کد خبر : 72590
/ 22:30
شهرآرا از فراز و فرود احداث کمربندی جنوبی و ضرورت ایجاد مسیر دسترسی به قله  زو  گزارش می دهد؛

پل طبیعت برای مشهد

آذرماه سال۹۱ که عملیات اجرایی کمربند جنوبی مشهد به طول ۲۷کیلومتر شروع شد، آن را یکی از حیاتی‌ترین شاه‌راه‌های ارتباطی شهر بیان کردند و ایجاد دسترسی از ییلاقات طرقبه و شاندیز و مسیر غرب به شرق و برعکس، کوتاه شدن راه، کاهش رفت‌و‌آمدها، حجم ترافیک و مصرف انرژی و سوخت و کاهش بار آلودگی هوای مشهد را از مزایای آن دانستند.

پل طبیعت برای مشهد

به گزارش شهرآرا آنلاین

خبرنگار: ندا علیزاده

هرچند مسئولان امر مزایای فوق را برای احداث این جاده کوهستانی بیان کرده‌اند، روی دیگر سکه حکایت از بروز مشکلات زیست‌محیطی و آسیب به اکوسیستم ارتفاعات، تشدید آلودگی هوا در مشهد و همچنین ضربه خوردن به ورزش کوه‌نوردی، صخره‌نوردی و طبیعت‌گردی دارد.

این در حالی است که ارتفاعات جنوبی مشهد کوریدوری برای عبور هوا به شمار می‌رود که علاوه بر انتقال هوای تازه و خنک به سمت شهر، آلاینده‌های جمع‌شده در مشهد را نیز خارج می‌کند. 

در گزارش پیش رو، به مشکلاتی که به واسطه احداث کمربند جنوبی در ارتفاعات مشهد به وجود آمده می‌پردازیم. بدین منظور، با چند نفر از کوه‌نوردان بنام مشهد که در فعالیت‌های زیست‌‌محیطی نیز حضور دارند گفتگو می‌کنیم.

 

قطع دسترسی به ارتفاعات جنوبی، زو، و دیگر قله‌ها

در این زمینه، محسن موسوی، کوه‌نورد و فعال محیط‌زیستی، با بیان اینکه کمربند جنوبی مشهد صدمات زیادی را به اکوسیستم ارتفاعات جنوبی و همچنین فعالیت‌های کوه‌نوردی و طبیعت‌گردی وارد کرده است، می‌گوید: ارتفاعات جنوبی به شهر چسبیده است و هرهفته صدها نفر راهی این کوه‌ها می‌شوند. پیش از این، به‌راحتی در طول حدود ۲۰کیلومتری این ارتفاعات به کوه‌ها دسترسی داشتند، اما با کشیده شدن جاده کمربندی، کوه به دو قسمت تقسیم و دسترسی قطع شده است.

او با بیان اینکه بسیاری از کوه‌نوردان، طبیعت‌گردان و مردم از ارتفاعات جنوبی برای رسیدن به قله‌زو، تخته‌مایون و دیگر قله‌هایی که اکنون آن طرف جاده افتاده‌اند استفاده می‌کردند و اکنون هم استفاده می‌کنند، تصریح می‌کند: این کوه‌ها علاوه بر طبیعت‌گردی و داشتن جنبه تفریحی، محلی برای آمادگی صخره‌نوردان و کوه‌نوردان حرفه‌ای بوده است، اما با برش کوه‌ها، تفریح و ورزش سالم و بدون هزینه‌ را از مردم و کوه‌نوردان گرفته‌اند.موسوی با اشاره به قطع دسترسی به ارتفاعات جنوبی، زو و دیگر قله‌ها، اظهار می‌کند: حتی احداث پل نیز با توجه به فاصله ۱۰۰تا۲۰۰متری ایجادشده بین کوه، کارساز نخواهد بود؛ ضمن اینکه در مسیر ۲۰کیلومتری ارتفاعات جنوبی و جاده، برای برقراری کل دسترسی‌ها، می‌خواهند چند پل احداث کنند.

 

ماهیت تنفسگاهی ارتفاعات جنوبی در حال نابودی

این کوه‌نورد و فعال محیط‌زیستی با اظهار اینکه همه آن‌هایی که به کوه پناه می‌برند از دود، ترافیک و آلودگی صوتی است، می‌گوید: حال اگر بنا باشد جاده‌ای کشیده شود که سر و صدا و آلودگی را به طبیعت منتقل کند، دیگر کوه ماهیت و کارایی خود را از دست می‌دهد و بدتر از همه اینکه ماهیت تنفسگاهی ارتفاعات جنوبی مشهد از بین می‌رود، مسیر آبراهه را قطع می‌کند و بافت اکوسیستم را به خطر می‌اندازد.

 

توسعه‌ای که بلای جان مردم شود درست نیست

موسوی با اشاره به وجود رانت‌خواران و سودجویان پر‌نفوذ و طرح این سوال که متولیان شهر، از محیط‌زیست گرفته تا دیگر نهادها، کجا هستند تا جلوی این‌گونه مسائل را بگیرند، تصریح می‌کند: توسعه‌ای که بلای جان مردم شود، درست نیست و باید جلوی این توسعه بی‌رویه را بگیریم.

 

ضرورت نجات ارتفاعات جنوبی از دست کوه‌خواران

هادی ظهیری یکی دیگر از کوه‌نوردان و فعالان محیط‌زیستی و از نام‌گذاران قله‌زوست. او نیز دل پری از تخریب، تصرف و خورده شدن ارتفاعات جنوبی مشهد دارد و یک سر گلایه‌اش نیز به جاده کمربندی جنوبی برمی‌گردد که شکافی عمیق را در دل کوه ایجاد کرده است.وی می‌گوید: گروه‌های مختلف کوه‌نوردی در روزها و ساعات مختلف شبانه‌روز، به ارتفاعات و طبیعت کوه‌های جنوبی مشهد می‌آیند. این در حالی است که روزگاری به‌جز دو گروه کوه‌نوردی، فرد دیگری برای کوه‌نوردی به این ارتفاعات نمی‌آمد.

وی چاره برقراری دسترسی از کوه‌های آب و برق به قله‌زو را در ایجاد پلی همچون پل طبیعت تهران می‌داند و اظهار می‌کند: کوه‌نوردان پیشنهاد احداث یک پل طبیعت مشابه نمونه تهران یا نمونه‌های خارج از ایران را داده‌اند. همچنین درخواست ایجاد جاده تندرستی را از هاشمیه ۷۵ و بولوار شهید فکوری داریم.

ظهیری گریزی به ۳۳سال پیش می‌زند و یادآور می‌شود: آن زمان، در گروه خود، فردی به نام عیدی قله‌زو داشتیم که چون خیلی چابک بود و همیشه جلوتر از بقیه به این قله صعود می‌کرد، به افتخارش، پسوند فامیلش را روی کوه گذاشتیم و از آن به بعد، این قله را قله‌زو نامیدیم که پنج سال پیش نیز آن را به ثبت رسمی رساندیم.

این کوه‌نورد و فعال محیط‌زیستی که به‌شدت از دست‌درازی‌ها به ارتفاعات جنوبی و تخریب آن‌ها نگران است، با بیان اینکه بادهای مشهور به بینالود که از روی دشت مایون و ارتفاعات می‌گذرد موجب ورود هوای تازه به شهر می‌شود، تصریح می‌کند: اگر کوه‌ها تخریب شوند، چیزی به عنوان بادهای بینالود نداریم و شهر مشهد همیشه هوایی خفه‌ و آلوده‌ خواهد داشت.

 

تخریب چشمه‌ها و خطر فعال شدن گسل زلزله

ظهیری همچنین تخریب چشمه‌ها و خطر فعال شدن گسل زلزله را از دیگر آسیب‌هایی بیان می‌کند که کوه‌خواری‌ها و انفجارها برای ساخت و سازها در ارتفاعات جنوبی به دنبال دارد.این کوه‌نورد و فعال محیط‌زیستی حتی از نبود هماهنگی در امور اجرایی هم گلایه می‌کند: از این طرف، مسئولان کمربند سبز در ارتفاعات درخت می‌کارند. از آن طرف، جاده‌سازان آن‌ها را خراب می‌کنند. چرا هیچ هماهنگی‌ای وجود ندارد؟در عین حال، او تاکید می‌کند: همه تلاش کوه‌نوردان نجات دشت مایون و ارتفاعات جنوبی از ساخت‌و‌ساز و همکاری با مجریان کمربند سبز است و برای رسیدن به ارتفاعات آن طرف نیز در نبود پل دسترسی، سعی خودمان را می‌کنیم تا دوباره پاکوب‌ها و مسیرهای جدیدی را ایجاد کنیم و بالا برویم.ظهیری که همراه با دیگر گروه‌ها، افراد کوه‌نورد و طبیعت‌دوست، برای حیوانات کوهستان همچون روباه‌ها، شغال‌ها، خرگوش‌ها، کبک‌ها و سایر پرندگان غذا می‌برد و درخت‌هایی را کاشته و آبیاری می‌کند، می‌گوید: در مسیر کوه‌پیمایی، به افراد تازه‌وارد آموزش‌های مرتبط با طبیعت و حفاظت از اکوسیستم را می‌دهیم، زیرا معتقدیم اگر این‌ها با طبیعت آشتی کنند، می‌توانیم طبیعت را نجات بدهیم.

 

آرامش و امنیت در ارتفاعات مشهد از بین می‌رود

محمود کوهستانی از دیگر کوه‌نوردان و فعالان محیط‌زیستی است که سالیان سال در ارتفاعات جنوبی مشهد کوه‌نوردی کرده و با گام‌به‌گام آنجا آشناست. او با بیان اینکه کوه‌نوردان، طبیعت‌گردان و عامه مردم از چندین مسیر تا انتهای خلج به ارتفاعات جنوبی صعود می‌کنند، می‌گوید: انتهای هفت‌تیر و انتهای هاشمیه۹۱ شلوغ‌ترین مسیرها برای صعود است، به گونه‌ای که هفته‌ای ۱۰هزار نفر در شبانه‌روز از آن استفاده می‌کنند، اما در عین حال، روستاهای چهارچشمه، چشمه‌پونه و زکریا، انتهای خلج، کوه‌های معجونی، سنگ‌سیاه، چین‌کلاغ و... عمده‌ترین مسیرهای کوه‌نوردی و همچنین مسیرهای رسیدن به قله‌زو به شمار می‌روند.

اما به گفته این کوه‌نورد، احداث جاده کمربند جنوبی مشهد دسترسی به ارتفاعات پشتی و قله‌زو را قطع کرده و این مسئله نه‌تنها مشکلاتی را برای رسیدن به آن طرف جاده و رشته‌کوه‌ غریب‌افتاده در آن طرف ایجاد کرده است، بلکه امنیت را نیز به خطر می‌اندازد، چراکه ایجاد دسترسی جاده موجب حضور زورگیرهایی نیز خواهد شد و سلامت و امنیت کوه‌نوردان در دل طبیعت تهدید می‌شود.

 

اگر پل نمی‌زنند حداقل جاده را تونلی احداث کنند

این کوه‌نورد نیز مانند بقیه، معتقد است که باید پلی بین دو کوه ایجاد شود: سرانجام، مبارزاتمان بی‌نتیجه است و باز هم جاده را ادامه خواهند داد. بنابراین، بهترین گزینه ایجاد پل بین دو کوه است. عبور از زیرگذر ناایمن در دل کوه‌ها خواهد بود که در زمان بارندگی هم خطر سیل در آن‌ها تشدید می‌شود؛ لذا همان ایجاد پل بهتر است.کوهستانی صحبت‌های خود را این‌گونه ادامه می‌دهد: اگر نمی‌خواهند پل بزنند، حداقل باید بخش‌هایی از مسیر را تونل بکنند تا جاده سرپوشیده باشد و خطرات نیز کمتر شود.

 

ایجاد جاده کوه‌خواری را گسترش می‌دهد

او علاوه بر بروز مشکلات این‌چنینی برای ورزش‌کاران کوه‌نورد، صخره‌نورد و طبیعت‌گرد، وجود این جاده را موجب زمین‌خواری و کوه‌خواریِ بیشتر می‌داند و می‌گوید: زمانی که جاده تکمیل و آسفات شود و خودروها در آن به جریان افتند، زمین‌خواران پرنفوذ در جای‌جای دره‌ها اقدام به ویلاسازی و برج‌سازی می‌کنند و با توجه به اینکه ارتفاعات جنوبی به واسطه وزش بادهای غربی، تنفسگاه مشهد است، وجود خودروها، ساخت‌وسازها و معادن، آلودگی‌ها را به شهر منتقل می‌کند.

کوهستانی برای اثبات حرف خود، به وضعیت هاشمیه۹۱ گریز می‌زند و یادآور می‌شود: در هاشمیه۹۱ دو چشمه وجود داشت که سازمان مسکن و شهرسازی به بهانه درخت‌کاری، روی آن‌ها را پوشاند، اما پس از کاشت تعدادی درخت، آنجا را برای خانه‌سازی فروخت. شک نکنید که این داستان برای دره‌های ارتفاعات نیز تکرار می‌شود و بدین ترتیب، بزرگ‌ترین منبع آب شرب مشهد که درون این کوه‌هاست همه آلوده خواهد شد.

 

خشک شدن چشمه‌ها با دست‌اندازی به کوه‌ها

حرف منابع آب که می‌شود، این کوه‌نورد از وجود حدود ۵۰ چشمه در ارتفاعات جنوبی مشهد یاد می‌کند و می‌گوید: دو چشمه را همان‌طور که گفتم، از بین بردند. هفت چشمه دیگر نیز به واسطه عملیات عمرانی و آسفالت در انتهای صیادشیرازی خشک شد و ادامه این کوه‌خواری‌ها چشمه‌های باقی‌مانده را نیز تهدید می‌کند.

او یکی دیگر از آسیب‌های ناشی از ساخت‌وسازها و عبور خودروها در ارتفاعات را انتشار آلودگی‌هایی همچون منوکسیدکربن بیان و تصریح می‌کند: منوکسیدکربن موجب از بین رفتن کامل پوشش گیاهی ارتفاعات به‌ویژه گل‌سنگ‌های منطقه می‌شود و زمانی که این گیاهان از بین بروند، دیگر اکسیژن کافی نخواهیم داشت.این کوه‌نورد و فعال محیط‌‌‌زیست به خطر افتادن گونه‌هایی حیوانی همچون کبک، گراز، گرگ، روباه و... را از دیگر مشکلات بیان می‌کند و می‌گوید: با تکمیل جاده، دسترسی افراد عادی به‌خصوص شکارچیان به ارتفاعات و محدوده حیات جانوران راحت‌تر می‌شود و شاهد شکار و از بین رفتن حیوانات نیز خواهیم بود.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی