کد خبر : 71435
/ 19:06
جهانی شدن توس رویا نیست، اگر مسئولان بخواهند؛

۳ مانع باقی‌مانده

میراث جهانی یونسکو، نام عهدنامه‌ای است که در تاریخ ۱۶نوامبر ۱۹۷۲میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید و موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق‌به تمام انسان‌های روی زمین فارغ از نژاد، مذهب و ملیت است.

۳ مانع باقی‌مانده

حسین برادران‌فر- بر‌پایه این کنوانسیون، کشورهای عضو یونسکو می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس‌از ثبت، درعین باقی‌ماندن درحیطه حاکمیت کشور مربوط، برعهده تمام کشورهای عضو خواهد بود. در حال حاضر ۱۹۵کشور عضو یونسکو هستند که مقر آن در پاریس است. مجموعه فرهنگی توس، یکی از مکان‌های فرهنگی‌ کشور و مشهد است که باوجود برخورداری از شرایط و پتانسیل‌های مناسب برای ثبت میراث جهانی، به‌دلیل سه‌مانع تا‌کنون مورد‌تایید سازمان یونسکو قرار نگرفته است.

..........................................

 

ثبت ۲۱ اثر تاریخی ایران در یونسکو

ایران سه‌سال پس‌از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در سال‌۱۹۷۵ به این سازمان پیوست. فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران شامل ۲۱‌مکان است که ۲۰‌اثر آن مربوط‌به میراث فرهنگی و یک اثر طبیعی است. ارگ بم، زیگورات چغازنبیل، تخت جمشید و میدان نقش جهان، نخستین مکان‌های ایرانی هستند که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند. در حال حاضر ۴۹‌اثر ایران در نوبت ثبت جهانی یونسکو قرار دارد که مجموعه فرهنگی وتاریخی توس نیز در زمره آنان است و پیشنهاد برای ثبت جهانی آن در سال۲۰۰۷میلادی به سازمان جهانی یونسکو ارائه شده است.

 

ظرفیت‌های توس برای جهانی‌شدن

شهر تاریخی توس، زادگاه و محل نشو و نمو بزرگانی چون خواجه نصیر‌الدین توسی (نابغه نجوم و فلسفه)، خواجه نظام‌الملک توسی (نابغه سیاست)، امام‌محمد غزالی توسی (نابغه حکمت ومذهب)، فردوسی توسی (نابغه ادبیات) و بسیاری دیگر از بزرگان و دانشمندان است که شهرتی جهانی و ماندگار دارند. خواجه‌نصیرالدین‌توسی به‌عنوان موسس رصدخانه مراغه، یکی از قطب‌های علمی شناخته‌شده در جهان غرب و از پیشگامان علم نجوم و اختر‌شناسی است. شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی به‌عنوان بزرگ‌ترین اثر حماسی زبان فارسی، در مقایسه با دیگر منظومه‌های بزرگ ادبی جهان مانند ایلیاد و ادیسه هومر و کتاب مهابهارات هندوها از چنان عظمت و بزرگی برخوردار است که قابل مقایسه با آن‌ها نیست. قدمت تاریخی بناهای توس که از حدود هزار سال پیش پا برجا مانده است، مانند ارگ، باره و... از دیگر ظرفیت‌‌های مهم توس برای ثبت جهانی یونسکو است.

 

منافع مالی و معنوی یونسکو

وقتی یک اثر در فهرست جهانی این سازمان ثبت ‌شود، همه اعضای‌کنوانسیون متعهد هستند با مشارکت جهانی از آن مراقبت کنند. محوطه‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، از طراحی و اجرای برنامه‌های جامع مدیریت سود می‌برند و برای حمایت از این طرح‌های جامع، متخصصان یونسکو به تیم‌های بومی، مدیریت محوطه را آموزش می‌دهند و منابع مالی لازم را برای آماده‌سازی محوطه دراختیار قرار خواهندداد. علاوه‌بر‌این در مواردی که آسیب‌های طبیعی و انسانی (زلزله، سیل و جنگ) به محوطه وارد شود، کمک‌های فوری برای تعمیرات در‌اختیار کشورهای عضو قرار خواهد گرفت. یکی دیگر از مزایای مهم پذیرش کنوانسیون، برای کشورهای درحال توسعه، استفاده از موقعیت تبلیغاتی سازمان یونسکو برای معرفی محوطه‌های میراث جهانی است. هر‌ساله موسسات و سازمان‌های وابسته به یونسکو، تبلیغ و معرفی این محوطه‌ها را در سطح جهانی انجام می‌دهند و این کار، تاثیر زیادی در جذب گردشگر و توریست خواهد گذاشت که سبب رشد و توسعه گردشگری شده و درآمد ثابتی برای محوطه تاریخی و کشور مزبور به‌دنبال خواهد داشت. همچنین همه‌ساله به‌منظور شناسایی، حفاظت و معرفی محوطه‌های میراث جهانی، اعتباری در‌اختیار کشورهای عضو قرار می‌گیرد.

 

۳ مانع چیست؟

زهره‌وندی، مدیر پایگاه توس با بیان مقدمه‌ای، از سه‌مانع بر سر راه مجموعه فرهنگی توس برای پیوستن به سازمان میراث جهانی نام می‌برد: یونسکو برای قبول‌کردن محوطه‌های فرهنگی به میراث جهانی، شرایط و استانداردهایی را در‌نظر گرفته که در همه دنیا پذیرفته شده است و ما نیز نمی‌توانیم با آن مخالفت کنیم. در حال حاضر برای پیوستن مجموعه فرهنگی توس به میراث جهانی یونسکو سه‌مشکل عمده وجود دارد؛ یکی از این مشکلات، ساخت‌وسازهای غیرمجازی است که در حریم تاریخی توس انجام شده است. دومین مشکل، وجود دکل‌های برق مشرف به مجموعه فرهنگی توس است. اما سومین مشکل که در‌حال‌حاضر از دو مورد دیگر مهم‌تر است، وجود معادن شن و ماسه اطراف مجموعه فرهنگی و تاریخی توس است. روزانه حدود ۸۰۰کامیون سنگین شن و ماسه در بولوار شاهنامه در‌حال رفت‌وآمد هستند. وجود این کامیون‌ها علاوه‌بر آلودگی صوتی و محیطی، سبب تصادفات مرگ‌باری در منطقه شده است که با‌توجه‌به خطرات جانی برای‌گردشگران و توریست‌ها، ماموران ارزیابی یونسکو مخالف هستند و موضوع را تایید نخواهند کرد.

 

عزم ملی برای جهانی‌شدن توس

زهره‌وندی در پایان با اشاره‌به دستور کتبی رهبر انقلاب برای حمایت از مجموعه فرهنگی توس‌گفت: سال ۱۳۷۵ رهبر انقلاب طی بازدیدی از مجموعه فرهنگی توس، بر حمایت و سامان‌دهی آن تاکید کردند و طی دست‌نوشته‌ای که موجود است، همه مسئولان کشور و استانی را ملزم به همکاری با این طرح نمودند اما متاسفانه باگذشت ۲۵سال از این ماجرا، تاکنون هیچ اقدامی انجام نشده و عزم و اراده جدی برای پیگیری این موضوع ازسوی مسئولان وجود نداشته است. تا‌زمانی‌که این ناهماهنگی و تفرقه بین مسئولان وجود داشته باشد، ثبت جهانی مجموعه فرهنگی توس رویایی بیش نخواهد بود.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی