کد خبر : 73324
/ 11:41
دکتر میثم ظهوریان

پاشنۀ آشیل فساد در شهرداری‌ها و ابزار شفافیت

پاشنۀ آشیل فساد در شهرداری‌ها و ابزار شفافیت

وجود و رایج شدن فساد در حاکمیت، علاوه‌بر اینکه موجب ناکارآمدی و کاهش کیفیت ارائۀ خدمات می‌شود، به‌واسطۀ از بین بردن اعتماد مردم به نهادهای حاکمیتی تأثیرات نامطلوب پایداری بر سرمایۀ اجتماعی، اعتماد و به‌تبع آن مشارکت مردم دارد.
شهرداری‌ها، هم از لحاظ ارتباط نزدیک و رودررو با مسائل روزمرۀ مردم و هم از نظر حجم بالای فعالیت و ورود به طرح‌های کلان مالی و اقتصادی، به‌طور بالقوه جزء نهادهای دارای ریسک بالای فساد و بستر بروز فسادهای بزرگ اقتصادی هستند.
یکی از کارآمدترین روش‌ها برای مقابله با فساد در مدیریت شهری و احیا و ارتقای سطح اعتماد متقابل مردم و شهرداری قرار دادن شهرداری در اتاق شیشه‌ای از طریق ابزارهای شفافیت است.
این روش با کمترین هزینه می‌تواند، علاوه‌بر ایجاد مزایای اقتصادی بالا و کاهش هزینۀ مبادله، موجب ارتقای سطح اعتماد متقابل مردم و مدیریت شهری شود. ایجاد کنترل و نظارت عمومی‌ بر فرآیندهای مدیریت شهری و عملکرد شورا نیز از دیگر مزایای کلیدی طرح حاضر است.
علاوه‌بر این، تحقیقات متعددی رابطۀ مثبت بین کاهش فساد و افزایش شفافیت با حفظ و جذب سرمایه را نشان داده است و از این منظر طرح حاضر می‌تواند در این زمینه نیز فضای مناسبی ایجاد کند.
برای استفادۀ کارآمد از این ابزار شورای شهر می‌تواند در مصوبه‌ای شهرداری و اعضای شورا را موظف به شفاف‌سازی موارد و ردیف‌های زیر از طریق سامانه‌ای با قابلیت دسترسی برای عموم مردم نماید:
لیست کلیۀ دارایی‌های منقول و غیرمنقول شهرداری که دارای ارزش بیش از ۵٠٠میلیون ریال هستند (در شرایط حاضر در بسیاری از سازمان‌های ما دارایی‌های سازمان نه‌تنها برای مردم، که برای مدیران ارشد سازمان نیز مشخص نیست؛ مثلا در یکی از وزارتخانه‌های بزرگ وزیری در انتهای دورۀ چهارساله‌اش متوجه شده بود ساختمانی بزرگ در یکی از مناطق شهر تهران نیز متعلق به وزارتخانۀ وی است!).
لیست کلیۀ واگذاری‌ها و هبه به سازمان و نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی، همراه با دلایل و مستندات قانونی هرکدام (این امر می‌تواند از تکرار اتفاقاتی مانند واگذاری‌های املاک جلوگیری کند.).
قرار دادن لیست حقوق و سایر دریافتی‌های اعضای شورای شهر، شهردار، کلیۀ اعضای شورای اداری، و مدیران و معاونان و شهرداران مناطق (شامل پاداش، کارانه و هرگونه مزایای مادی نقدی و غیر نقدی) به‌صورت ماهیانه (در آمریکا مشابه چنین سامانه‌ای برای کلیۀ کارمندان دولت وجود دارد.).
انتشار عمومی‌ سالیانۀ بودجۀ شهرداری، همراه با تفریغ بودجه و لیست هزینه‌ها و درآمدهای شهرداری.
لیست کلیۀ قراردادهای سرمایه‌گذاری مشارکتی که شهرداری با سرمایه‌گذاران منعقد می‌کند، همراه با شرایط سرمایه‌گذاری، امتیازات واگذار‌شده به سرمایه‌گذار، و امتیازات در‌نظر‌گرفته‌شده برای شهرداری و شهر.
کلیۀ هدایایی که اعضای شورای شهر، شهردار، معاونان و مدیران از طرف اشخاص حقیقی و حقوقی یا در مراسمات و همایش‌ها دریافت می‌کنند، درصورتی که ارزشی بیشتر از یک‌میلیون ریال داشته باشند، همراه با نام هدیه‌دهنده، ارزش برآوردی و دلیل قبول آن (مشابه چنین سامانه‌ای برای تمامی‌ وزرا و مقامات ارشد دولت آمریکا وجود دارد.).
لیست کلیۀ قراردادهای بالای مبلغ دویست‌میلیون ریال، همراه با نوع واگذاری، مبلغ و پیمانکار یا مشاور مربوطه.
متن کلیۀ طرح‌ها و لوایح به‌رأی‌‌ گذاشته‌شده در شورای شهر (اعم از مصوب یا ردشده)، همراه با رأی هرکدام از اعضای شورا به طرح مذکور (در بسیاری از مجالس دنیا آرای نمایندگان پارلمان به طرح‌ها و لوایح برای عموم قابل‌دسترس است.).
متن آیین‌نامه‌های مصوب شهرداری که مرتبط با نحوۀ ارائه خدمات به شهروندان است.
صوت مذاکرات جلسات علنی شورای شهر، همراه با جدول حضور و غیاب (با مشخص شدن نوع غیبت) و تأخیر هریک از اعضا در جلسۀ مذکور.
متن کامل کلیۀ مزایده‌ها و مناقصه‌های شهرداری، همراه با اسناد آن و معیارهای شفاف انتخاب (در این بخش براساس ملاحظاتی ممکن است لازم باشد بخشی از اطلاعات صرفاً به‌صورت اختصاصی در اختیار اشخاص حقیقی و حقوقی واجدِ صلاحیتِ حضور در مناقصه و مزایده قرار گیرد.).
اسناد و قراردادهایی که به‌تشخیص مراجع ذی‌صلاح (برای جلوگیری از تفسیر موَسّع از این بند حتماً باید لیست این نهادها در متن طرح قید شود.) دارای درجه‌بندی «محرمانه» یا بالاتر باشد از شمول این قانون خارج خواهد بود.
علی‌رغم اینکه در تهیۀ ردیف‌های بالا شاخص‌های کم‌هزینه بودن، امکان‌پذیری اجرایی و تجربه شدن قبلی آن در کشورهای دیگر لحاظ شده است، اما از این جهت که صرفا بر اساس یک مطالعۀ کوتاه‌مدت تهیه شده می‌توان با مشارکت فکری مجموعه‌ای از ذی‌نفعان، از جمله نخبگان و بدنۀ مدیریت شهری و عموم شهروندان، به تدریج راهکارهای دیگر مرتبط با ارتقای سطح شفافیت را شناسایی کرد و این امر را به سایر حوزه‌های فعالیت‌های شهرداری نیز بسط داد.
 
کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی