کد خبر : 72734
/ 22:11
شهرآرا عملکرد سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را نقد و بررسی می‌کند؛

حمایت تشریفاتی یا واقعی؟!

سازمانی که بر اساس شرح وظایفش باید از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان حمایت کند، در بسیاری از بخش‌ها کمیتش می‌لنگد و گاهی‌اوقات هم که پایش می‌لغزد، از یک طرف ماجرا حمایت می‌کند و بس.

حمایت تشریفاتی یا واقعی؟!

به گزارش شهرآرا آنلاین

خبرنگار: امیرعلی قاسمی‌مقدم

حتی برخی کارشناسان بر این باورند که سیاست‌های سازمان حمایت بیشتر تامین‌کننده منافع تولیدکنندگان است. البته ظاهرا برخی تولیدکنندگان هم دل خوشی از عملکرد این سازمان ندارند، گرچه در نقطه مقابل، برخی از آن‌ها به‌شدت از عملکرد سازمان حمایت دفاع می‌کنند. با توجه به نام‌گذاری نهم اسفند با عنوان «روز ملی حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان» به نقد و بررسی عملکرد سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان رفته‌ایم.

 

حمایت از حقوق مصرف‌کننده تنها روی کاغذ صورت می‌گیرد

حمایت از مصرف‌کنندگان در قبال نوسانات غیرمعمول قیمت‌ها، بازرسی و نظارت بر قیمت و توزیع کالاهای تولیدی و وارداتی و خدمات، اعمال نظارت بر اجرای قیمت‌ها و رسیدگی به تخلفات براساس قانون تعزیرات، تدوین و اجرای روش‌های کارآمد بازرسی و نظارت و اجرای طرح‌های ویژه نظارتی و نیز نظارت بر شبکه‌های توزیع کالاها و خدمات و مبارزه با عرضه و توزیع کالاهای قاچاق از اهداف تشکیل سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان است. هرچند شواهد نشان می‌دهد آن‌طور که باید و شاید، این اهداف به معنی واقعی عملی نشده و صرفا بر روی کاغذ باقی مانده است.

در برخی موارد که پای تعیین نرخ خدمات و کالاها به میان می‌آید و یک‌باره قیمت اجناس چند درصد افزایش می‌یابد، سازمان حمایت به موضوع ورود می‌کند و با ریش‌سفیدی، کمی از درصد نامعقول افزایش قیمت‌ها می‌کاهد تا به‌ظاهر نشان دهد از مصرف‌کننده هم حمایت می‌کند. حتی چندی است دامنه انتقادات به عملکرد سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان وسیع‌تر شده و کار را به جایی رسانده است که وزیر راه و شهرسازی هم انتقاد خود را در فضای رسانه‌ای مطرح کند.

عباس آخوندی همین چند وقت پیش در یکی از سخنرانی‌های خود، با بیان اینکه سازمان‌های قیمت‌گذاری مانند سازمان حمایت که فقط پز حمایت از مصرف‌کنندگان را می‌دهند باید منحل شوند، گفت: اگر به‌ دنبال حمایت مصرف‌کننده هستیم، حمایت از مصرف‌کننده از طریق افزایش کیفیت، افزایش عرضه و... است، نه اینکه حضرات بیایند قیمت‌گذاری کنند.

 

رانت تولیدکنندگان تاثیری بر حمایت ما نگذاشته است

در همین زمینه کارشناسان اقتصادی نظیر محمد جعفری‌نژاد که معتقدند در بحث عملکرد سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولید‌کنندگان، رانت سرمایه‌سالاران برحقوق مصرف‌کنندگان می‌چربد،از سوی دیگر مسئولان این سازمان دفاع تمام قدی از عملکردشان دارند. چنان‌که معاون نظارت و بازرسی سازمان صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی و نماینده سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در استان خراسان رضوی تاکید دارد که رانت تولیدکننده‌ها در عملکرد این سازمان به عنوان یک نهاد نظارتی هیچ‌گاه تاثیرگذار نبوده است.

به گفته علی باخرد،محدوده عملکرد سازمان حمایت آن‌قدر وسیع است که بازرسان ما به خدمات ارائه‌شده توسط دستگاه‌های دولتی هم ورود می‌کنند تا از مصوبات دولت و تعرفه‌های مصوب تخطی نکنند.

 

ضعف در اطلاع‌رسانی به مصرف‌کنندگان برای آگاهی از حقوقشان

در این میان، ایراداتی اساسی به عملکرد سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان وارد می‌شود که «‌ضعف در اطلاع‌رسانی» به مصرف‌کنندگان برای آگاهی از حقوقشان از موارد مهم است، اینکه مردم اطلاعات کافی از حقوق خود به‌عنوان مصرف‌کننده ندارند تا در صورت محقق نشدن این حقوق اعتراض کنند.

مصداق این مسئله گزارش عینی خبرنگار ما در گفتگو با مردم است که از قوانین و دستورالعمل‌های حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان اظهار بی‌اطلاعی می‌کنند. در گفتگو با شهروندان نظرات اقشار مختلف از مرد و زن و دانش‌آموز و دانشجو گرفته تا زنان خانه‌دار را درباره قوانین و دستور‌العمل‌های حقوق حمایت از مصرف‌کنندگان جویا شدیم که بیشترشان یا اطلاعی نداشتند و یا از نوسان قیمت‌ها، گران‌فروشی، کیفیت پایین کالاها و ... ناراضی بودند. به‌ویژه زنان خانه‌دار که هم در خرید و هم در مدیریت مصرف کالا نقشی اساسی در خانواده‌ها دارند از قوانین و دستورالعمل‌های حقوق حمایت از مصرف‌کنندگان اطلاعی نداشتند و ضمنا جزء گروه‌های منتقد درباره کالاهای مصرفی بودند.

همه این‌ها ناشی از ضعف بخشی از عملکرد سازمانی است که عنوان «حمایت از حقوق مصرف‌کننده» را یدک می‌کشد. اگر هر شهروندی با حق قانونی خود در تامین نیازها آشنایی داشته باشد، هیچ فروشنده‌ای جرئت نمی‌کند سوءاستفاده کند. سوء‌استفاده برخی تولیدکنندگان و فروشندگان فرصت‌طلب در خلا اطلاع‌رسانی قوی آزاردهنده است.

 

نبود نظارت کافی در کنار سودجویی برخی از تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان

نبود نظارت جدی بر فعالیت تولید‌کنندگان و عرضه‌کنندگان کالاها در حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان عامل دیگری است که عملکرد این سازمان متولی در این بخش را با ابهام مواجه می‌سازد. اگر سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان ورودی جدی در نظارت بر قیمت‌ها و کیفیت داشته باشد، قطعا خیلی از سودجویی‌ها در بین برخی از تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان از بین خواهد رفت.

 

وجود کالاهای بی‌کیفیت و غیر‌استاندارد

اشباع بازار از کالاهای بی‌کیفیت و غیراستاندارد نیز مسئله دیگری است که عملکرد «سازمان حمایت از مصرف‌کننده» را به چالش می‌کشد. در واقع حق برخورداری از کالاهای استاندارد یکی از مولفه‌های حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان است که به‌اعتقاد مصرف‌کنندگان این مقوله هم نادیده گرفته شده است. در تمام اقلام کالاهای مصرفی به‌وفور کالاهای غیراستاندارد و بی‌کیفیت عرضه می‌شود که مشکلات بسیاری برای خانواده‌ها را هم به دنبال دارد.

اگر به ماهیت «سازمان حمایت از مصرف‌کننده» برگردیم، می‌بینیم که قطعا مدیران و متولیان این سازمان باید کالاها و خدماتی را که به مردم ارائه می‌شود رصد کنند تا با پشتوانه استاندارد و کیفیت ارائه شود. ولی آیا در جامعه ما این‌گونه است؟ البته کالاهای زیادی از این ویژگی برخوردارند، اما فروشندگان آن‌ها در زمانی که باید کالاهای معیوب خود را از مشتری پس بگیرند هزار دلیل و بهانه را برای نپذیرفتن آن‌ها مطرح می‌کنند که مشتری از مطالبه حق قانونی خود منصرف می‌شود.

 

بی‌اعتمادی به کالاهای مصرفی در بازار، نشانه نبود پشتوانه برای مصرف‌کنندگان

نبود اطمینان کافی به محصول و کالایی که در بازار عرضه می‌شود دلیلی دیگر بر نبود پشتوانه قوی و حمایت‌کننده از مصرف‌کننده است. اگر «سازمان حمایت از مصرف‌کننده» می‌توانست نقش خود را به‌خوبی ایفا کند و این اطمینان خاطر را به مصرف‌کننده می‌داد، قطعا این میزان از بی‌اعتمادی برای تامین هرگونه مایحتاجی را در بین شهروندان شاهد نبودیم.

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا بخوانید:

ورود به صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۹ اسفند

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی