کد خبر : 71807
/ 20:31
بچه تا به دنیا می‌آید همه منتظر شنیدن اولین کلمات از دهان او هستند؛

بی سر و صدا

سن یک سالگی‌، سنی است که کودک شما زبان باز می‌کند. نقطه عطف دوران کودکی فرزندتان زمانی است که او اولین کلمه را بر زبان می‌آورد؛ اما گاهی ممکن است حرف نزدن کودکان نوپا باعث نگرانی والدین شود.

بی سر و صدا

معین اصغری- دیگران فقط جیغ و دادش را می‌بینند اما پدر و مادر بالندگی‌اش را. از نظر دیگران بچه تا دو سه سالگی فقط دردسر است و همه باید تحمل کنند تا این دوران زودتر تمام شود ولی پدر و مادر عاشق، هر لحظه‌اش را گنجی می‌بینند که انگار از دستشان می‌رود. 

هیچ کس از دو سالگی خودش چیزی در خاطر ندارد ولی همه می‌دانیم چقدر شیرین بوده‌ایم چون وقتی پدر و مادرمان از آن دوران یاد می‌کنند، لبخندی گوشه لبانشان می‌نشیند. 

تا دو سالگی چند تا چیز است که همه منتظرند و دائم از آن سوال می‌پرسند؛ یکی دندان درآوردن و دیگری حرف زدن. اصلا انگار این دوتا نماد رشد بچه است که همه وقتی به پدر و مادری می‌رسند با شوق و ذوق این را سوال می‌کنند. دندان‌های شیری کوچکی که مثل مروارید دانه‌دانه در زمین لثه شکوفا می‌شوند و کلماتی که چون قند از نوک زبان کودک بیرون می‌آید و زندگی را شیرین می‌کند. 

البته بین این دو تفاوتی وجود دارد؛ دندان درآوردن امری غیر‌ارادی است اما بخش درخور توجهی از تکلّم کودک دراختیار ماست. حرف زدن همه بچه‌ها مثل هم نیست، برخی زودتر زبان باز می‌کنند و برخی دیرتر. در این میان پدر و مادرهایی هستند که این دیر صحبت کردن بچه برایشان علامت سوال شده و دوست دارند هرچه زودتر «مامان، بابا دوستت دارم» را از زبان دلبندشان بشنوند. گاهی این علامت سوال تبدیل به یک نگرانی می‌شود و همه فکر و ذکر والدین را مشغول می‌کند. پس اگر می‌خواهید با فرآیند تکلم کودک آشنا شوید و دلایل دیر حرف زدن برخی از آن‌ها را بدانید، با ما همراه باشید.

..........................................

 

سن یک سالگی‌، سنی است که کودک شما زبان باز می‌کند. نقطه عطف دوران کودکی فرزندتان زمانی است که او اولین کلمه را بر زبان می‌آورد و این زمان دوست‌داشتنی در آلبوم کودکتان ثبت شده و جزو یکی از خاطرات فراموش‌نشدنی زندگی‌تان به حساب می‌آید اما گاهی ممکن است حرف نزدن کودکان نوپا باعث نگرانی والدین شود. بسیاری از والدین ابراز نگرانی می‌کنند که آیا پیشرفت زبانی فرزندانشان معمولی به نظر می‌رسد یا نه، در‌حالی‌که بیشتر اوقات اضطراب آن‌ها بیهوده و بی‌اساس است.

 

از چه زمانی کودک باید حرف بزند؟

به طور طبیعی، زمان زبان باز کردن در کودکان بسیار متفاوت است. بیشتر کودکان- حتی آن‌هایی که به طور ذاتی ساکت هستند- بالاخره در این محدوده زمانی(یک سالگی) زبان باز می‌کنند. در‌حالی‌که تعدادی از بچه‌های ۱۲‌ماهه چند کلمه ساده مانند مامان، بابا، بالا و دد که کلماتی مشترک در بین بیشتر بچه‌هاست می‌توانند بگویند اما کودکانی هم هستند که تا سن ۱۵ تا ۱۸ماهگی نمی‌توانند صحبت کنند. کودکان بین ۱۳ تا ۱۸‌ماهگی اولین کلمات را می‌گویند.

 

مهارت‌های زبانی کودکان

هنگامی که کودکان به سن دو سالگی می‌رسند، در حدود ۷۰‌درصد آن‌ها ۵۰ تا ۲۵۰‌کلمه را بر زبان می‌آورند که معمولا کلماتی مانند اسم‌ها، فعل‌ها و صفات هستند. همچنین می‌توانند کلمات را کنار یکدیگر قرار دهند و جملات دو یا سه کلمه‌ای بسازند مانند: شیر می‌خوام، عروسک بازی کنیم. به ندرت هم کودکانی هستند که بتوانند جملات پیچیده‌تری بگویند مثل «بابا کی میاد خونه تا باهاش توپ بازی کنم؟»

تعداد زیادی از کودکان (در حدود ۱۰ تا ۱۲‌درصد) در این سن از لحاظ گفتاری از دیگران عقب‌تر هستند. اگر کودک شما در دو سالگی کمتر از ۵۰‌کلمه می‌گوید و یا نمی‌تواند جملات دو کلمه‌ای بسازد، از جمله کودکانی است که دیر به حرف می‌افتند. دیر به حرف افتادن کودکان زنگ خطری به حساب نمی‌آید ولی مثلا در مورد بچه‌های پنج ساله بهتر است که موضوع را با پزشک کودک در میان بگذارید.

نگران‌کننده‌تر از همه، عقب‌ماندگی در مورد فهمیدن گفتار یا آنچه فرزندتان درک می‌کند، است. بیشتر کودکان یک ساله می‌توانند دستورات ساده را عمل کنند. به عنوان نمونه «کفشت را پیدا کن». اگر فرزند ۱۸‌ماهه شما به نظر می‌رسد که بعضی چیزها را نمی‌فهمد، بهتر است که با دکتر او مشورت کنید.

اگر حرف‌های کودک شما برای همگان غیر از شما نامفهوم است اصلا نگران نشوید. یکی از متخصصان با مطالعه بین بچه‌های ‌۱۸ماهه برآورد کرده است که تنها ۲۵درصد از آنچه فرزندتان می‌گوید، می‌تواند برای دیگران درک‌پذیر باشد. (در مقابل نیز شما فقط ۹۵‌درصد از صحبت‌های او را متوجه می‌شوید). توانایی صحبت کردن در میان کودکان متفاوت است؛ تا سه سالگی نگران حرف زدن فرزند خود نباشید.

 

کمک به شکوفایی گفتار در کودکان

تحقیقات نشان داده که در پیشرفت زبان دو بخش حیاتی حائز اهمیت است: تعداد کلماتی که کودک می‌شنود و دوم مقدار کمکی که از دیگران می‌گیرد. با تشویق و صحبت کردن بیشتر شما با کودکتان‌، دایره لغات او گسترش می‌یابد. برخی از روش‌هایی که نقش اساسی در مکالمه کودک دارد:

 

بلند و رسا صحبت کنید

هر کاری که کودک شما انجام می‌دهد،‌ از لباس پوشیدن گرفته تا خوابیدن، فرصت خوبی برای استفاده از کلمات است. یک داستان دنباله‌دار، همراهی کردن با اشاره، «لباست این جاست»، «سرت را بالا کن»، لغات جدیدی را در ذهن او می‌سازد و نشان می‌دهد که هر چیزی اسمی دارد. 

 

با آهنگ و موزون صحبت کنید

از زمانی که کودکان قبل از حرف زدن با دانش حرکات آشنا می‌شوند، صحبت کردن به صورت آهنگین و با حرکات دست بازی کردن برای آن‌ها بسیار سودمند و مفید است، مثل با دست مثل عنکبوت راه رفتن یا حرکات دایره‌وار چرخ‌های اتوبوس. معمولا بچه‌ها بیشتر کلماتی را که در سرودها می‌شنوند به آسانی به خاطر می‌سپارند. 

 

کلمات را یکی‌یکی اضافه کنید

وقتی که فرزند نوپای شما بعضی چیزها را خود به خود می‌گوید، آن لغت را به کلمات دیگرش اضافه کنید. به عنوان نمونه‌، اگر او توپ می‌گوید به او بگویید: توپ قرمز یا توپ بزرگ. این راهکار نه تنها دامنه لغات او را افزایش می‌دهد؛ بلکه به او یاد می‌دهد که کلمات را ترکیب کند. 

 

با اسم کلمات بازی کنید

کودک شما باید بداند که هر چیزی اسمی دارد و همچنین می‌تواند با استفاده از همین اسامی ارتباط برقرار کند. کتاب‌های مصور برای نشان دادن و نامیدن اسامی بسیار مفید است. کودک از سن ۱۲ تا ۱۵‌ماهگی به اسم‌های ساده متکی است. در ۱۵ تا ‌۱۹ماهگی کلماتی مانند فعل دویدن، خوردن یا نشستن یا صفاتی مثل بنفش، کوچک و سرد به لغات او افزوده می‌شود. پیش از درخواست او پاسخ ندهید (مثل تیری که از تفنگ رها شود). به فرزندتان اجازه دهید تا نیازهایش را قبل از اینکه شما بپرسید، بیان کند.

اگر اغلب پس از بیدار شدن از خواب تشنه است، فورا برای او آب نیاورید؛ بلکه در عوض اجازه دهید تا او از شما بخواهد، سپس بگویید: «تشنه‌ای؟ الان برات آب میارم.» تمرین کنید و باز هم تمرین و تمرین. به فرزندتان اجازه دهید تا در هر فرصت مناسب از مهارت‌های زبانی‌اش، به‌ویژه با هم سن و سال‌هایش استفاده کند. وقتی که کودک شما می‌بیند که بچه‌های دیگر صحبت می‌کنند، او نیز برای حرف زدن با دیگران تشویق می‌شود. بعضی از کارشناسان گفتاری معتقدند که استفاده از پستانک، شیشه شیر و لیوان‌های دردار که باعث مکیدن به مدت طولانی می‌شوند، باعث نوک زبانی بچه‌ها شده و ممکن است حروف «س» و «ز» را ناجور تلفظ کنند.

 

تحمل کنید و صبور باشید 

زمانی که کودکان دنبال کلماتی هستند که می‌خواهند بیان کنند فرصت دهید، اگرچه معمولا برای والدین خسته‌کننده است. همچنین از پریدن بین حرف‌های کودکان برای کامل کردن جملاتشان خودداری کنید. با این کار به آن‌ها فرصت می‌دهید تا از کلمات ذهنی خود استفاده کنند و شما توانایی‌های آن‌ها را باور خواهید کرد و این راه بهترین تشویق و ترغیب در همه مراحل است.

 

دلایل تاخیر کلامی و زبانی

عوامل زیادی می‌تواند باعث تاخیر کلامی و زبانی کودک شود. مثلا یکی از آن عوامل، معیوب بودن سیستم تکلم کودک مثل مشکل در زبان یا سقف دهانش است. تا خوردن زیر زبان می‌‌تواند حرکت زبان را در تولید کلام محدود کند.

برخی کودکانی که تاخیر کلامی دارند ممکن است مشکلاتی در مغز داشته باشند؛ به‌طوری‌که ارتباط کافی در مغز برای ایجاد و تولید کلام وجود نداشته باشد. این نوع کودکان با مشکل در استفاده از لب‌ها، زبان و فک برای تولید آوا مواجه هستند. تاخیر در گفتار همچنین می‌تواند نشان‌دهنده یک تاخیر کلی در همه زمینه‌های رشد کودک باشد.

مشکلات شنیداری نیز معمولا به تاخیر در سخن گفتن ارتباط دارد. پس اگر کودکی دچار مشکل گفتاری است حتما باید از نظر شنیداری آزمایش شود. چنین کودکانی احتمالا در فهم، تقلید و گفتار مشکل دارند. عفونت گوش، به‌ویژه عفونت‌های مزمن می‌تواند روی قدرت شنیداری تاثیر بگذارد. باید به عفونت‌های ساده گوش (که می‌تواند یک تهدید باشد) اهمیت داد اگر‌چه شاید تاثیری روی گفتار نداشته باشد.

..........................................

 

اگر کودک شما از آن دسته بچه‌هایی است که هنوز به تکلم نیامده، این مطلب را بخوانید

گفتاردرمانی

100168.pngاگر خودتان یا پزشک کودکتان درباره مشکل‌دار‌بودن تکلم کودک مشکوک شدید، یک آزمایش و بررسی مقدماتی توسط متخصص گفتاردرمانی بسیار ضروری است.

متخصص گفتار درمانی ابتدا به مهارت‌های کلامی و زبانی کودک توجه کرده و آن را با توجه به جنبه‌های دیگر رشد کودک بررسی می‌کند.

او آزمون‌های استانداردی را انجام می‌دهد و به دنبال نکته برجسته‌ای درباره پیشرفت گفتاری و زبانی کودک می‌شود. او بررسی می‌کند که کودک چقدر می‌فهمد، چه می‌تواند بگوید، آیا کودک سعی در برقراری ارتباط به روش‌های دیگر مثل اشاره کردن و تکان دادن سر و... به جای گفتار دارد، او وضوح کلام کودک را بررسی می‌کند، وضعیت دهان او (زبان، دهان و سقف آن) و عملکرد بخش های مختلف دهان برای صحبت کردن و حتی غذا خوردن را مورد بررسی دقیق قرار می دهد.اگر او تشخیص داد که کودکتان نیاز به درمان دارد، نقش شما در این زمینه بسیار حیاتی است. او به شما می‌آموزد که چگونه در خانه با کودک خود تمرین کنید تا مهارت‌های گفتاری او را بهبود

ببخشید.خوب است بدانید مانند بسیاری چیزهای دیگر، پیشرفت در گفتار نیز مخلوطی از طبیعت و ذات کودک و آموخته‌ها و تربیت او است. ژنتیک می‌تواند در این میان موثر باشد و هوش و استعداد کودک در یادگیری گفتار به او کمک کند اما به هر حال محیط اطراف هم بسیار تاثیرگذار است و نحوه تربیت کودک در توانمندی‌های او نقش مهمی ایفا می‌کند. وقتی در گفتار، زبان، شنوایی یا در رشد کودک مشکلاتی وجود داشته باشد، مداخله سریع والدین کودک می‌تواند به او کمک کند. وقتی شما فهم بهتری از دلیل حرف نزدن کودک خود داشته باشید، می‌توانید راه‌هایی را برای بهبود رشد گفتاری او یاد بگیرید. زمان زیادی را به برقراری ارتباط با کودکتان اختصاص دهید حتی در دوران نوزادی او. با او حرف بزنید، برایش شعر بخوانید و او را تشویق کنید تا صداها و اشارات را تقلید کند.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی