهد: «این طرح ازسوی مشترکان مورداستقبال قرار نگرفت و به‌همین‌دلیل در سال۹۶ تغییر کرد و به‌صورت طرح خرید تضمینی برق مشترکان به‌صورت ۲۰ساله مطرح و اجرایی شد.»

به گفتۀ آذری، در این طرح مشترکان به میزان حداکثر انشعاب دایر در محل تقاضا، در همۀ تعرفه‌ها باید به سایت شرکت توزیع برق مراجعه و ثبت‌نام کنند و پس از بررسی‌ها، قراردادی با شرکت توزیع برق امضا کنند که هزینۀ نصب به‌صورت ۱۰۰درصد توسط متقاضی پرداخت شده و کنتور برق واحد به شبکۀ توزیع متصل می‌شود و کل تولید برق نیروگاه به شبکه تزریق خواهد شد.»

 

تأسیس متولی برای انرژی‌های پاک

بااین‌حال مهدی مظفری، مسئول انجمن کاهش مصرف انرژی، در گفتگو با خبرنگار ما و در پاسخ به این سؤال که چه ارگانی مسئول موظف‌کردن ساختمان‌های مرتفع و برج‌ها برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی است، می‌گوید: «دراین‌زمینه متولی خاصی نداریم و هر نهاد مرتبطی می‌تواند از سر دلسوزی دراین‌زمینه فعالیت کند.» البته به گفتۀ وی، اواخر سال۹۵، نهادی به نام «سازمان انرژی‎های تجدیدپذیر و بهره‌وری ایران» و با نام اختصاری «ساتبا» تأسیس شده که وظیفه‌اش متولیگری امور مربوط به انرژی‎های پاک در کشور است. این نهاد زیرنظر وزارت نیرو فعالیت می‌کند و معاون وزیر نیرو هم، مدیرعامل آن خواهد بود. مظفری می‌گوید: «هنوز معلوم نیست سازوکار این نهاد چگونه است و کارگزاران آن چه کسانی خواهند بود.» وی ادامه می‌دهد: «پیش از تشکیل این نهاد، براساس مصوبۀ دولت، پنل‌های خورشیدی توسط شرکت‌های توزیع برق در شهرستان‌ها به مردم واگذار می‌شده است.»

به گفتۀ مظفری، براساس مصوبۀ دولت، مولدهای انرژی خورشیدی در ساختمان‌ها با ۵۰درصد تخفیف نصب می‌شدند؛ اما این بودجه درحال‌حاضر پایان یافته و باید منتظر اقدامات ساتبا باشیم.

 

شرکت‌های دانش‌بنیان، سرمایۀ تولید انرژی‌های پاک را ندارند

دراین‌میان ناگفته نماند که عضویت کشور ما در آژانس بین‌المللی انرژی‎های تجدیدپذیر در سال۹۱ رسمی شد. بااین‌حال فناوری‌های موردنیاز در بهره‌گیری از این انرژی‎ها هنوز در ایران جای خود را باز نکرده است. به جز پارک علم و فناوری خراسان به‌عنوان قطب تولید علم و صنعت در شرق کشور، شرکتی دانش‌بنیان که تولید مولدهای انرژی خورشید یا باد را به عهده داشته باشد، وجود ندارد. درهمین‌زمینه، سیدحسن علم‌الهدایی، رئیس پارک علم و فناوری خراسان‌رضوی در گفتگو با شهرآرا به این نکته اشاره می‌کند که قبلا شرکتی در این مجموعه روی پنل‌های خورشیدی کار می‌کرد، اما به‌دلیل هزینه‌های بالایی که تولید این پنل‌ها دارد، نتوانست به کار خود ادامه دهد. وی با بیان اینکه تولید دستگاه‌های مولد انرژی باد چندمیلیاردی است و از عهدۀ شرکت‌های دانش‌بنیان برنمی‌آید، ادامه می‌دهد: «بااین‌حال پارک علم و فناوری به‌دنبال تأسیس مرکز رشد انرژی است تا به‌طور خاص به بحث انرژی‎های پاک و به‌ویژه انرژی خورشیدی بپردازد.»

 

انرژی خورشیدی در پشت‌ بام روستاهای مشهد

در مشهد و روستاهای اطراف آن، اقداماتی اولیه برای تأمین انرژی خورشیدی صورت گرفته است. مثلا طرحی در روستاهای اطراف مشهد درحال اجراست که طی آن کمیتۀ امداد امام‌خمینی(ره) با پرداخت وام به خانواده‌های تحت‌پوشش خود، به این خانواده‌ها امکان تهیۀ پنل‌های خورشیدی را می‌دهد. حسین محمودی، معاون برنامه‌ریزی و تحقیقات شرکت برق منطقه‌ای خراسان درخصوص این طرح بیان می‌کند که مولد خورشیدی ۵ کیلوواتی برای هر مشترک خانگی نصب شد و برق تولیدی این مولد‌ها را شرکت برق منطقه‌ای استان از خانواده‌ها، به‌صورت تضمینی می‌خرید. به گفتۀ محمودی، به ازای هر کیلوات برق تولیدی از این مولدها، ۸۰۰ تومان به خانواده‌ها پرداخت می‌شود که بخشی از درآمد آن به بازپرداخت وام و بخشی دیگر که حدود ۳۰۰ تا۴۰۰ هزار تومان در ماه می‌شود، به‌عنوان درآمد خانواده محسوب می‌شود. این طرح ابتدا در مشهد شکل گرفت و پس از موفقیت در دیگرنقاط کشور هم اجرایی شد. محمودی با بیان اینکه بیش از ۲۰۰ خانوادۀ مشهدی با استفاده از این پنل‌های خورشیدی برق تولید می‌کنند، می‌گوید: «نگهداری از این پنل‌ها کار سختی نیست. تنهاکاری که صاحب آن باید انجام دهد، این است که گردوغبار را از روی پنل‌ها بگیرد تا مانع دریافت نور خورشید نشود.» به گفتۀ وی، نگهداری از این پنل‌ها تا ۹۹درصد هیچ هزینه‌ای برای خانواده‌ها ندارد.

 

اما این نکته که چرا این طرح در یک کلان‌شهر ۳میلیون‌نفری بدون احتساب جمعیت ۲۵میلیون زائر در سال که به عدد بزرگی در مصرف انرژی این جمعیت می‌رسیم، فقط ۲۰۰ خانواده از پنل‌های خورشیدی استفاده می‌کنند، سؤالی است که متولیان پاسخ روشنی برای آن ندارند. درواقع بی‌توجهی به اهمیت انرژی‌های پاک و ازطرفی ارزان و دردسترس‌بودن برق سبب شده است که در بین افکار عمومی و متولیان دغدغه‌ای برای استفاده از انرژی خورشیدی نباشد.

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا بخوانید:

ورود به صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۲ اردیبهشت

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی