کد خبر : 72705
/ 22:21
شهرآرا ماجرای بیل‌بوردهای شهری را روایت می‌کند؛

دغدغه‌مندی فرهنگی در کنار بلبشوی تبلیغات تجاری

هر ۱۵روز تغییر می‌کنند. برای دیدنشان احتیاجی به نگاه تیزبین فوق‌العاده‌ای نیست. تقریبا می‌توان گفت خواسته یا ناخواسته پیامشان به ما می‌رسد. برخی اوقات ما را به فکر فرومی‌برند اما در اغلب موارد سرسری نگاهشان می‌کنیم و می‌گذریم، بیل‌بوردهای شهری‌ که تقریبا در هیچ نقطه‌ای از سطح شهر مشهد نیست که خودنمایی نکنند.

دغدغه‌مندی فرهنگی در کنار بلبشوی تبلیغات تجاری

به گزارش شهرآرا آنلاین

خبرنگار: مسعود سلطانی

فضای اطرافمان پر شده از پیام‌های مختلف، پیام‌هایی که غالبا با اهداف تجاری بر در و دیوار شهر نقش می‌بندند. رشد روزافزون وسایل ارتباط جمعی مثل تلویزیون و شبکه‌های مجازی هم باعث شده است حتی در خلوتمان از دست پیام‌های تجاری در امان نباشیم. در عصر فناوری اطلاعات بازاریاب‌های حرفه‌ای بدون اجازه شما تبلیغاتشان را به شما عرضه می‌کنند.

هرچند وجود کنترل تلویزیون در دستان ما و داشتن حق انتخاب کاربر در شبکه‌های اجتماعی کتمان‌ناپذیر است و دلیلی است برای اینکه بگوییم ما پیام‌هایی که دریافت می‌کنیم را مدیریت می‌کنیم با این وجود ما همچنان در معرض انبوهی از پیام‌های تبلیغاتی و غیرتبلیغاتی هستیم که در اغلب موارد بدون اینکه اراده‌ای برای دیدن یا شنیدنشان داشته باشیم آن پیام‌ها را می‌بینیم و می‌شنویم.

در این بازار شلوغ و پرسود و پرماجرای پیام، دادن یک لحظه درنگ و لختی آرامش به مردم و مخاطبان بی‌تردید وظیفه کسانی است که متولی این فضا هستند. غالبا تبلیغات محیطی و مجازی سعی در تحریک غرایز ما دارند، از تبلیغ روغن سرخ‌کردنی گرفته تا روغن ترمز ماشین، همه‌وهمه، سعی در تلقین هیجانات و مجاب کردن مخاطب برای خرید دارند.

 

بیل‌بوردهای فرهنگی و اجتماعی در فضای شهری

در این فضای بلبشوی تبلیغات که صاحبانش از هیچ روشی برای رسیدن به اهدافشان فروگذار نمی‌کنند دیدن یک پیام که جدا از دنیای سودجویی مالی و هیجان برای خرید باشد و ما را به لحظه‌ای تفکر و ورود به دنیای ذهنی دعوت کند نه‌تنها لازم بلکه واجب است. قاعدتا این پیام‌ها مطالبه‌ای از متولیان امور فرهنگی و اجتماعی است که متناسب با مسائل روز و جامعه به مردم منتقل شوند. 

در همین زمینه بیل‌بوردهای پیام‌رسان فرهنگی و اجتماعی در مشهد از اوایل سال جاری سعی کرده‌اند پا به دنیایی فراتر از مجاب کردن ذهن هر شهروند برای سودجویی مالی بگذارند و به بخشی از دنیای ذهنی آنان برای دریافت مفاهیم فرهنگی و اجتماعی ورود پیدا کنند. بعد از گذشت 

کمتر از یک سال از اجرایی شدن این اقدام و اکران بیل‌بوردهای فرهنگی در مشهد سید احمد میرمحمدتبار در پژوهشی به سفارش دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد به سراغ نظرات مردم برای اثرسنجی این بیل‌بوردها رفته است. در ادامه نتایج حاصل از طرح پژوهشی او را می‌خوانیم.

 

«محرم» بیشتر از سایر اکران‌های فرهنگی دیده شده است

پژوهشگر طرح اثرسنجی بیل‌بوردهای فرهنگی شهر مشهد در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اینکه نظرسنجی در این تحقیق از میان سه دسته، یعنی ساکنین محلی، افراد پیاده و افراد سواره، صورت گرفته است می‌گوید: تعداد ۶۰ بیل‌بورد در اختیار سازمان فرهنگی و هنری شهرداری است که از این تعداد ۳۰بیل‌بورد در عرصه پل‌ها نصب شده است مثل پل‌های بولوار وکیل‌آباد و تعداد ۳۰بیل‌بورد هم به صورت پایه‌دار در کنار خیابان نصب است.

محمدتبار با اشاره به اینکه سازه‌های رول‌آپ (سازه‌هایی که بنر‌های ۳در۴ روی آن نصب می‌شود) در این تحقیق مدنظر نبوده است تصریح می‌کند: مخاطب اصلی بیل‌بورد‌ها افراد سواره‌‌‌اند که با ماشین در رفت و آمد هستند و ما مصاحبه با سواره‌ها را معمولا در محل پمپ بنزین‌های نزدیک به بیل‌بورد‌ها انجام می‌دادیم و نزدیک به ۴۰ درصد مصاحبه شونده‌ها اشخاص سواره بودند و به همین ترتیب ۳۰درصد پیاده‌ها و ۳۵درصد ساکنین محلی در نظرسنجی مشارکت کردند.

این پژوهشگر اجتماعی ضمن بیان اینکه هشت مناسبت و موضوع کلی اکران‌شده در بیل‌بورد‌ها ارزیابی شده‌اند عنوان می‌کند: بیشترین میزان دیده شدن متعلق به اکران بیل‌بورد‌های ماه محرم است که ۶۲ درصد مردم این اکران را دیده‌اند. بعد از آن ۴۴درصد تصاویر «روزی حلال» و ۴۳درصد تصاویر مرتبط با دهه کرامت مورد توجه مردم قرار گرفته است.

وی می‌افزاید: کمترین میزان دیده شدن بیل‌بورد‌ها مربوط به نیمه شعبان است اما با توجه به اینکه زمان نظرسنجی در اواخر مهر۹۵ انجام شده است و نزدیک‌‌ترین اکران 

به لحاظ زمانی نسبت به زمان نظرسنجی اکران محرم بوده و دورترین اکران مربوط به نیمه شعبان بوده است می‌توان نتیجه گرفت هرچه از زمان اکران می‌گذریم مردم کمتر تصاویر را به خاطر می‌آورند.

 

انزجار مردم از حقوق‌های نجومی با دیدن بیل‌بوردهای کسب روزی حلال

پژوهشگر طرح اثرسنجی بیل‌بوردهای فرهنگی شهر مشهد با اشاره به اینکه یکی از بخش‌های جذاب پژوهش برای مسئولین امر بازنمایی ذهنی مخاطبان درباره تصاویر بوده است می‌گوید: از مردم پرسیدیم پس از دیدن تصاویر چه پیامی به ذهن شما خطور می‌کرده است. در واقع بدون اینکه ذهن مخاطب را محدود به چند گزینه بکنیم اجازه می‌دادیم نظراتشان را بیان کنند. 

محمدتبار می‌افزاید: مثلا، پس از دیدن اکران تصاویر محرم و عاشورا، دفاع مقدس و فیلم «مختارنامه» در ذهن مردم شکل می‌گرفته است که علت آن استفاده از تصاویر گرافیکی بازیگران این فیلم به همراه جملاتی کوتاه در تصاویر بوده است. 

همچنین پس از دیدن تصاویر مربوط به روزی حلال مردم به یاد اهمیت کسب روزی حلال یا مسئله اختلاس و حقوق‌های نجومی می‌افتاده‌اند.

این پژوهشگر اجتماعی ضمن اشاره به بازنمایی ذهنی مردم درباره دهه کرامت که مردم را به یاد حرم و خادمان امام رضا(ع) می‌انداخته است می‌گوید: جذابیت این بخش از تحقیق برای مسئولان از این جهت بود که بازنمایی ذهنی مردم به اهداف تعیین‌شده برای این اکران‌ها نزدیک بوده است و این امر به نوعی موفقیت مهمی برای سازمان متولی محسوب می‌شود.

 

اکران بیکاری و عدالت، انتظار مردم از پیام‌های بیل‌بورد‌های شهری

محمدتبار معتقد است مردم رویه جدیدی که در پیش گرفته شده است را پسندیده‌اند و انتظار دارند در بیل‌بورد‌های فرهنگی از روش‌هایی خلاقانه در طراحی و محتوای غنی در پوستر استفاده شود. وی می‌گوید: از مردم پرسیدیم که

موافق ادامه پیدا کردن همین نوع کارهای انجام‌شده در بیل‌بورد‌ها هستند یا خیر و جالب توجه است که حدود ۹۵درصد مردم خواهان ادامه پیدا کردن این نوع از تبلیغات فرهنگی بودند. 

این کارشناس ارشد جامعه‌شناسی ضمن اشاره به اینکه بیش از ۴۵درصد مردم در حد زیاد موافق ادامه پیاده کردن همین روند در پیش گرفته‌شده در ۹ماه گذشته بوده‌اند می‌گوید: در نظرسنجی‌ها از مردم پرسیدیم که دوست دارند چه موضوعاتی در بیل‌بورد‌ها اکران شود که اغلب مردم مسائل روز جامعه مثل بیکاری و عدالت و برابری را اولویت اکران تصاویر در بیل‌بورد‌ها می‌دانستند.

وی می‌افزاید: موضوعات مذهبی و آموزش مسائل شهروندی، موضوعات انقلابی، تصاویر شاد و مسائل خانواده اولویت‌های بعدی مردم برای اکران بیل‌بورد‌های شهری بوده است که پیشنهاد دادند اکران شود.

 

۷۵درصد شهروندان سواره بیل‌بورد‌ها را می‌بینند

پژوهشگر طرح اثرسنجی بیل‌بوردهای فرهنگی شهر مشهد در پاسخ به این سوال که بهتر است در اکران بیل‌بوردهای شهری ذائقه مردم مدنظر قرار گیرد یا اینکه مدیریتی عمل شود تصریح می‌کند: سازمان فرهنگی و هنری شهرداری باید سعی کند میان اهداف سازمانی خود و عمل به خواسته‌های مردم حد تعادلی را برقرار کند.

وی می‌افزاید: البته این دو امر در مقابل هم نیستند و می‌شود بین خواسته مردم و سیاست‌های سازمانی جمع قائل شد اما توجه به این نکته لازم است که موضوعات برخی اکران‌ها در بیل‌بورد‌های شهری مثل رویداد مشهد۲۰۱۷ یا بیل‌بورد‌های تبلیغاتی که تعدادشان از بیل‌بورد‌های فرهنگی بیشتر است در اختیار سازمان فرهنگی و هنری شهرداری نیست.

وی معتقد است اگرچه، با رشد روزافزون فناوری‌های نوین، مردم اکثر پیام‌هایشان را از طریق فضاهای مجازی دریافت می‌کنند فضا‌های شهری همچنان کارکرد ی اساسی دارند.

این پژوهشگر اجتماعی خاطرنشان می‌کند: در برنامه‌ریزی شهری هدف این است که از فضا‌های شهری استفاده صحیح صورت پذیرد چراکه این فضا‌ها مخاطب زیادی دارند چنان‌که در این پژوهش دریافتیم حدود ۷۵درصد شهروندانی که سواره بوده‌اند بیل‌بورد‌های شهری را دیده‌اند.

 

گزارش کامل را در روزنامه شهرآرا بخوانید:

ورود به صفحه گزارش روزنامه شهرآرا ۷ اسفند

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی