کد خبر : 72808
/ 20:56
دوباره ۱۵‌ اسفند،‌ دوباره درخت‌کاری دوباره اکسیژن و دوباره بوی بهار؛

دوباره درخت

امروزه در محافل علمی و مجامع معتبر دانشگاهی جهان، از جنگل با نام «بستر و زیربنای حیات» نام می‌برند‌‌.

دوباره درخت

شهرآرا آنلاین

نویسنده: معین اصغری

امروزه در محافل علمی و مجامع معتبر دانشگاهی جهان، از جنگل با نام «بستر و زیربنای حیات» نام می‌برند‌‌ زیرا این پدیده الهی در پاکی آب و هوا، تأمین بیش از ۶۰درصد اکسیژن مصرفی جهان، ذخیره‌سازی آب‌های زیرزمینی، جلوگیری از بروز انواع فرسایش آبی و بادی، افزایش میزان بارندگی، تعدیل دمای محیط، ایفای نقش ریه در نظام تنفسی شهرها، از‌بین‌بردن میکروب‌ها، تأمین سلامت روح و روان انسان، فراهم آوردن شرایط مطلوب تفریحی و تفرجگاهی، ایجاد زمینه تخیل و تفکر برای هنرمندان، کنترل اشعه خورشیدی، دوام و قوام حیات‌وحش و... نقشی بسیار مهم، حیاتی و زیربنایی دارد. همچنین اینکه می‌گویند با یک گل بهار نمی‌شود، درباره درختان صادق نیست. وجود هر درخت، سبب پاکی هوا، زیبایی محیط و آرامش خاطر انسان می‌شود. درختان را باید روح سبز حیات نامید. درختان افزون بر پاکی هوا، در پایداری و تقویت خاک و نیز حفظ آن در برابر عوارضی مانند سیل و نیز تأمین نیازهای غذایی موجودات، نقش بسیار مهمی دارند. فضای سبز، عاملی برای کاهش تنش‌های روانی است و می‌تواند تأثیر بسیاری در کاهش اثر آلاینده‌های محیطی داشته باشد. پس حواستان باشد که به بهانه اینکه یک درخت تاثیری بر حال و روز زمین ندارد، دست به تخریب منابع طبیعی نزنید. درخت‌کاری در ایران دارای پشتوانه‌ای از علایق ملی و سنت تاریخی است. تاریخ نشان می‌دهد که ایرانیان باستان، جشن‌های خاصی داشتند و در این جشن‌ها به درخت‌کاری پرداخته و به خاک و زراعت احترام می‌‌گذاشتند. پس با این وجود وقت را هدر ندهید و خود را برای امروز آماده کنید. چه روزی بهتر از روز درخت‌کاری برای شروع یک حرکت مثبت برای محیط زیست؟

..........................................

 

روز درخت‌کاری ابتدا در سال ۱۸۷۲ و در ایالت نبراسکای آمریکا و در تاریخ ۱۰ آوریل (۲۱ فروردین)، توسط فردی به نام جی. استرلینگ برگزار شد و گفته می‌شود که در آن روز بیش از یک میلیون درخت کاشته شد‌ اما بعد از مدتی این تاریخ به آخرین جمعه ماه آوریل انتقال یافت.

امروزه بیشتر کشورهای دنیا روز درخت‌کاری را محترم شمرده و در این روز به کاشتن درخت‌ها و نهال‌های متفاوت اقدام می‌کنند. البته تاریخ این روز با توجه به آب و هوای هر کشور متفاوت است و بیشتر سعی می‌کنند تا در موقعی از سال این کار را انجام دهند که درخت قابلیت رشد کردن داشته باشد. برای مثال می‌توان به کشور‌هایی مانند آلمان، مصر، پاکستان و مکزیک اشاره کرد که روز درخت‌کاری در این کشورها به ترتیب در روزهای ۵‌اردیبهشت، ۲۶‌بهمن، ۲۷‌مرداد و دومین پنجشنبه از ماه جولای است.

در کشور ما روز درخت‌کاری در ‌۱۵اسفند هر سال برگزار می‌شود و مردم با حضور در پارک‌ها، جنگل‌ها و اقصی نقاط شهر اقدام به کاشت نهال‌های جوان می‌کنند. ایرانی‌ها هر سال با کاشت درخت به استقبال سال نو رفته و در واقع با این کار نمادین در آستانه بهار زندگی را به زمین باز می‌گردانند. در این روز در مقابل بیشتر پارک‌ها و فضاهای سبز و دیگر نقاط شهر نهال‌هایی به صورت رایگان در اختیار مردم قرار می‌گیرید.

 

چرا باید درخت بکاریم؟

امروزه با صنعتی شدن روزگار ما و جولان ماشین در هرجایی که فکرش را بکنید، درختان نقش مهم‌تری در زندگی ما ایفا می‌کنند. از سویی مقدمات پیشرفت بیشتر صنعت و فناوری را فراهم می‌کنند و منابع تامین‌کننده محصولاتی نظیر وسایل چوبی، مبلمان، لوازم‌التحریر (کاغذ، انواع مدادهای مختلف) ‌الوار و هزاران محصول دیگر محسوب می‌شوند و از سوی دیگر به منزله ریه‌های یک شهر تلقی شده و نقش مهمی در تامین سلامت اعضای جامعه را ایفا می‌کنند.

این مورد اخیر از مورد قبل مهم‌تر است، چون به دلیل فعالیت کارخانجات صنعتی و نیز ازدیاد وسایل نقلیه عمومی و فعالیت روزانه آن‌ها در سطح شهرهای بزرگ آلاینده‌ها و گازهای مهلک و خطرناکی نظیر دی‌اکسید‌کربن در هوای شهرها زیادتر شده و سلامت افراد را تهدید می‌کند. افزایش هر‌چه بیشتر این مواد آلاینده، کاهش میزان اکسیژن در هوا را سبب می‌شود و این وضع نامساعد گروه‌های آسیب‌پذیر نظیر بیماران ریوی و قلبی، سالخوردگان و کودکان را بیشتر تهدید می‌کند. در چنین شرایطی مسئله درخت و درخت‌کاری راه‌حلی مناسب برای مبارزه با آلودگی‌های مذکور به شمار می‌آید. ایجاد جنگل‌های مصنوعی و فضای سبز در اطراف شهرهای بزرگ به تاسیس کارخانجات تولید اکسیژن می‌ماند. کارخانه‌هایی که نیاز به سرمایه میلیاردی ندارد؛ یک بیل، یک آب‌پاش و یک نهال کوچک تمام سرمایه شما برای راه‌اندازی این کارخانه شگفت‌انگیز است.

خوب است بدانید پیامبر اسلام(ص) نیز درباره درخت‌کاری می‌فرماید: «اگر شخصی درختی بکارد یا مزرعه‌ای را به زیر کشت ببرد و انسان‌ها، حیوانات یا پرندگان از آن بخورند، این کار صدقه‌ای از طرف آن شخص شمرده می‌شود». در روایتی دیگر آمده است: «حتی اگر دیدید قیامت بر پا شد و شما مشغول کاشتن درختی بودید، از این عمل نیک خود دست برندارید.»

 

چه بکاریم؟ چگونه؟

اگرچه درختان میوه را در هر فصلی از سال می‌توان کشت کرد، اما معمولا نهال‌ها به صورت ریشه لخت در فصل خواب، در زمستان تهیه می‌شوند. در مناطق معتدل، زمان کاشت نهال در فصل پاییز و شروع دوره خواب درختان و در مناطق سردسیر، در اواخر زمستان و اوایل بهار است. هر گونه گیاهی در منطقه‌ای خاص قابلیت پرورش دارد. اگر گیاهی از گونه‌های غیربومی را برای کاشت در نظر بگیرید، امکان رشد نکردن و خشک شدن آن بیشتر است. مثلا کاشت نخل خرما در منطقه آذربایجان قطعا ایده خوبی نیست!

برای کاشت یک درخت ابتدا گودالی دو سه برابر عرض و طول ریشه حفر کنید. گودال بزرگ‌تر به شما این امکان را می‌دهد که به راحتی ریشه را درون آن قرار دهید. همچنین شروع رشد ریشه نیز راحت‌تر می‌شود. بعد از آن درخت را بکارید. ریشه آن را به آرامی در گودالی که آماده کرده‌اید قرار دهید. اگر نهالی که خریده‌اید درون گلدان یا ظروف پلاستیکی است، ریشه را از آن خارج کنید. مطمئن شوید که سوراخ بیش از حد عمیق یا کم‌عمق نباشد. در صورت پیوندی بودن نهال بایستی سطح پیوندی آن خارج از خاک قرار گیرد.

در ادامه گودال را با استفاده از کمپوست یا کود کمپوست پر کنید. البته اگر خاکی که از گودال برداشته باشید، خود خاک غنی باشد نیازی به استفاده از کمپوست یا کود نیست. از کودهای تجاری و شیمیایی استفاده نکنید. می‌توانید از گیاخاک یا شاخ و برگ‌های خشک شده و تفاله میوه‌ها نیز برای تقویت درخت استفاده کنید.

بعد از این درخت تازه کاشته شده را آبیاری کنید. مقدار آب مورد نیاز را خودتان می‌توانید با استفاده از اندازه درخت تشخیص دهید. برای درخت کاشته شده حداقل ۵ لیتر آب بدهید. خوب است برای محافظت از ریشه درخت کاشته شده از آسیب‌هایی چون باران و تبخیر زیاد از مالچ یا خاکپوش استفاده کنید. لایه‌ای خاک‌اره، کاه یا کاغذ باطله می‌تواند مفید باشد.

پس از یکی دو ساعت از کاشت درخت دوباره آن را آبیاری کنید. تا چندین ماه درخت تازه کاشته شده نیاز به مراقبت زیاد دارد و آن را مرتب و با توجه به آب و هوای منطقه و نیاز گونه درخت آبیاری کنید. حال می‌توانید همراه با خانواده و دوستان، با گذشت زمان، شاهد رشد درختی باشید که کاشته‌اید. از سایه و زیبایی‌های آن لذت ببرید و به فکر اضافه کردن درخت دیگری به جهان باشید.

 

این درخت‌ها را در حیاط خانه‌تان نکارید

از قدیم گفته‌اند تو اگر بیل‌زنی باغچه خودت را بیل بزن. اگر تصمیم دارید در روز درخت‌کاری باغچه خود را بیل بزنید، پس بهتر است با این چند درختی که به درد کاشت در حیاط خانه نمی‌خورند، آشنا شوید:

افرای نقره‌ای یا خاکستری: درختی است که به سرعت رشد کرده و بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود. افرای نقره‌ای درختی مناسب برای ایجاد سایه است اما جنس شاخه‌ها و تنه آن شکننده و ضعیف است که ممکن است در طول طوفان‌های شدید بشکند. ریشه‌های سطحی و گسترده این درخت نیز می‌تواند موجب آسیب‌رساندن به لوله‌های فاضلاب و ترک‌خوردگی سطح شود.

زبان‌گنجشک یا ون: درخت جنگلی بسیار خوبی است اما به دلیل داشتن آفت سوسکی کاشتن آن را در خانه یا مراکز گردشگری توصیه نمی‌شود.

صنوبر لرزان: این درخت با استفاده از ریشه‌های قدرتمند خود مانع از رشد دیگر درختان می‌شود. اگر بخواهید این درخت را از جایی که آن را کاشته‌اید قطع کنید، همه ریشه‌های آن را نخواهید توانست از خاک جدا کنید!

صنوبر ترکیبی: صنوبر ترکیبی با گرده‌افشانی متقاطع دو یا بیشتر از دو گونه صنوبر ایجاد می‌شود. نتیجه درختی می‌شود که به سرعت در حال رشد است. چنین درختی برای حیاط زیاد خوب به نظر نمی‌آید. همین‌طور صنوبر ترکیبی مستعد ابتلا به بیماری است و نمی‌تواند بیش از ۱۵‌سال دوام بیاورد.

گردو: چوب درخت گردو، از باارزش‌ترین چوب‌هاست. همین‌طور گردوهایش را می‌توانید در پاییز بخورید، اما این درخت سمومی را ترشح می‌کند که باعث از‌بین‌بردن گیاهان نزدیک می‌کند و برای گل‌ها و سبزی‌ها مضر است.

..........................................

 

جنگل‌ها شریان‌های حیاتی بشرند ولی به سادگی از بین می‌روند

همه در خطریم

101626.jpgچهار میلیارد هکتار جنگل در کره زمین وجود دارد که هر چهار ثانیه به اندازه مساحت یک زمین فوتبال از سطح پوشش جنگلی جهان کاسته می‌شود. سرعت جنگل‌زدایی در جهان بین ۵ تا ۱۳‌میلیون هکتار در سال است. جنگل‌ها از یک سو زیستگاه دو سوم گونه‌های موجود زنده روی کره زمین‌اند و از دیگر سو، زندگی یک میلیارد و دویست میلیون نفر در جهان وابسته به آن‌هاست.

۳۸ درصد از جنگل‌های جهان هنوز به صورت بکر باقی مانده و ۶۴ درصد بقیه نیز با تهدیداتی چون توسعه حریم شهرهای حاشیه جنگل، تبدیل اراضی جنگلی به مزارع کشاورزی جهت تولید غذا و علوفه، استفاده کماکان از چوب و مشتقات آن برای تامین انرژی، برداشت بی‌رویه، حریق و زراعت نخل با هدف تولید روغن، سوخت، ساخت مواد آرایشی، مواد شوینده و روان‌کننده‌ها مواجه است.

یک درخت تامین‌کننده اکسیژن یک خانواده چهار نفره است. با این حساب یک هکتار جنگل در یک سال قادر به جذب پنج تا ۱۰تن کربن و تولید ۱۰ تا ۲۰‌تن اکسیژن است‌ اما متاسفانه علی‌رغم اهمیت فراوان درخت‌ها طبق آخرین آمارها روزانه۱۳۰‌گونه موجود روی کره زمین منقرض می‌شوند که تخریب زیستگاه یکی از دلایل این آمار نگران‌کننده است.

چگونه به منابع طبیعی سرزمینمان کمک کنیم؟

شاید همین الان که این مطلب را می‌خوانید مشغول برنامه‌ریزی برای گذراندن تعطیلات عید در شمال هستید. یکی از صحنه‌های غم‌انگیز ثابت ایام نوروز در شمال، تصویر انبوهی از زباله‌های متفاوت است که جنگل‌ها و دریاها را به لجن می‌کشد. خودمان غُر می‌زنیم که ایرانی‌ها فرهنگ ندارند ولی هیچ اقدامی برای حفظ این منابع طبیعی نمی‌کنیم. انگار کسانی که در جنگل‌ها آشغال می‌ریزند از کره‌ای دیگر آمده‌اند. (جالب است اتفاقا کسانی که آشغال می‌ریزند خودشان بیشتر از بقیه ناله می‌کنند.)

اگر شما هم قصد سفر به شمال را دارید، می‌توانید با به خاطرسپاری شماره تلفن۱۵۰۴، امداد جنگل و مرتع و تماس با یگان حفاظت در مواردی نظیر آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی و نیز گزارش سودجویی مخربین طبیعت و زمین‌خواران باشد.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی