کد خبر : 73236
/ 23:32
شهرآرا از اجرای زندۀ وقایع مشهد کهن و معاصر درشهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» گزارش می‌دهد؛

شهر فرهنگِ خوب تماشا کن

شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی»، که از اسفند‌ماه سال۹۵ با حضور مادران شهدا در محل این شهرک واقع در انتهای خیابان کوثر شمالی افتتاح شده است، در روزهای پایانی فروردین‌ماه در دو نوبت صبح و عصر همچنان میزبان علاقه‌مندان به تاریخ و هویت پایتخت معنوی ایران است.

شهر فرهنگِ خوب تماشا کن

به گزارش شهرآرا آنلاین

گروه گزارش

 

شهرک تاریخی مشهد در ۲ بخش معاصر و کهن

شهرک در دو بخش معاصر و کهن طراحی شده است. در هر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کدام از این بخش‌ها غرفه‌های متعددی متناسب با حال و هوای بازدید‌کنندگان پیش‌بینی شده است. غرفه‌های «علم»، «سرای زندگی» و «بازار زنجیر»، و نمایش «در گذر زمان» برخی از برنامه‌های بخش کهن در شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» هستند.

گلزار شهدا، محله‌های قدیمی مشهد، چای‌خانه، بازار، مسجد گوهرشاد، حسینیۀ پزندگان، کتابخانۀ علیزاده، تماشاخانه و چند قسمت متنوع دیگر هم بخش معاصر شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» را تشکیل می‌دهند.

 

اجرای آیین زندگی مشهدی‌ها در ادوار مختلف

علاقه‌مندان، از زمان ورود به شهرک تا زمانی که بازدید آن را به انتها می‌رسانند، چند نمایش مختلف نظیر «در گذر زمان» که روایتی است از زمان ورود امام رضا(ع) به مشهد تا دوره‌های مختلف تاریخی که توسط حکیم ابوالقاسم فردوسی نقل می‌شود، «روایت گوهرشاد» که بازسازی‌ قیام گوهرشاد است و، در خلال آن، برخی خاطرات آن دوره به صورت نمایشی در مسجد گوهرشاد اجرا می‌شود.

«اعزام رزمندگان به جبهه‌های هشت سال دفاع مقدس و ورود آزادگان به میهن»، «جلوگیری از عزاداری مردم در زمان پهلوی»، «سخنرانی مبارزین جهان اسلام و اجرای نمایشی دادگاه آنان» از جملۀ این اجراهاست. علاوه‌بر این، برخی از آیین‌هایی که مربوط به سبک زندگی مردم در دوره‌های مختلف می‌شود نیز در شهرک تاریخی با حضور مردم اجرا می‌شود.

 

گذر زمان در شهرک تاریخی مشهد دوست‌داشتنی

تقریبا ۵۰ قدم که از درب ورودی جلوتر بروید، درست سمت چپ گذرگاه، پرده‌های نقاشی بزرگی توجه شما را جلب می‌کند. یکی امام رضا(ع) را در میان مردم نمایش می‌دهد و دیگری کاخ مامون عباسی را تصویر کرده است. حملۀ مغول‌ها، ساخت مسجد جامع گوهرشاد و قیام مردم مشهد در دورۀ قاجار پرده‌های دیگری است که چشم را مهمان می‌کند.

این همۀ ماجرا نیست. بازیگرانی می‌بینی که، در لباس و گریم دوره‌های مختلف تاریخی، در گوشه و کناری نشسته یا ایستاده، نقش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایشان را مرور می‌کنند.

 

‌تاریخ مساجد جهان اسلام

از ورودی شهرک که قدم در آن می‌گذاری ناگهان ذهنت ناخودآگاه به کند و کاو تاریخ می‌پردازد و ریشه‌هایت تلنگری جدی می‌خورد. بر روی سنگ‌فرش‌های معبر شهرک با مهم‌ترین مساجد جهان اسلام هم‌شانه می‌شوی، روایت یک عمر هم‌بستگی.

مسجد جامع سامرا را می‌بینی و منارۀ پیچاپیچ و حلزونی‌شکلش را که با آجر قد کشیده است. این مسجد تو را به دورۀ خلافت عباسیان و سرزمین عراق می‌برد.

تنها چند قدم جلوتر، شمایل مسجد جامع قیروان و منارۀ آن که با آجر بازسازی شده تو را به انتظار نشسته است. اینجا تونس است در شمال آفریقا. منادی پیغمبر رحمت (ص) سال‌ها از منارۀ این مسجد خداجویان را هدایت کرده است.

هم‌قدم با نفوذ اسلام در گذر از مرزهای دل و خاک، طرح مسجد الحمرا در قلب اروپا بر روی دیوار نقش بسته و مناره‌اش نیز با آجر قیام کرده است.

از غرب اروپا به شرق آسیا می‌رویم. چند قدم جلوتر منارۀ امین مسجد اویغور در سین‌کیانگ چین خودنمایی می‌کند. نور اسلام بر شرق دور هم تابیده و بالنده شده است. در شگفتی گسترش و اشاعۀ دین مبین اسلام می‌مانی و متفکر چند قدمی برداشته و ناگهان خود را در برابر مسجد معراج پیامبر(ص)، مسجدالاقصی، می‌بینی. اینجا یکی از مقدس‌ترین اماکن مسلمانان جهان و زینت‌المحفل شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» است. گنبد سبز آن بر فراز نقاشی دیواری مسجد بازسازی شده است و خودنمایی می‌کند.

شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» آغازش را مسجد قرار داده است، آنجا که پایگاه اصلی هویت‌سازی در دین اسلام است. مساجدی که در اینجا اِلِمان‌هایشان به تماشا گذاشته شده‌اند حکایت از عظمت و گسترش این دین الهی در اقصانقاط جهان دارد. این هم‌بستگی بنیان هویت اسلامی است که در اینجا، در ابتدای مسیر، به بیننده تاکیدی دوباره می‌شود.

این مساجد بخشی از شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» را به خود اختصاص داده است و، وقتی وارد شهرک می‌شوید، بخش‌ها و قسمت‌های دیدنی دیگری را از نزدیک می‌بینید.

 

پردۀ بعدی، روایت حملۀ مغول‌ها

لحظاتی بعد نمایش آغاز می‌شود. با مامون عباسی، وزیر او، فضل‌بن‌سهل، و دعبل خزاعی، شاعر اهل‌بیت(ع)، همراه می‌شویم و داستان شهادت و دفن امام هشتم(ع) در مشهد مقدس را به نظاره می‌نشینیم. در پردۀ بعدی با خواجه نصیرالدین توسی، دانشمند بزرگ این مرز و بوم، روایت حملۀ مغول‌ها به نیشابور را می‌بینیم و می‌شنویم. قیام اهالی خراسان، سربه‌داران، در برابر ظلم و جور مغولان داستان پردۀ بعدی است که اجرا می‌شود.

در بزنگاه تاریخی بعدی، روایت ساخت مسجد گوهرشاد به دستور گوهرشادبیگم، این بانوی نیک‌اندیش، را از زبان فرزندش، بایسنقرمیرزا، تماشا می‌کنیم.

روایت ظلم و جور آصف‌الدوله، حاکم دست‌نشاندۀ ناصرالدین‌شاه بر خراسان در دورۀ قاجار، پردۀ دیگر نمایش است که در آن با حکیم ابوالقاسم فردوسی همراه می‌شویم و قیام مردم مشهد دربرابر آصف‌الدوله را از نظر می‌گذرانیم.

بیش از ۲۰بازیگر ایفاکنندۀ نقش‌های مختلف این نمایش هستند که، با طراحی لباس و گریمی مناسب، سعی دارند مخاطبان را در زمانی کوتاه به حال و هوای دوره‌های مختلف تاریخی ببرند و، با روایت داستانی تاثیرگذار، هم‌ذات‌پنداری آنان را کسب کنند و، از این مسیر، اطلاعات و آموزه‌های نوینی از ریشه‌های هویت تاریخی این شهر ارائه دهند.

این نمایش در ۲۰دقیقه با زبانی گیرا و ساختاری تماشایی شکل‌گیری هویت مردم خراسان را از دریچۀ رویدادهای مهم تاریخی این خطه از کشور بازگو می‌کند.

 

حسینیۀ پزندگان، برگ زرین زنان انقلابی

در حسینیۀ پزندگان خاطرات انقلابی دوران انقلاب نقل می‌شود و، علاوه‌بر آن، مشاوره‌هایی برای جوانان انجام می‌شود. این حسینیه ویژۀ خانم‌هاست.

حسینیۀ پزندگان از بدو تاسیس مخصوص بانوان بوده و در سال‌های انقلاب اتفاقات مهمی در این حسینیه رخ داده است. این حسینیه در «مشهد دوست‌داشتنی» هم مخصوص بانوان است و هرروز برنامه‌های متنوعی برای دختران و مادرهایشان در این حسینیه برگزار می‌شود.

برای مثال، در ماجرای قیام زنان مسلمان و محجبۀ مشهدی در هفدهم دی‌ماه ۱۳۵۶، که می‌توان آن را اولین راهپیمایی عمومی و علنی‌‌‌ای دانست‌ که در دوران اوج‌گیری نهضت اسلامی حضرت امام خمینی(ره) به وقوع پیوست، مبدا این راهپیمایی حسینیۀ پزندگان بود.

این راهپیمایی در سالروز تصویب قانون رضاخانی ممنوعیت حجاب، با شرکت بیش از صد زن محجبه، از حسینیۀ پزندگان که در میدان بیت‌المقدس (فلکۀ آب) و امام‌رضای یک (کوچۀ نخودبریزها) واقع است به سمت میدان شهدا برگزار شد.

هدف این تظاهرات بر هم زدن مراسمی بود که هرسال، با تشویق رژیم پهلوی، توسط برخی زنان بی‌حجاب در بزرگداشت این روز و گرامیداشت رضاخان در میدان شهدای فعلی برگزار می‌شد.

این حرکت با محوریت طلبۀ شهید، مهدی فرودی، و با حضور جمعی از خانم‌های عضو مکتب اسلام‌شناسی حضرت زهرا(س) و تعدادی از خواهران دانشجو برگزار شد.

حسینیۀ پزندگان، در کنار اینکه در شکل‌گیری این راهپیمایی نقش مهمی داشت، در اتفاقات دیگری هم که در سال‌های انقلاب با محوریت زنان انجام شد تاثیر بسزایی داشته است.

حاج‌خانم خادم که از زنان انقلابی مشهد است خاطرات زیادی از آن روزها دارد. وی که در حسینیۀ پزندگان برای بازدیدکنندگان زن خاطره‌هایی از روزهای انقلاب را بازگو می‌کرد می‌گفت: «من با آمدن به شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» و دیدن این فضاها یاد روزهای انقلاب افتادم. بازسازی این فضاها به جوانان این درس را می‌دهد که قدر این روزها را بدانند چون این آسایش امروز در قبال سختی‌های فراوانی در گذشته به دست آمده است.».

خانم خادم ادامه داد: «نمایش‌ها، گلزار شهدا، اجرای سرودهای دسته‌جمعی و حسینیۀ پزندگان از نقاط قوت این نمایشگاه بود.».

وی خطاب به جوانان گفت: «ما باید قدر انقلاب را بدانیم. نمایش گوهرشاد بخشی از واقعیت انقلاب است و جوانان باید برای حفظ ارزش‌های انقلاب از هیچ تلاشی دریغ نکنند.».

 

نمایش مشاغل کهن، از خراطی تا فرش‌بافی

در بازار زنجیر «مشهد دوست‌داشتنی» مشاغل کهن دایر شده است و هر غرفه‌ای به یکی از این مشاغل نظیر خراطی، نقره‌تراشی و فرش‌بافی می‌پردازد.

«سرای زندگی» شهرک هم به سبک زندگی مردم کشورمان در دوره‌های مختلف می‌پردازد.

مدرسۀ علمیۀ پریزاد به مشاهیر بزرگ خراسان اختصاص داده شده است و بازدیدکنندگان با مشاهیر بزرگ این خطه آشنا می‌شوند.

نمازهای ظهر و عصر، و مغرب و عشای شهرک تاریخی در مسجد فیل برگزار می‌شود و آن‌هایی که در بخش کهن حضور دارند وضو را در سقاخانۀ حضرت رضا(ع) می‌گیرند و نزدیک پنجرۀ فولاد امام مهربانی‌ها که در شهرک تاریخی طراحی شده است نماز را به پا می‌دارند. وقتی عبور از کوچه‌پس‌کوچه‌های قدیمی و بازدید از دکان‌های قدیمی شهر را به انتها رساندید می‌توانید لحظاتی را در چای‌خانۀ قدیمی شهرک تاریخی به استراحت بنشینید و چای گرمی در کنار خانواده میل کنید. در کنار آن، می‌توانید با فرهنگ و آداب و نحوۀ کاسبی و امرار و معاش مردم در زمان‌های گذشته آشنا شوید.لازم به ذکر است شهرک تاریخی «مشهد دوست‌داشتنی» واقع در بولوار وکیل آباد، انتهای کوثر شمالی، در ساعات ۹ الی۱۳ و ۱۶ الی۲۲، تا پایان فروردین‌ماه میزبان زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی است.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی