کد خبر : 72454
/ 20:48
اگر در دوراهی دادن یا ندادن شیشه و ‌پستانک به کودکتان هستید، این مطلب را بخوانید؛

شیشه‌پستونک بگرفتی؟

یکی از دوراهی‌های مهمی که بیشتر مادران جوان بعد از تولد کودکشان با آن مواجه می‌شوند استفاده کردن یا نکردن از شیشه و پستانک است. موضوعی که خود پزشکان هم هنوز بر سر آن به اتفاق‌نظر نرسیده‌اند.

شیشه‌پستونک بگرفتی؟

معصومه متین‌نژاد- اختلاف سن بچه‌‌هایش با هم ۱۰ سالی می‌شد. برای همین سر این یکی واقعا استاد شده بود. کمتر سؤالی پیش می‌آمد که جوابی برایش نداشته باشد. حالا خوب می‌دانست که چطور باید عادت‌های غذایی جدید را در بچه‌اش ایجاد کند و یا چطور نوشیدن با لیوان را جانشین شیشه شیر کند. هرچند سر این یکی با همه اذیت‌هایی که شد از همان اول برای دادن پستانک مقاومت کرد و نق‌نق زدن‌های بچه را به جان خرید، اما هیچ‌گاه تجربه تلخی را که سر این موضوع از بچه اولش داشت فراموش نکرد.

سارا، دختر بزرگش، تا ۷سالگی پستانک می‌خورد. اوایل موضوع برایش خیلی جدی نبود؛ فکر می‌کرد بچه که بزرگ‌تر شود خودش خجالت می‌کشد و آن را پس می‌زند، ولی روز‌به‌روز وابستگی سارا به پستانکش بیشتر می‌شد؛ شب‌ها بدون پستانک خوابش نمی‌برد و همین‌ که می‌فهمید که کسی انیس و مونسش را برداشته قشقرقی به پا می‌کرد که آن سرش ناپیدا. خلاصه اینکه هم خودش و شوهرش و هم بچه کلی اذیت شدند تا توانستند با هزار ترفند و دوز و کلک این عادت را در او از بین ببرند.

هرچند تعداد بچه‌هایی مثل سارا که تا این سن وابسته به شیشه و پستانک باشند انگشت‌شمار است، اما تعداد بچه‌هایی که والدینشان با آن‌ها در دو سه‌سالگی برای ترک شیشه و پستانک به مشکل جدی برمی‌خورند کم نیست. شاید به‌نظرتان برسد که از همان اول نباید به بچه‌ها شیشه و پستانک داد تا بعد به مشکل برخورد. هرچند به‌ظاهر این کار درست‌تر است، اما همیشه هم امکان‌پذیر نیست؛ یعنی گاهی شما ناچار هستید که به بچه شیشه یا پستانک بدهید. برای همین باید خیلی دقت کرد که کی، کجا و چطوری این‌کار را انجام داد.

..........................................

 

بدیم؟! ندیم؟! چه‌کار کنیم؟!

یکی از دوراهی‌های مهمی که بیشتر مادران جوان بعد از تولد کودکشان با آن مواجه می‌شوند استفاده کردن یا نکردن از شیشه و پستانک است. موضوعی که خود پزشکان هم هنوز بر سر آن به اتفاق‌نظر نرسیده‌اند؛ بعضی کاملا مخالف استفاده از آن‌ها هستند و برخی هم معتقدند که استفاده متعادل از آن‌ها مشکل جدی ایجاد نمی‌کند، هرچند استفاده از شیشه و پستانک به معنای تغذیه کمتر کودک با شیر مادر است و این اصلا خوب نیست.

گذشته از این، وضعیت اشتغال، شرایط جسمی و روحی، حجم شیر مادر و خلق‌ و خوی کودک موضوعاتی هستند که بر تصمیم ما در دادن یا ندادن شیشه و پستانک به بچه‌ها اثرگذارند و نمی‌توان برای همه مادرها یک نسخه واحد پیچید. با وجود این باید به این نکته هم توجه داشت که هرچه تمایل کودک به مکیدن سینه مادر کم‌تر شود میزان تولید شیر مادر هم کمتر خواهد شد. همچنین گریه کردن تنها ابزار ارتباطی نوزاد با محیط اطراف است و استفاده از پستانک باعث می‌شود که والدین کمتر به گریه‌های او اهمیت بدهند.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که هم‌اکنون حدود ۳۰درصد از شیرخواران ایرانی با استفاده از شیشه شیر تغذیه می‌شوند و ۱۳درصد هم از پستانک استفاده می‌کنند. هرچند این آمارها به نسبت کشورهای غربی که مصرف شیشه و پستانک در آن‌ها بسیار بالاست امیدوارکننده است، اما همچنان آمار خوبی نیست. حتما می‌خواهید بدانید چرا. جواب ما برمی‌گردد به مضراتی که این دو وسیله دارند، به‌ویژه پستانک که فقط یک گول‌زنک برای کودک است.

 

مگر چه مضراتی دارند؟

نتایج مطالعات پژوهشگران نشان می‌دهد که اولین آسیب استفاده از شیشه و پستانک به تغذیه و ارتباط کمتر کودک با مادر برمی‌گردد. این موضوع در مادرانی که شیر کافی برای دادن به کودک دارند بیش از سایرین خودش را نشان می‌دهد. بر اساس آمارهای موجود احتمال قطع شیردهی در این مادران چهاربرابر بیشتر از دیگر مادران است.

مصرف پستانک سبب افزایش خطر عفونت گوش میانی یا همان گوش‌درد در شیرخواران می‌شود، به طوری که در ۳ تا ۱۸ماهگی شیرخوارانی که از پستانک استفاده نکرده‌اند ۳۳درصد کمتر از سایرین دچار عفونت گوش شده‌اند.

- عفونت قارچی دهان، برفک و پوسیدگی دندان‌ها هم از دیگر عوارض استفاده از شیشه و پستانک است، چرا که استفاده از این وسایل سبب حرکات غیرطبیعی و تداخل در رشد طبیعی فک و دهان می‌شود و در نتیجه رشد دندانی کودک با مشکل مواجه خواهد شد و اصلاح پیامدهای آن در مراحل بعدی زندگی به علت آنکه تکامل عضله تحت تأثیر قرار گرفته بی‌نهایت مشکل است.

کودکی که شیر مادر را کمتر مصرف می‌کند بهره هوشی کمتر و مشکلات عصبی و رفتاری بارزتری خواهد داشت.

اختلال در تکلم هم از دیگر مشکلاتی است که محققان معتقدند استفاده از پستانک در سنین بعد از ۱۲ماهگی ممکن است در کودکان به‌وجود آورد. به‌طور کل استفاده از پستانک و شیشه به‌طور دائم و طولانی‌مدت در حرف زدن نوزاد اثر منفی دارد و باعث می‌شود کودک نتواند برخی حروف را به درستی تلفظ کند.

گذشته از مواد مضری که پستانک و سرشیشه دارند، آلودگی‌های محیطی‌ای هم که این وسایل جذب می‌کنند خطر بیماری را در این کودکان چندبرابر می‌کند.

 

نوع مناسبش کدام است؟

اگر به هر دلیلی خودتان و یا پزشک کودکتان به این نتیجه رسیدید که برای کودک بهتر است از شیشه یا پستانک استفاده کند، حتما به این نکات توجه داشته باشید:

به محض رشد دندان‌های کودک باید مصرف شیشه و پستانک را قطع کرد.

شیشه‌های شیر از جنس شیشه و پلاستیک هستند. خوبی جنس شیشه‌‌ای این است که دوام بیشتری دارد و به راحتی بدون اینکه نگران مواد سمی پلاستیکی از جمله بیسفنول A باشید می‌توانید شیشه را در آب جوش بیندازید و ضدعفونی کنید. البته این شیشه‌‌ها کمی سنگین است و احتمال شکسته شدنشان هم بالاست. در عوض شیشه‌های پلاستیکی سبک و نشکن هستند، ولی لازم است آن‌ها را بعد از مدت کوتاهی استفاده عوض کرد.

شیشه‌‌های کوچک بین ۹۰ تا ۱۲۰ میلی‌لیتر گنجایش دارند و مخصوص شیر دادن به نوزادان یا دادن آب‌میوه به کودک است. شیشه‌های متوسط ۲۶۰ میلی‌‌لیتر گنجایش دارند و مناسب شیرخواران ۶ تا ۹ ماه هستند.

سرشیشه‌ها از دو جنس مختلف سیلیکون و کائوچو است. سرشیشه سیلیکونی روشن و صاف است، بو و مزه‌ خاصی ندارد و احتمال آلرژی را کم می‌‌کند، مقاوم‌‌تر است و طول عمر بیشتری هم دارد. مشکل این نوع سرشیشه‌‌ها این است که کودک باید محکم مک بزند تا شیر جاری شود. در ضمن قیمت آن‌ها هم کمی بالاست. سرشیشه‌‌های کائوچویی تقریبا قهوه‌ای یا کرم هستند، سبک‌‌ترند و راحت‌تر مک‌ زده می‌شوند، مقداری طعم دارند که البته به مذاق بچه‌ها خوش می‌‌آید، طول عمر کوتا‌ه‌‌تری در مقایسه با سیلیکون دارند و باید زود‌به‌زود آن‌ها را تعویض کرد.

هنگام خرید سرشیشه توجه داشته باشید که سرشیشه و شیشه از یک مدل و یک مارک باشند تا شیر از کناره‌های سرشیشه بیرون نریزد. سرشیشه را هم باید مناسب با سن کودک خود انتخاب و به صورت مرتب کنترل کنید که سالم باشد.

سرشیشه‌ها انواع مختلفی دارند. انواعی که به شکل سینه مادر هستند طوری طراحی شده‌اند که کودک احساس می‌کند دارد سینه مادر را می‌مکد و به همین علت تکامل کام و فک کودک روند طبیعی خود را طی می‌کند. وقتی در شیشه کودک این شکل از سرشیشه را قرار می‌دهید باید آن را طوری در دهان کودک قرار دهید که سوراخ‌های آن رو به بالا باشد تا شیر در هنگام مکیدن به سقف دهان کودک بپاشد.

در خرید پستانک هم باید همان نکات خرید شیشه‌شیر را مدنظر داشته باشید: سایز پستانک مناسب سن نوزاد و جنسش از سیلیکون باشد، قطعات ریز و جدا شونده نداشته باشد، چرا که ممکن است در اثر کنده شدن باعث خفگی نوزاد شود، همچنین دارای منافذ ریز هوا باشد تا هوا بتواند از آن راحت عبور کند و در ضمن عاری از مواد بیسفنول A باشد که با برچسب بر روی محصول نشان داده شده است.

پستانک و سرشیشه ارتودنسی برای نوزادان بهتر است، زیرا به حالت فک و لثه‌های نوزادان آسیب نمی‌زند و انعطاف‌پذیر است.

برای رعایت بهداشت هر روز باید پستانک، شیشه و سرشیشه را خوب بشویید و هر چند ماه یک‌بار آن‌ها را عوض کنید. برای شستشو هم از ماشین ظرف‌شویی یا مواد شوینده قوی استفاده نکنید.

 

چند نکته مهم و اساسی

برای ضدعفونی کردن شیشه و پستانک به‌جای استفاده از مایع‌های ضدعفونی‌کننده از روش جوشاندن در آب استفاده کنید.

پستانک را با سنجاق یا پارچه یا نخ به لباس کودک بدوزید تا از گم یا کثیف شدن آن جلوگیری شود. هرگز پستانک را با زنجیر یا چیز دیگری دور گردن کودک نیندازید؛ ممکن است در اثر کشیده شدن با دست کودک زنجیر دور گردن او بپیچد و باعث سختی تنفس یا خدای‌نکرده خفگی او شود.

..........................................

 

جدا کردن بچه‌ها از شیشه و پستانک به‌اندازه گرفتن آن‌ها از شیر دردسرساز است

خداحافظ، مامان‌ مصنوعی!

101120.pngزمانی که کودک شما راه افتاده، حرف می‌زند و خودش غذا می‌خورد بهترین وقت است که شیشه و پستانک را از او بگیرید. اما این کار همیشه هم خیلی آسان نیست، به‌دلیل اینکه مکیدن شیشه یا پستانک هنگام خستگی یا استرس کودک به او آرامش می‌بخشد و دست کشیدن از آن‌ها به معنی آن است که کودک باید یاد بگیرد بدون آن‌ها به خشنودی آنی دست یابد. به‌ هر حال، اگر این تصمیم را گرفته‌اید، ما به شما کمک می‌کنیم که خیلی راحت‌تر این مسیر را طی کنید.

-ترک شیشه‌شیر: پزشکان معتقدند شیر نوشاندن به کودک با لیوان را باید از شش‌ماهگی آغاز کرد. این کار باعث می‌شود که کودک زودتر شیشه را ترک کند. برای شروع از لیوان‌های مخصوصی استفاده کنید که سر آن‌ها مانند شیشه‌شیر است. این کار نیاز به مکیدن کودک ندارد. بهتر است نوشیدنی‌های موردعلاقه کودک را همیشه با لیوان‌ به او بدهید و از شیشه فقط برای آب استفاده کنید. لیوان‌های رنگی و وسوسه‌انگیز کار شما را از این جهت راحت‌تر می‌کنند. زمانی که کودک شیشه‌اش را می‌خواهد او را با یک اسبا‌ب‌بازی، بازی پرتحرک یا یک خوردنی مناسب مشغول کنید. به او بفهمانید که دیگر بزرگ شده و کودکان دیگر یا خواهر و برادر بزرگ‌ترش هم با لیوان می‌نوشند. بیرون انداختن تمام شیشه‌شیرهای کودک آخرین راه چاره است. این کار را با همکاری خود او انجام دهید و در برابر مقاومتش هم کوتاه نیایید.

- ترک پستانک: میزان وابستگی روانی بچه‌ها به پستانک بیشتر از شیشه است؛ از این‌ رو ترکش هم کمی سخت‌تر است. برای شروع خرید پستانک جدید را به تعویق بیندازید تا کیفیت نامطلوب پستانک کودک را از آن زده کند. در ضمن می‌توانید یک سوراخ کوچک روی آن ایجاد کنید تا مکیدن آن سخت‌تر شود. بدطعم کردن پستانک روش دیگری است که معمولا جواب می‌دهد. برای این کار از موادی مانند فلفل استفاده نکنید. معمولا داروخانه‌ها مواد مخصوص این کار را دارند. اصلا عجله نکنید و به کودک فشار نیاورید، چرا که ممکن است کودک از انگشتش به‌عنوان جانشین پستانک استفاده کند که عادت بسیار بدتری است. فراموش نکنید؛ به‌ازای زمان‌هایی که کودک پستانک مصرف نمی‌کند به او پاداش بدهید و از رفتارش تعریف کنید.

 

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی