کد خبر : 73015
/ 23:14
دکتر مجید معارف از ابعاد مختلف شخصیت حضرت زهرا(س) می‌گو‌ید؛

بانوی برگزیده زنان عالم در مقیاس دنیا و آخرت

خاندان وحی نبوت به‌عنوان بهترین اولیای الهی دارای سبک زندگی الهی بودند و زندگی اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) راهنمای بسیار روشنی است برای کسانی که می‌خواهند به بهترین حیات دنیوی و اخروی دست یابند.

بانوی برگزیده زنان عالم در مقیاس دنیا و آخرت

گفتگوی شهرآرا آنلاین

خبرنگار: سلامی

خاندان وحی نبوت به‌عنوان بهترین اولیای الهی دارای سبک زندگی الهی بودند و زندگی اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) راهنمای بسیار روشنی است برای کسانی که می‌خواهند به بهترین حیات دنیوی و اخروی دست یابند؛ این مسئله آن‌قدر پراهمیت است که در برخی احادیث، پیروی از ایشان به التزام و تبعیت عملی از سبک زندگی ایشان درآمده است. از میان معصومین(ع) آن که زندگی پربرکتش به‌خصوص برای زنان مسلمان همچون خورشیدی نورافشانی می‌کند، وجود نازنین حضرت فاطمه‌زهرا(س) است که آشنایی با سبک زندگی آن حضرت بسیار برای ما راهگشا خواهد بود. در این رابطه و به‌ مناسبت میلاد باسعادت دخت نبی‌اکرم‌(ص)، مصاحبه‌ای با دکتر مجید معارف، رئیس دانشکده الهیات تهران و مولف کتاب «شخصیت‌شناسی حضرت فاطمه‌زهرا(س) بر پایه کتاب و سنت» ترتیب دادیم.

 

به عنوان اولین سوال بفرمایید حضرت‌زهرا(س) چه ویژگی برجسته ای داشتند که ما همواره ایشان را یک الگو می دانیم؟

حضرت‌زهرا(س) یکی از بانوان پارسا، نمونه و برگزیده اسلامی هستند که در جهات فردی، اجتماعی، علمی، عملی و ابعادی و همه شئونی که مربوط به والایی شخصیت یک انسان می‌شود، مثال و الگو هستند. در قرآن کریم، شخصیتی به‌نام «حضرت مریم(ع)» داریم که ایشان مورد گزینش خداوند قرار گرفته است. در سوره آل‌عمران، آیه۴۲ خطاب به ایشان آمده است «و به یاد آورید هنگامی را که فرشتگان [بر حضرت مریم نازل شدند و] گفتند: ای مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته؛ و بر تمام زنان جهان، برتری داده است»؛ یعنی تو الان بانوی زمانه عالمیان هستی و بانوی برگزیده زنان عصر خودت هستی. حضرت‌مریم(ع) که ازسوی خدا برگزیده می‌شود، این ظرفیت در وجودش شکل می‌گیرد که مادر حضرت‌عیسی(ع) شود. در پایان سوره تحریم، خداوند تبارک و تعالی ایشان را به‌عنوان «مَثَل و الگوی مومنان» آن‌هم در عرصه پارسایی و پاکدامنی، معرفی می‌کند. در اینجا خداوند مهم‌ترین ویژگی حضرت مریم(ع) را پاکدامنی ایشان خطاب کرده است.

 

همان طور که می دانیم قرآن کریم جایگاه بالایی را برای حضرت مریم لحاظ می کند. اگر بخواهیم از زاویه «الگو بودن» به این قضیه بپردازیم، چه نسبتی میان ایشان و حضرت زهرا(س) خواهیم داشت؟

حال می‌خواهم استفاده کنم که پیامبراسلام(ص) درمورد دختر خودشان فرموده‌اند که «فاطمه السیده النساء العالمین فی الدنیا و الاخره» (فاطمه سیده‌ زنان عالم در دنیا و آخرت است)؛ یعنی میزان برگزیدگی و والایی حضرت‌زهرا(س) نسبت‌به حضرت‌مریم(ع) بسیار بالاتر است. حضرت‌مریم(ع) بانوی برگزیده زنان هم‌عصر خودش بود درحالی‌که حضرت‌زهرا(س) بانوی برگزیده زنان در مقیاس دنیا و آخرت است؛ به‌عبارتی، «اول بانوی هستی». اگر افتخار حضرت‌مریم(س) به مادری حضرت‌عیسی‌(ع) است که البته این مقام شامخی است که ایشان تربیت‌کننده حضرت‌عیسی(ع) باشند، افتخار حضرت‌زهرا(س) به دختری رسالت، همسری ولایت و مادری امامت است. 

 

در حقیقت، به ایشان لقب «ام‌الائمه» نیز اطلاق شده است. این لقب به چه معناست و بیانگر چه جایگاهی از ایشان است؟

یعنی همه امامان ما از حضرت‌زهرا(س) به‌عنوان «مادر» خود یاد می‌کردند و در نگاه پیامبر(ص)، در نگاه امام‌علی(ع) و در نگاه فرزندان و امامان بعداز خودشان، حضرت‌زهرا(س) مقام و منزلت فراوانی داشته‌اند؛ زیرا در تمام مسائلی که یک انسان می‌تواند الگو قرار بگیرد، چه در جنبه‌های فردی، چه اجتماعی و چه سیاسی، حضرت‌زهرا(س) یک شاخص هستند. ما حضرت‌زهرا(س) را به‌عنوان یک شخصیت عابد و بنده مطیع پروردگار می‌شناسیم. ایشان در نمازگزاری، انفاق، زکات و مهرورزی به دیگران (همواره در دعاهای خودشان همسایه‌ها را بر خودشان مقدم می‌داشتند) و در ابعاد دیگر مانند دفاع از حق، حقوق، ولایت و حتی دفاع از پدر خودشان در دوران پرمشقت رسالت (که در این رابطه، ملقب به «ام ابیها» شده‌اند)، یک چهره شاخص و یک الگوی شایسته نه‌تنها برای زنان بلکه برای مومنان هستند؛ چون وقتی نام حضرت‌زهرا(س) برده می‌شود، به اعتبار مونث‌بودن ایشان ما فکر می‌کنیم ایشان یک الگوی موفق برای زنان باید باشند. بلکه این درست نیست و از نظر قرآن کریم، بانوان بزرگی مثل حضرت‌خدیجه(س)، حضرت‌مریم(ع)، آسیه‌(ع) و خود حضرت‌زهرا(س) الگویی برای آحاد جامعه‌ مومن می‌توانند باشند.

 

آیا نام یا شخصیت حضرت‌زهرا(س) در قرآن کریم به‌صورت تلویحی یا تفسیری آمده است؟ در روایات چطور؟

حضرت‌زهرا(س) در قرآن کریم جایگاه بسیار والایی دارند. ما می‌توانیم آیات بسیار زیادی را درباره حضرت‌زهرا(س) مثال بزنیم که حضرت در آن ممکن است تک‌مصداق آیه باشند یا یکی از مصادیق آن باشند. بنده از بین تعداد کثیری که شامل این بحث می‌شود، به فراخور به چند آیه اشاره می‌کنم. اول، سوره مبارکه کوثر. این قطعی و مسلم است که در سوره مبارکه کوثر، بارزترین مصداق کوثر، وجود حضرت‌زهرا(س) است. ممکن است اگر دراین‌باره شما به تفاسیر مراجعه کنید درباره مصادیق کوثر اشاره به علم کثیر، نهری در بهشت و کثرت امت اسلامی یاد شده باشد. این موارد به‌عنوان احتمالات تفسیری ذکر شده است؛ اما آنچه با بلاغت قرآن کریم سازگار است، این که کوثر یعنی «نسل پاینده»؛ چرا؟ چون پیامبر‌اکرم(ص) در اسلام و در مکه مورد طعن مشرکان قرار می‌گرفتند که هر پسری که خداوند به ایشان عطا می‌کند، از بین می‌رود و بنابراین، به پیامبر(ص) لقب زشتِ «اَبتَر» را نسبت می‌دادند. ابتر یعنی بلانسل، دم‌بریده و بلاعقب. به همین علت، خدای تبارک و تعالی با دادن حضرت‌زهرا(س) به پیامبر(ص)، نسل حضرت رسول را تا قیامت پاینده ساخت. واقعا نیز همین‌طور شد. در سوره کوثر، آیه سوم «إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ» این آیه که ذیل سوره است، باید با فضل سوره مناسبت داشته باشد. ما به تو کوثر دادیم که ابتر نباشی و آن شخصی که به تو طعنه زده است، ابتر خواهد شد. سوره کوثر، سوره اختصاصی حضرت‌زهرا(س) است و مهم‌ترین مصداق بر کوثر، وجود مقدس حضرت‌زهرا(س) است.

 

در سوره مبارکه احزاب آیه۳۳، آمده است که «خداوند می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل‌بیت دور کند و کاملا شما را پاک سازد». به‌شهادت مفسران شیعه و سنی، اهل‌بیت‌اند که مشمول طهارت هستند. طهارت در این آیه برای معصومین به چه معناست؟ 

طهارت در این آیه به‌معنای مقام عصمت است؛ چون ما یک طهارت ظاهری داریم که مومنین می‌توانند با غسل، وضو و تیمم آن را احراز کنند و یک طهارت باطنی و تکوینی داریم که نیل به این طهارت محتاج به اراده پروردگار است. در این آیه، منظور طهارت تکوینی یا مقام والای عصمت است که به‌شهادت مفسران سنی و شیعه، یکی از مصادیق اهل‌بیت(ع) که به این مقام رسیده‌ است، حضرت‌زهرا(س) هستند. اشاره‌ای به حدیث معروف «کسا» می‌کنم که کسا یک عبایِ خیبری است. پیامبراسلام(ص) در خانه حضرت‌زهرا(س) کسی را به‌دنبال علی(ع) و حسنین(ع) فرستادند و به‌اتفاق حضرت‌زهرا(س) در زیر این کسا قرار گرفتند. پیامبر(ص) در این لحظه دست به دعا برمی‌دارند: «اللهم ان هؤلاء اهل بیتی... اذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا». (خدایا! این‌ها اهل بیت مخصوص و خاص و صمیمی من هستند... و هرگونه پلیدی را از آن‌ها دور گردان و آن‌ها را کاملا پاک فرما). اینجا همه می‌دانند که یکی از مصادیق اهل‌بیت(ع) در آیه تطهیر، وجود مقدس حضرت‌زهرا(س) است که به مقام عصمت نائل شده‌اند.

 

به جهت اینکه مباهله از جایگاه خاص و دارای ابعاد مختلفی است ، عده‌ای معتقدند حضرت‌زهرا(س) تنها زن حاضر در قضیه مباهله نبود. در این رابطه توضیح دهید؟

آیه۶۱ سوره آل‌عمران به آیه «مباهله» معروف است. پیامبراسلام(ص) مامور می‌شوند که با نصارای نجران که به مدینه آمده بودند، مباهله کنند. مباهله سنتی بوده که قبل‌از اسلام هم وجود داشته و در اسلام هم تایید می‌شود. در مباهله، دو گروه که هرکدام فکر می‌کنند بر حق هستند و طرف مقابلشان باطل است، باید در یک مکان جمع شوند و علیه یکدیگر دست به دعا و نفرین بردارند. آیه ۶۱ سوره آل عمران می‌گوید «هرکس درباره عیسی بعداز آنکه بر تو [به‌واسطه وحی درباره ولادت و زندگی‌اش] آگاهی کامل آمد، گفتگوی بی‌منطق کند، بگو: بیایید ما پسرانمان [حسن و حسین علیهماالسلام] و شما پسرانتان را و نیز ما زنانمان [فاطمه علیهاالسلام] و شما زنانتان را و همچنین ما مردانمان [علی‌بن‌ابی‌طالب علیه‌السلام] و شما مردانتان را دعوت کنید؛ سپس یکدیگر را نفرین (مباهله) کنیم، آن گاه لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم».

بعداز اینکه پیامبراسلام(ص) در ۱۸ذی‌الحجه با چنین فرمانی با مسیحیان نجران به مباهله دعوت شدند، طبق همین آیه شریفه، دست حضرت‌زهرا(س) را به‌عنوان نسائنا (زنان)، دست حسن(ع) و حسین(ع) را به‌عنوان ابنائنا (فرزندان) و دست امیرالمومنین(ع) را به‌عنوان انفسنا گرفت و به مباهله رفت؛ همه این مطلب را نوشته‌اند. هیچ‌کس دیگر به غیر از این چند نفر که اصحاب مباهله هستند، ادعای دیگری نمی‌کند؛ به‌عنوان‌مثال پیامبراکرم(ص) در آن زمان زنان متعددی در خانه داشتند ولی کسی را به‌جز حضرت‌زهرا(س) همراه خود نبردند. ما باید قبول کنیم که اگر مباهله‌ای اتفاق افتاده است، پیامبر(ص)، حضرت‌زهرا(س)، حسنین(ع) و امام‌علی(ع) دعا می‌کردند و این دعا به استجابت می‌رسید که این واقعه به‌تنهایی می‌تواند مقام مستجاب‌الدعوه‌ای حضرت‌زهرا(س) را به ما ثابت کند. البته به پیشنهاد مسیحیان، مباهله اتفاق نیفتاد. به‌عبارتی آن‌ها جازدند و تصمیم گرفتند که با پرداخت جزیه و قرارداد مالی با پیغمبر(ص) به تفاهم برسند. ولی همین امر همراهی حضرت‌فاطمه(س) را با پیامبر(ص) نشان می‌دهد و اینکه قطعا ایشان به مقام مستجاب‌الدعوه‌ای رسیده‌اند که پیامبر(ص) ایشان را برای مباهله دعوت کرده است.

 

آیا از کلمه «القربى» در آیه۲۳ سوره مبارکه شورى حضرت‌زهرا(س) استنباط می‌شود؟

آیه۲۳ سوره شوری می‌فرماید «بگو از شما دربرابر رسالتم هیچ پاداشی جز مودت به نزدیکانم درخواست ندارم». وقتی ما به تفاسیر مراجعه می‌کنیم و می‌خواهیم مصادیق ذی‌القربی و ذوی‌القربی را پیامبر شناسایی کنیم، بازمی‌رسیم به وجود مقدس حضرت‌زهرا(س)، حسنین(ع) و حضرت‌علی(ع). این چند نفر کسانی هستند که خدای تبارک و تعالی محبتشان را به‌عنوان اجر رسالت بر کل امت اسلامی واجب کرده است. می‌دانیم که پیامبراسلام(ص) از مردم دربرابر رسالت خویش اجر مادی نمی‌خواستند. 

..........................................

 

مروری بر مناقب حضرت زهرا(س)

نام فاطمه(س)، هم‌ردیف پدر و همسر و فرزندانش، بر درهای بهشت نوشته شده است

 

از آیات و روایات چنین بر‌می‌آید که حضرت فاطمه‌زهرا(س) هم‌سنگ با دیگرائمه‌معصومین در علم و فضل بوده که مقامی کمتر از حضرات معصومین نداشته، بلکه بیشتر از آنان است. علامه امینی(ره) صاحب کتاب گرا‌ن‌قدر «الغدیر» با توجه به آیات و روایات، مقام ولایت حضرت زهرا(س) را به اثبات رسانیده و آن را تحت مناقبی از حضرت ارائه داده است. بخشی از این مناقب را که در اینجا به نقل از کتاب «فاطمه‌الزهراء» به کوشش حبیب چایچیان آمده است، ذکر می‌کنیم.

منقبت اول: آفرینش زهرا سلام‌ا...علیها قبل از خلقت دیگران، همانند پدر و همسر و فرزندانش، آن انوار مقدسی که پیش از آفرینش کلیه عوالم علوی و سفلی، و خلقت بشر، در پیشگاه عرش عظمت حق تبارک و تعالی، در‌حال تسبیح و تقدیس و تهلیل و تکبیر خدای یکتا بوده، و در عبادت استاد و آموزگار جبرئیل و سایر فرشتگان بوده‌اند.

منقبت دوم:آفرینش زهرا(س) از نور عظمت حضرت حق تبارک و تعالی، همان نور واحدی که حضرت رسول اکرم(ص) و علی‌بن‌ابی‌طالب(ع) نیز از آن آفریده شده‌اند و مایه خلقت فاطمه(س) یک‌سوم همان نور بوده است.

منقبت سوم:فاطمه(س)، همتای پدر و همسر و فرزندانش، سبب آفرینش آسمان‌ها و زمین، بهشت و دوزخ، عرش و کرسی و فرشتگان و انس‌وجن بوده است.

منقبت چهارم:نام‌گذاری زهرا(س) است از طرف خداوند متعال، همانند اسم‌گذاری محمد(ص) و علی و حسن و حسین(ع)، و همین مطلب دلالت دارد بر اینکه این پنج نفر از خود هیچ‌گونه اختیاری ندارند و تمام امورشان حتی انتخاب نامشان، مربوط به خدای متعال بوده و به کسی درمورد آنان اجازه دخالت داده نشده است .حضرت محمد‌بن‌عبدا...(ص) هرگز مجاز نیست که ازجانب خود، فاطمه و حسن و حسین(ع) را نام‌گذاری کند؛ همچنین در اسم‌گذاری علی‌‌بن‌ابی‌طالب که مولود کعبه و خانه‌زاد خداست، پیامبر‌گرامی(ص) و ابوطالب(ع) را اختیاری نیست.

منقبت پنجم:نام فاطمه(س) از اسماء خدای تبارک و تعالی مشتق شده است؛ همانند نام پدر و همسر و فرزندانش.

منقبت ششم:توسل انبیاء است به فاطمه(س) و نام‌های او، همتای پدر و همسر و فرزندانش. تمسّک به اوست که وسیله نجات انبیاء و اوصیاء و سایر افراد بشر از مشکلات بوده است.

منقبت هفتم: نام فاطمه(س)، هم‌ردیف پدر و همسر و فرزندانش، بر ساق عرش و درهای بهشت نوشته شده است.

منقبت هشتم:چنان‌که پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) و فرزندان معصوم او ملجأ و مرجع توسل جمیع انبیاء بوده‌اند، بشر از آدم تا خاتم مأمور به توسل به حضرت صدیقه‌زهرا(س) بوده است.

منقبت نهم:هر فرد مسلمان و مؤمنی که با محمد‌بن‌عبدا...(ص) بیعت کرده و به او ایمان آورده و رسالت و اطاعتش را پذیرفته و آن حضرت را پیام‌آور ازجانب خدای خود می‌داند و پیشوایانش علی(ع) و اولاد علی(ع) هستند، ناگزیر حضرت زهرا(س) «ولیّه» او، رهنمای او، مرجع او و در مشکلات (همانند پدر و همسر و فرزندانش) دستاویز و پناهگاه اوست .

منقبت دهم:اشتراک فاطمه(س) با پیامبر اکرم(ص) و امیرالمؤمنین(ع) و حسین(ع) در مقام عصمت و طهارت که او نیز عصمت‌ا... و مورد خطاب آیه تطهیر است.

منقبت یازدهم:آن امانتی که ازجانب خدای تعالی بر آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها عرضه شد و آن‌ها زیر بار آن امانت وزین (و مسئولیت سنگین) نرفته و از قبولش امتناع کردند، ولی بشر آن را پذیرا شد؛ همانا ولایت پنج‌تن(ع) بوده است و وجود مقدس زهرا(س) ولیه‌ا... و جزو امانت معروضه است.

 

101965.jpg

 

..........................................

 

  • دیدگاه/ حضرت‌زهرا(س) از لحاظ علمی هم‌سنگ با معصومین(ع)

 

ما در زیارت‌نامه حضرت‌زهرا(س) یک بند می‌بینیم: «السَّلامُ عَلَیْکِ أَیَّتُهَا الْمُحَدَّثَةُ الْعَلِیمَةُ» (سلام بر تو اى هم‌سخن با ملائکه و اى بسیار دانا) این «مُحَدِثه» نیست بلکه «مُحَدَثه» است که صیغه اسم مفعول است. سلام بر تو ای بانویی که محدَثه هستی و از طریق اینکه محدَثه هستی، علیمه هستی؛ یعنی دانشمند. این محدَثه چه معنایی دارد؟ ما در تعبیرهای اسلامی که در روایات ما بازتاب پیدا کرده است، یک مقام به‌عنوان «مُحَدَث» داریم. اصل عنوان محدَث، یک مقامی است که درمورد امامان صدق می‌کند. محدَث یعنی کسی که فرشتگان بر او نازل می‌شوند و پیام‌هایی به گوش او می‌خوانند؛ یعنی او مخاطب پیام فرشتگان قرار می‌گیرد که به این، محدَث گویند.

 

تفاوت بین نبی، رسول و امام

اگر شما به کتاب «کافی» کُلِینی مراجعه کنید، باب‌هایی در اصول کافی می‌بینید مانند «الفَرعُ بَینَ الرسولِ و النبیِ و الاِمام»؛ یعنی چه فرقی بین رسول و نبی و امام است؟ در این باب‌ها روایاتی جلب‌نظر می‌کند. درمورد رسول گفته می‌شود که رسول انسانی است که فرشتگان در عالم بیداری بر او نازل می‌شوند و رسول می‌تواند فرشته وحی و فرشتگان الهی را ببیند و صدای آن‌ها را بشنود؛ اما نبی کسی است که می‌تواند صدای فرشتگان را در بیداری بشنود درحالی‌که اصل فرشتگان را در بیداری نمی‌بیند و فقط فرشتگان را در عالم رؤیا مشاهده می‌کند. طبق روایاتی که از امام‌محمدباقر(ع) و امام‌صادق(ع) رسیده، این مقامِ نبی است.

اما امام چه مقامی است؟ امام کسی است که ادعایی بر دیدن ملائکه و فرشتگان الهی در خواب یا بیداری ندارد اما صدای فرشتگان را می‌شنود و پیام ازطریق سروش غیبی دریافت می‌کند. به‌دلیل داشتن این مقام، به امام «مُحَدَث» می‌گویند؛ یعنی کسی که مخاطب حدیث فرشتگان قرار می‌گیرد. البته این مقام منطق و پشتیبان قرآنی هم دارد. باتوجه‌به اینکه امامان ما محدَث‌اند و این موقعیت را دارند که با جهان غیب در ارتباط باشند و پیام فرشتگان را دریافت کنند، فاطمه‌زهرا(س) درواقع «مُحَدَثَه» است. محدَثه درواقع صیغه مونث محدَث است که مقامش را عرض کردیم. فرشتگان بر وجود مقدس حضرت‌زهرا(س) نازل می‌شدند و با حضرت صحبت می‌کردند.

گفتگوی حضرت‌زهرا(س) با ملائکه چندان هم عجیب نیست؛ زیرا در مقام حضرت‌مریم(ع) در قرآن به‌صراحت آمده است که ملائکه با حضرت‌مریم(ع) صحبت می‌کردند و می‌گفتند «خداوند تو را برگزیده است». فاطمه‌زهرا‌(س) افضل و برتر از ‌مریم(ع) است؛ بنابراین جای شگفتی نیست که فرشتگان مانند حضرت‌مریم(ع) با حضرت‌زهرا(س) نیز صحبت کنند.

 

جبرئیل؛ مامور تسلای حضرت‌زهرا(س)

مهم‌ترین مقطعی که ملائکه بر حضرت‌زهرا(س) نازل شدند و با وی صحبت کردند و علی‌بن‌ابیطالب(ع) شاهد این گفتگو بودند، به بعد‌از زمان رحلت پیامبراکرم(ص) برمی‌گردد. در فاصله رحلت پیامبر(ص) تا وفات حضرت‌زهرا(س)، گاهی اوقات جبرئیل بر وجود مقدس حضرت‌زهرا(س) نازل می‌شد و تسلی‌بخش حضرت بود. چون حضرت در مصیبت رحلت پدر بزرگوارشان از نظر روحی دچار تألمات روحی بودند، جبرئیل بر حضرت‌زهرا(س) نازل می‌شد و از وضعیت امت اسلام، آینده امت اسلام، حوادث و اتفاقاتی که رخ خواهد داد و پیروزی‌ها و شکست‌هایی که نصیب امت اسلام خواهد شد، به‌طور مفصل به حضرت‌زهرا(س) آگاهی می‌داد. حضرت‌علی(ع) که شاهد ماجرا بود، آن اطلاعات را ثبت می‌کرد و از جمع‌آوری آن اطلاعات، کتابی به‌نام «مُصحَف» فاطمه به وجود آمد.

..........................................

 

  • دریچه/ مصحف فاطمه(س) دست‌به‌دست می‌شود

 

کتاب مصحف فاطمه(س) به‌عنوان یک امانت علمی از امامی به امام دیگر به ارث رسیده و هم‌اکنون نیز در اختیار امام‌عصر(عج) است. در کل، بالاترین شاخصه مقام علمی حضرت‌زهرا(س) محدَثه‌بودن ایشان بوده که لازمه آن، همنشینی با ملائکه است. وقتی کسی با ملائکه همنشین می‌شود، دارای اطلاعات غیبی و ماورایی می‌شود و آگاهی‌های چنین شخصی فراتر از آگاهی‌های اکتسابی و زمینی است.

 

ریگ‌هایی در دستان رسول‌اکرم(ص)

در ارتباط با لقبِ «ام ابیها»ی حضرت‌زهرا(س) بنده یک روایت تاریخی نقل می‌کنم. «ابن‌عباس» که یکی از بزرگان صدر اسلام است، نقل می‌کند زمانی که رسول‌اکرم(ص) در مکه سکنی داشتند، تعدادی از مشرکان در حجر اسماعیل گرد می‌آیند و با یکدیگر قرار می‌گذارند که زمانی که رسول گرامی اسلام وارد مسجدالحرام گشت به‌طور ناگهانی هرکدام یک ضربه‌ بر حضرت وارد کنند تا بدین‌وسیله موجبات مرگ حضرت را فراهم کنند؛ البته ما نمی‌دانیم که از لحاظ تاریخی، حضرت‌زهرا(س) چگونه مطلع شده‌اند؛ چون در حدیث مطلب کمی مبهم است، منبعِ حدیث، «مستدرک حاکم نیشابوری» است. در متن این حدیث آمده است که حضرت‌زهرا(س) از واقعیت ماجرا خبردار شدند و خدمت پدر گران قدرشان آمدند و عرض کردند که مشرکان قریش در حجر جمع شده‌اند و نقشه قتل شما را در سر می‌پرورانند. نبی گران قدر اسلام به حضرت دستور دادند که در خانه بمانند. سپس پیامبر‌اکرم(ص) وارد مسجدالحرام می‌شوند و مشتی از ریگ برمی‌دارند و به‌صورت مشرکان پرتاب می‌کنند و می‌گویند «رویتان سیاه باد!» ابن‌عباس در اینجا روایت می‌کند که به احدی از مشرکان ریگ اصابت نکرد مگر آنکه در جنگ بدر هلاک شدند.

 

فاطمه(س)؛ پرستارِ پدر

این قطعه تاریخی نشان می‌دهد که یک دختر کوچک در مکه مسئولیت نگهداری از پیغمبر را داشته و این مسئولیت پس‌از وفات حضرت‌خدیجه(س) مضاعف شده است. بااین‌حال به پیغمبر رسیدگی می‌کرده و اخبار را مطلع می‌شده و رصد می‌کرده است. علاوه‌براین، حضرت‌زهرا(س) با دستان کوچک خود، خاک و خون را از چهره مبارک نبی‌اکرم(ص) پاک می‌کردند. در شعب ابی‌طالب نیز همراه پیغمبر بوده و در مشکلات دوران رسالت با پیغمبر شریک بوده است. در ۸سالگی در شمار مهاجران قرار می‌گیرند و بعداز اینکه وارد مدینه می‌شوند، در بسیاری از جنگ‌ها مانند بدر و احد حضور مستقیم دارند و به یاری مجروحان می‌شتافته‌اند. ایفای چنین مسئولیت‌هایی به‌خصوص مراقبت از پیغمبر باعث می‌شود که به «ام ابیها» ملقب شوند. ام‌ ابیها یعنی این دختر کوچک در مقام یک مادر به حراست و مواظبت از پدر بزرگوارشان اقدام کرده‌اند.

 

«فدک»؛ نقطه شروعی برای چالش

حضرت‌زهرا(س) بعداز پیامبر(ص) دو نوع چالش با بزرگان صحابه داشتند؛ یکی چالش درمورد حق خودشان که همان فدک است. ببینید فدک حتی ارث نبوده است. فدک ملکی بوده که در زمان حیات پیغمبر(ص)، پدر بزرگوارشان به حضرت‌زهرا(س) بخشیده بودند. حضرت‌زهرا(س) برای این ملک تعدادی کارگزار معین می‌کنند و سالانه درآمد حاصل از فروش فدک را به مدینه می‌آورند. حضرت این درآمد را صرف نیازمندها و فقرا می‌کردند و حتی از این اموال برای خانواده خودشان استفاده نمی‌کردند. این امر می‌توانست یک پشتوانه اقتصادی مهم برای اهل‌بیت(ع) باشد. بدین منظور که می‌توانستند از درآمد فدک، عده‌ای را حمایت مالی کنند. خلفا این ملک را پس‌از رحلت پیامبر‌اکرم‌(ص) گرفتند به این بهانه که پیامبران هیچ ارثی را برجای نمی‌گذارند.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی