کد خبر : 71759
/ 23:48
چگونه می شود یک ساعت بدون دعوا با همدیگر حرف بزنیم؟

کو گوش شنوا؟

واقعیت این است که دنیای مدرن امروز، به‌ویژه در نواحی پیشرفته با وجود کم‌کردن زحمات و افزودن به اوقات فراغت، امکان گفتگو را در بین افراد به حداقل رسانده است.

کو گوش شنوا؟

معین اصغری- در چنین دنیای پیچیده‌ای نقش‌های متعدد و متنوع تری برای افراد غیر از نقش‌های سببی و نسبی تعریف شده است که شخص را درگیر خود کرده و از او فردی ناآشنا برای اعضای خانواده می‌سازد. افراد در این فرایند، ماشینی شده، درون‌گراتر و کم‌حرف‌تر هستند، از سیاست، پول، رفاه، فیلم، حوادث و این‌گونه مسائل بیشتر از خودشان و موضوعات مربوط به خودشان حرف می‌زنند؛ به آنچه بیرون از محیط و خانواده می‌گذرد، اشراف بیشتری دارند تا به امور خانه و خانواده؛ با زبان اینترنت، روزنامه، تلویزیون و همکاران آشنایی بیشتری دارند تا زبان اعضای خانواده خود و لذا این همه، زمینه‌هایی را فراهم می‌کند که فرد را به سمت کمتر با خانواده حرف زدن سوق می‌دهد. این در حالی است که تجربه رفتارشناسان، نشان داده است هیچ نهادی جایگاه فوق‌العاده خانواده را برای انسان پر نمی‌کند و فرد در برهه‌های سخت زندگی نیازمند همان کسانی می‌شود که از گفتگو با آن‌ها دریغ کرده و امروز در شرایط بحرانی هم از گفتگو عاجز است. این معضل، مشکل بزرگی است که در دنیای مدرن غرب به شدت خود را نشان داده و زمینه بروز انواع ناهنجاری‌های روحی شده است. حال اگر این مسئله را در جوامع احساسی‌تری چون جوامع شرقی در نظر بگیریم باید منتظر ناهنجاری‌های بیشتر و آثار مخرب عمیق‌تری باشیم. در گذشته خانواده‌ها با توجه به اهمیت این موضوع این همراهی و هم‌نشینی را با مجالس شب‌نشینی و گعده‌های فامیلی به وجود می‌آوردند که امروزه بسیار کم‌رنگ شده است.

...................................

 

هر خانواده‌ برای خود هدف‌هایی دارد. هدف خانواده شما چیست؟ خوشبختی؟ تربیت فرزندانی صالح؟ خرید‌ خانه؟ داشتن بچه‌هایی تحصیل کرده و موفق؟ فکر می‌کنید چگونه می‌توانید خانواده‌تان را به سوی اهداف مورد نظر راهنمایی کنید؟ خانواده‌ای می‌تواند به اهدافش برسد که دائم با یکدیگر گفتگو کنند، از احساسات و افکار هم مطلع باشند، مشکلات هم را با هم درمیان بگذارند، هم فکری کنند تا درنهایت بهترین مسیر را برای پیشرفت زندگی انتخاب کنند. برای یک گفتگوی مناسب درون خانواده خوب است نکاتی را مد‌نظر قرار داد:

 

اولین نکته؛ آرامش

حفظ خونسردی و آرامش اولین شرط یک گفتگوی خانوادگی است. ممکن است در یک خانواده پنج نفره در رابطه به موضوعات مختلف پنج نظر گوناگون و کاملا متضاد با هم مطرح شود. وظیفه هر نفر از اعضا، چه والدین که اداره خانه را برعهده دارند چه فرزندان که باید حرف‌شنوی داشته باشند، این است که در گام اول همدیگر را تحمل کرده و با سعه صدر نظرات همدیگر را گوش کنند. روابط اهالی یک خانواده باید به‌گونه‌ای باشد که سطح آرامش را در خانه بالا ببرند؛ از روابط زن و شوهر گرفته تا رابطه والدین با فرزندان و روابط فرزندان با هم. هر یک از اعضای خانواده باید خود در تولید آرامش در خانواده همکاری کنند. رسیدن به آرامش در خانواده‌هایی که افراد آن تمایلی به همکاری و میلی به رشد و پیشرفت ندارند یا نمی‌خواهند وضع زندگی خود را تغییر دهند، سخت است زیرا هر کدام از طرفین بر سر مواضع خود ثابت هستند و با سماجت تغییر را نمی‌پذیرند، در واقع این خانواده‌ها به سختی به آرامش می‌رسند.

اگر در خانواده گفتگو وجود نداشته باشد هر عامل خارجی می‌تواند در آن خانواده تاثیر‌گذار شود. گفتگویی که درون خانواده شکل می‌گیرد باید سالم، محترمانه، پویا و خلاق باشد. آن زمان است که عامل بیرونی نمی‌تواند در این خانواده نفوذ کند و اگر نفوذ کرد به سهولت چاره‌جویی می‌شود و خانواده و افرادش از گزند آسیب حفظ می‌شوند یا عاملی مانند ماهواره بنیان‌های ارزشی یک خانواده را از هم بپاشاند. در واقع این گفتگوها و روحیه همدلی و تعامل مانند سنگری است که خانواده را ایمن می‌کند.

 

به دنبال مجرم نباشیم

باید اصل برای ما ارتباط باشد و از کنار هم بودن لذت ببریم. برای اینکه در گفتگو به یک تفاهم و توافق برسیم باید از سرزنش، اهانت و تحقیر طرف مقابل پرهیز کرد. گفتگو باید منصفانه، منطقی و به دور از برچسب زدن باشد . چنین گفتگویی در خانواده و تک تک افراد آن ایجاد امنیت می‌کند. وقتی که منطق و انصاف در گفتگو وجود نداشته باشد افراد فقط به دنبال مقصر و مجرم هستند و مسیر گفتگوها به سمت تفاهم نخواهد بود. «همیشه»‌ها و «هیچ وقت»‌ها در جملات، فضای گفتگو را خراب می‌کنند. اگر تمام ارکان خانواده فعال نباشند، نمی‌توان خانواده‌ای موفق داشت. برای به نتیجه رسیدن یک گفتگو باید اصل انصاف را رعایت کرد و تفاوت‌ها را در گفتگو در نظر گرفت یعنی میان مخاطب کودک، نوجوان، زن یا شوهر، تفاوت قائل بود. مقصر شمردن، خط قرمز یک گفتگوست و باید احتیاط کنیم در طول گفتگوهایمان از این موارد دوری کنیم.

 

بیشتر گوش باشید

فردی در یک گفتگو برنده است که بیشتر گوش کند و کمتر در پی حرف زدن باشد. شفافیت و صداقت رمز پیروزی در گفتگوست. وقتی خیلی شفاف و روشن درباره احساسات و هیجانات و عواطف خود حرف بزنید، دیگر مشکلی به وجود نمی‌آید. این نکته را هم همیشه در نظر داشته باشید که هدف یک گفتگو محکوم کردن طرف مقابل نیست. ما باید در کنار فرد قرار بگیریم و با او هم‌دل شویم و پا به پایش بیاییم.

 

طلاق نزدیک است

یکی از دلایل از‌هم‌پاشیدگی زندگی‌های نوپا نبود امنیت و نداشتن مهارت گفتگوست. از اینکه به همسرتان یا به فرزندانتان فرصت حرف زدن می‌دهید نگران نباشید، آن‌ها نه لوس می‌شوند و نه متوقع؛ بلکه اگر روش‌های پاسخ‌گویی منطقی را تمرین کنید، صمیمیت با احساس مسئولیت توأم می‌شود. با تامین امنیت روانی یکدیگر تلاش کنیم مسئولانه پاسخ‌گو باشیم در قبال خانواده و اجتماع.

متاسفانه ما درباره گفتگوی صحیح آموزشی ندیده‌ایم و تمرین نمی‌کنیم. خیلی وقت‌ها نوع ارتباط کلامی ما در مدرسه به حالت جنگ بوده است. در واقع در بیانمان جنگیدن، اعتراض و ناسپاسی را یاد گرفته‌ایم، حتی در ادبیات سیاسی ما هم همین‌طور است، مثلا می‌گویند مطالبات مردم، مطالبات دولت، همه از هم انگار طلبکار هستند و این مطالبات تمامی ندارد، این حالت می‌تواند در رابطه انسان‌ها کدورت و سردی ایجاد کند.

 

دو شاخص مهم

دو شاخص مهمی که در رابطه ما با یکدیگر می‌تواند بسیار تاثیرگذار باشد؛ یکی از این شاخص‌ها میزان تشکر کردنمان و دیگری نحوه عذرخواهی کردنمان از دیگران است. اینکه می‌گویند عاقل نباید کاری کند که مجبور به عذرخواهی شود، صحیح است اما خیلی خطاها به طور سهوی اتفاق می‌افتد. ما باید در عذرخواهی کردن مودب و مسئولیت‌پذیر باشیم و راحت عذرخواهی کنیم و راحت‌تر عذر دیگران بپذیریم و گلایه نکنیم. در تشکر کردن از دیگران هم باید بسیار راحت باشیم. خیلی‌ها بیشتر علاقه‌مند به انتقاد از همدیگر هستند و این از لحاظ تربیتی و خطرناک بوده و در فرهنگ گفتگوی افراد جامعه تاثیر گذاشته است.

 

شک و بدبینی 

بدبینی دو نوع است: یک نوع بدبینی، مرضی و نوع دیگر معمولی است که در مورد اول باید به روان‌شناس مراجعه شود اما بدبینی معمولی را می‌توان با گفتگو حل کرد. تنها باید زمینه بروز بدبینی را برطرف کرد. وقتی من سفره دلم را برای شما باز کنم و به راحتی سخن بگویم دیگر دلیلی برای بدبینی شما به من وجود ندارد اما اگر تمام کارهایم پنهانی و مبهم باشد، خود این موضوع تولید بدبینی می‌کند. شوهری که تلفن همراه خود را به حمام می‌برد ایجاد شک می‌کند. 

وقتی شما تمام ارکان گوشی همراهتان کد و رمز دارد، زمینه ایجاد بدبینی را فراهم می‌کند. به همین دلیل بهترین راه‌حل برای حذف بدبینی، گفتگوست و شرط آن، امنیت است که گوینده حمایت می‌شود، نه اینکه تجربه کرده که اگر مشکلش را بیان کند، به جای حمایت و هم‌دلی برای رفع مشکل، آبرویش به سرعت در همه جا آسیب می‌بیند.

وقتی شوهری با همسرش گفتگو می‌کند، پس از چند جلسه می‌بیند درد‌دل‌هایش نُقل محافل خانوادگی نشده، به راحتی به او اطمینان می‌کند و رازهای دلش را با او در میان می‌گذارد. زن و شوهرها باید سعی کنند این امنیت را در روابطشان ایجاد کنند تا بتوانند به راحتی با یکدیگر درد‌دل کنند و زمینه‌های شک و بدبینی را از میان بردارند.

البته بعضی وقت‌ها احتمال دارد این سوءظن‌ها بجا بوده و یکی از زوجین در حال خطا باشد. برای مدیریت آن خطا با توجه به موازین شرعی و اخلاقی باید به یک مشاور مراجعه کرده و با حوصله و مدبرانه موضوع را حل کنند.

این مسئله برای بچه‌ها نیز صدق می‌کند. خیلی از بچه‌ها در مدرسه و ارتباطات بیرون از خانه با مسائلی مواجه می‌شوند که اگر فضای امنی در خانه باشد اولین نفری که از رازهایشان باخبر می‌شود، پدر و مادرند؛ چون فرزند می‌داند هیچ‌کس از آن‌ها دلسوزتر و راز‌نگه‌دارتر نیست.

...................................

 

چرا خیلی از اوقات که با یکدیگر صحبت می‌کنیم، دعوا می‌شود؟

گفتگوی سالم

100104.jpgدر مجلس مباحثه‌ای که مأمون برای علمای مذاهب و ادیان تشکیل داده بود و حضرت رضا(ع) نماینده مسلمانان بود، بین حضرت رضا(ع) و عالم مسیحی درباره الوهیت یا عبودیت عیسی(ع) بحث در گرفت. عالم مسیحی برای عیسی(ع) مقام الوهیت و فوق بشری قائل بود، حضرت رضا(ع) فرمود: عیسی مسیح همه چیزش خوب بود، جز یک چیز و آن اینکه برخلاف سایر پیامبران به عبادت علاقه‌ای نداشت. عالم مسیحی گفت از تو این چنین سخن عجیب است، او از همه مردم عابدتر بود. 

همین که حضرت، اعتراف عبادت عیسی رااز عالم مسیحی گرفت، فرمود: عیسی(ع) چه کسی را عبادت می‌کرد؟ آیا عبادت دلیل عبودیت نیست؟ آیا عبودیت دلیل نبود الوهیت (مقام خدایی) نیست؟ به این ترتیب امام(ع) با استفاده از امری که مقبول طرف و البته مقبول خود امام هم بود، او را قانع کرد.

واژه‌های مجادله و مراء هر دو مربوط به طرز سخن گفتن و از روش‌های دعوت و تبلیغ و مباحثه و گفتگوست، به نحوی که گوینده با آنچه طرف مقابل، آن‌ها را قبول دارد، سعی می‌کند نظر او را رد کند. به عبارت دیگر جدال و مراء به معنای ایراد‌گرفتن از سخن فرد دیگری به منظور کوچک‌شمردن و اهانت‌کردن به او و نشان‌دادن زیرکی و هوش و به رخ‌کشیدن توانمندی خود است، بدون اینکه هیچ‌گونه انگیزه و فایده دینی داشته باشد. این دو صفت از اخلاق ناپسند شمرده می‌شوند. 

همه ما در امور زندگی فردی و اجتماعی خود، پیوسته با دیگران در ارتباط هستیم و با اطرافیان خود بحث و گفتگو می‌کنیم. ممکن است با فامیل یا همکاران درباره مسائل سیاسی همچون انتخابات و گزینش نامزد اصلح برای ریاست جمهوری یا عملکرد دولت ها با یکدیگر مباحثه داشته باشیم یا دو نفر در امور ورزشی یا درباره یک مسئله علمی با هم بحث کنند. برای داشتن یک گفتگوی سالم باید هدف ما از مباحثه باید روشن‌گری باشد نه محکوم‌کردن یکدیگر. نباید کاری کرد که طرف مقابل به لج‌بازی و عناد بیفتد یا عصبانی شود. برای رد‌کردن افکار مخاطب نباید از افکار باطل و غلط استفاده کنیم. حتما از دشنام دادن پرهیز کنیم.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی