کد خبر : 71497
/ 21:54
اگر حالت تهوع بدجور امان شما را بریده است و حسابی از دستش شاکی هستید، این مطلب را از دست ندهید؛

غذای سمی

بیش از ۲۵۰بیماری از طریق مصرف مواد غذایی ناسالم به بدن منتقل می‌شود. علائم مسمومیت غذایی شامل تهوع، استفراغ، اسهال، گرفتگی عضله معده، تب و کاهش آب بدن است.

غذای سمی

علیرضا گرانپایه- مسمومیت غذایی که در اصطلاح به آن بیماری ناشی مصرف از مواد غذایی نیز می‌گویند، یک بیماری است که در نتیجه خوردن غذای آلوده ایجاد می‌شود. بیش از ۲۵۰بیماری از طریق مصرف مواد غذایی ناسالم به بدن منتقل می‌شود. علائم مسمومیت غذایی شامل تهوع، استفراغ، اسهال، گرفتگی عضله معده، تب و کاهش آب بدن است.

مشکل اینجاست که علائم مسمومیت غذایی ساعت‌ها پس از مصرف غذای آلوده آشکار می‌شود بنابراین در برخی موارد کنترل این علائم دشوار است. در این حالت عوامل عفونت‌زا شامل باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها یا سایر مواد سمی از دلایل رایج ابتلا به بیماری هستند. 

عوامل عفونت‌زا یا سم ناشی از فعالیت این عوامل می‌تواند باعث آلوده شدن غذا در هر نقطه از فرآیند تولید شود. مسمومیت غذایی همچنین می‌تواند در خانه و در هنگامی که غذا به نحو نا مناسب پخت شده یا آماده می‌شود نیز اتفاق افتد. علائم مسمومیت غذایی که می‌تواند در طول چند ساعت پس از خوردن غذای آلوده ایجاد شود اغلب شامل حالت تهوع، سرگیجه، استفراغ یا اسهال باشد. در اکثر مواقع مسمومیت غذایی خفیف است و بدون نیاز به درمان خاص بر‌طرف می‌شود. اما گاهی اوقات نیاز به مراجعه به بیمارستان برای درمان مشکل وجود دارد.

ما در ادامه سعی کردیم که با هم به بررسی انواع مسمومیت‌ها و البته علائم این بیماری بپردازیم، در کنار آن البته یادمان نرفته است که کمی هم درباره راه‌های درمان حرف بزنیم که اگر خدای نکرده، اسیر این بیماری شدید، بتوانید از گیر آن رهایی پیدا کنید.

..........................................

 

انواع مسمومیت‌های غذایی

مسمومیت غذایی می‌تواند در نتیجه یکی از موارد زیر ایجاد شود:

نورو ویروس: این ویروس یک ویروس واگیر دار است که عامل اصلی در بیش از نیمی از موارد مسمومیت غذایی است. این ویروس معمولاً در نتیجه تهیه غیر‌بهداشتی غذا گسترش پیدا می‌کند. آشپز یا پیش خدمت‌هایی که دست‌های خود را قبل از دست زدن به غذا نمی‌شویند، در عمل می‌توانند باعث پخش شدن این ویروس در مواد غذایی تهیه شده شوند.

بوتولیسم: یک بیماری نادر (اما جدی) است که در نتیجه باکتری‌های رشد کرده در مواد غذایی که به نحو نامناسب کنسرو شده و نگهداری می‌شوند، ایجاد می‌شود.

اشریشیا کلی (Escherichia Coli): یک نوع خاص از باکتری است که در روده تمام انسان‌ها و حیوانات وجود دارد. بعضی از مواد غذایی در هنگام هضم می‌توانند باعث ایجاد مسمومیت غذایی شوند. در این گونه مواقع این باکتری ممکن است در طول فرآیند هضم غذا را آلوده کند. این باکتری همچنین می‌تواند به غذاهایی که به صورت سالم تهیه نشده است، نفوذ کند و باعث ابتلای فرد به مسمومیت غذایی شود.

سالمونلا (Salmonella): یک نوع از باکتری‌های موجود در روده حیوانات است. این باکتری می‌تواند در مواد غذایی حیوانی همچون گوشت و تخم‌مرغ زندگی کند. اگر شما غذای خود را به مقدار کافی یا با دمای مناسب پخت کنید، احتمالاً تمام باکتری‌های سالمونلا که در مواد غذایی وجود دارد، از بین خواهند رفت.

 

شایع‌ترین دلیل مسمومیت غذایی چیست؟

شایع‌ترین علت مسمومیت در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه از جمله ایران به این دلیل است که بسیاری از آشپزها، خانم‌های خانه‌دار و... بعد از پخت مواد غذایی، آن‌ها را در دمای «منطقه خطرناک» قرار می‌دهند درحالی‌که نگهداری غذا در این دما باعث رشد و تکثیر میکروارگانیسم‌ها (میکروب‌های بیماری‌زا و عوامل فساد) خواهد شد که برخی از آن‌ها قادر به ترشح توکسین یا سم میکروبی هستند. حداکثر زمان مجاز برای نگهداری ماده غذایی در دمای خطرناک، ۲ ساعت است. پس از ۲ ساعت، هر ۲۰ دقیقه، تکثیر میکروب‌ها به توان ۲ می‌رسد و در نتیجه برخی از میکروب‌ها مانند استافیلوکوکوس اورئوس با افزایش تعداد و ترشح سم به دوز عفونی‌کننده و بیماری‌زا خواهند رسید که در نهایت باعث ایجاد مسمومیت غذایی می‌شوند.

جالب است بدانید که در این موارد هیچ تغییری در رنگ، بو و مزه غذا ایجاد نمی‌شود. این مسئله در مورد غذاهایی که دستکاری و دستمالی (هندلینگ) زیادی دارند مانند سالاد الویه، کباب کوبیده یا جوجه‌کباب، بیشتر صدق می‌کند و احتمال آلوده‌شدنشان بسیار بیشتر است. در ضمن، بیشترین موارد مسمومیت غذایی گزارش‌شده در منازل، خوابگاه‌ها، رستوران‌ها، میهمانی‌ها، مجالس عروسی و دهه‌های عاشورا و ماه مبارک رمضان نیز به دلیل نگهداری مواد غذایی در این دما و به مدت زمان نامناسب و در حجم انبوه است.فراموش نکنید حداکثر دو ساعت مجاز هستید غذا را در منطقه دمایی خطرناک یعنی بین کاملا سرد و کاملا گرم نگهداری کنید و تنها یک بار می‌توانید غذا را گرم یا سرد کنید. این تصور که گرم کردن مجدد غذا باعث از بین‌ رفتن میکروب‌ها می‌شود، اشتباه است زیرا دما به هیچ‌وجه هنگام گرم کردن غذا به ۱۰۰‌درجه سانتی‌گراد نمی‌رسد. درحالی‌که سم باکتری استافیلوکوکوس اورئوس این دما را به مدت نیم ساعت تحمل می‌کند.ضمن اینکه نگهداری غذا در یخچال در حجم زیاد مانع خنک شدن سریع و کافی قسمت مرکزی غذا می‌شود بنابراین برای حفظ بهداشت مواد غذایی و پیشگیری از مسمومیت آن را در حجم کم و در ظروف دربسته که عمق کمی دارند، بریزید و در یخچال بگذارید. بعد از پخت هر غذایی، بیش از ۴۸ تا ۷۲ ساعت نمی‌توانید آن را در یخچال نگه دارید، زیرا حتی اگر تغییری در طعم و ظاهر آن ایجاد نشده باشد، قابل مصرف نیست.

 

تشخیص بیماری را جدی بگیرید

اکثر افراد با مسمومیت غذایی خفیف در سطح علائم موضعی برخورد می‌کنند. اگر این علائم خفیف باشند، نیازی به مراقبت‌های پزشکی یا استفاده از داروهای خاص در این رابطه وجود ندارد، و تنها با درمان خانگی معمول شامل استراحت و… بیمار بهبود پیدا خواهد کرد. به هر حال، در برخی موارد، شما ممکن است نیاز به مراقبت‌های پزشکی در زمان ابتلا به مسمومیت غذایی شدید و حاد داشته باشید. در این زمان پزشک از شما درباره مسافرت به خارج از کشور یا سایر حالت‌هایی که ممکن است در نتیجه آن شما غذا یا آب آلوده مصرف کرده باشید، سوال می‌کند. علاوه بر این پزشک معمولاً به علائم از دست دادن آب بدن (دهیدراسیون) توجه می‌کند. در این زمان احتمالاً دمای بدن، ضربان قلب و فشار خون شما کنترل می‌شود. علاوه بر این احتمالاً وضعیت شکم شما بررسی می‌شود تا وجود هر گونه درد یا ناراحتی در آن مشخص شود. پزشک همچنین ممکن است از شما بخواهد یک نمونه از مدفوع خود گرفته و برای بررسی به آزمایشگاه تحویل دهید. آزمایشگاه می‌تواند با بررسی مدفوع شما وجود هر گونه عامل عفونی در آن را شناسایی کند. اگر حال شما بسیار بد است، ممکن است نیاز به پذیرش شما در بیمارستان وجود داشته باشد. اگر در این شرایط قرار دارید، بررسی‌های بعدی مثل آزمایش خون، تصویر‌برداری و اسکن یا پونکسیون کمری (نمونه‌برداری از ستون فقرات) ممکن است برای تشخیص بهتر مشکل برای شما تجویز شود. به این ترتیب می‌توان پخش شدن عفونت در سایر اعضای بدن را نیز مورد بررسی قرار داد.

 

خوراکی درمانی

مسمومیت‌های غذایی یکی از بیماری‌های شایع دستگاه گوارش است اما به کمک برخی موادغذایی و درمان‌های خانگی می‌توانید از اسهال و تهوع این بیماری و سایر علائم آن نجات پیدا کنید. اغلب در مسمومیت غذایی این احتمال وجود دارد که بدن آب‌ زیادی از دست بدهد، بنابراین در این زمان باید آب بیشتری نوشید تا سموم بدن زودتر دفع شوند. البته در کنار مایعات، خوردن خوراکی‌های زیر نیز کمک زیادی می‌کند.

زنجبیل: زنجبیل، دارویی بسیار عالی برای درمان تقریبا تمام انواع مشکلات گوارشی و مسمومیت غذایی است، نوشیدن یک فنجان چای زنجبیل پس از خوردن ناهار یا شام از سوزش سر دل، تهوع و سایر علائم همراه با مسمومیت غذایی جلوگیری می‌شود.

سرکه سیب: سرکه سیب طبیعی دارای یک اثر قلیایی در متابولیسم بدن بوده و می‌تواند نشانه‌های مختلف مسمومیت غذایی را کاهش دهد. این ماده غذایی با تسکین فوری دستگاه گوارش و از‌بین‌بردن باکتری‌ها در درمان مسمومیت بسیار موثر است.

دانه شنبلیله و ماست: ماست خواص ضد‌میکروبی دارد و با باکتری‌های عامل مسمومیت غذایی مبارزه می‌کند، همچنین در درمان دردهای شکمی موثر است که ترکیب دانه شنبلیله و ماست در تسکین فوری درد معده و رفع استفراغ کمک می‌کند.

لیمو: خواص ضد‌التهاب، ضد‌ویروسی و خواص ضد باکتریایی لیمو می‌تواند در درمان مسمومیت کمک زیادی کند، اسید لیمو در از بین‌بردن باکتری‌های ایجاد‌کننده مسمومیت غذایی موثر است.

سیر: اگر ساندویچی نامرغوب خورده‌اید و مسموم شده‌اید با چند حبه سیر می‌توانید حالتان را بهتر کنید. یکی از گیاهان قدیمی‌ مورد مصرف غذایی و دارویی گیاه سیر است. قدیمی‌ترین اسناد به جای مانده در مورد سیر مربوط به کتیبه‌های سومریان است که از ۲۶۰۰‌سال قبل از میلاد مسیح به جای مانده است. 

..........................................

 

با کودکان درگیر مسمومیت غذایی‌ چگونه رفتار کنیم؟

  • کودک‌درمانی

 

99762.pngابتدا چه کار باید بکنید؟

- اگر کودک مسموم اسهال و استفراغ دارد درجه حرارت بدنش را از نظر تب اندازه بگیرید.

- مدفوع کودک مسموم را از نظر وجود خون یا مخاط در آن بررسی کنید.

- کودک را در بستر بخوابانید. از دادن هرگونه غذایی خودداری کرده اما سعی کنید مایعات بدن او را با دادن نوشیدنی‌ها به مقدار کم به‌طور پی‌در‌پی و اضافه کردن مقدار خیلی کم نمک و یک قاشق مرباخوری (۵ml) قند به آن، حفظ کنید.

 

آیا مشورت با دکتر لازم است؟

اگر اسهال و استفراغ بیشتر از شش ساعت ادامه داشته باشد و نتوانید آن‌ها را صرفاً با دادن مایعات کنترل و بی‌درنگ به دکتر مراجعه کنید. چنانچه بیماری کودکتان ظرف ۲۴‌ساعت بهبودی نیابد یا فکر می‌کنید کودکتان یک ماده شیمیایی یا گیاه سمی خورده است بلافاصله به دکتر مراجعه کنید.

 

شما چه کمکی می‌توانید بکنید؟

- سطلی را کنار بستر کودک مسموم‌، مخصوص استفراغ بگذارید تا مجبور به رفتن به توالت نباشد.

- در صورتی‌که کودک مسموم تب داشته باشد با یک قطعه نخ یا پارچه و حوله مرطوب، او را خنک کنید.

-نسبت به بهداشت سخت‌گیر باشید. مسمومیت غذایی یک بیماری عفونی است پس حتماً دست‌های او را بعد از هر بار توالت رفتن کاملاً بشویید. بعد از تعویض کهنه‌های بچه دست‌های خود را نیز بشویید.

-برای جلوگیری از مسمومیت غذایی، تمام غذاهای پخته را در یخچال نگهداری کنید و اگر خواستید آن‌ها را مورد استفاده مجدد قرار دهید کاملاً غذا را حرارت دهید زیرا سالمونلا در غذاهای گرم رشد می‌کند اما در دماهای بالا از بین می‌رود.

-اگر کودک شما از نوشیدن مایعات کافی خودداری می‌کند یا مزه پودرهای مخصوص را نمی‌پسندد چند قطعه خربزه به او بدهید تا بمکد.

-غذاهایی که راحت هضم می‌شوند از قبیل سوپ، ماست، ژله‌ و غذاهای پرچرب را هر وقت که کودک چیزی برای خوردن خواست به او بدهید. آثار بیماری مسمومیت معمولاً ظرف یک هفته از بین می‌روند.

-برای از سرگیری شیر در شیرخواری که از شیرخشک تغذیه می‌شده است از دستورات دکتر پیروی کنید.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی