کد خبر : 71227
/ 22:58
خطاها و قصورات پزشکی سلامت جامعه را زیر تیغ سهل‌‌انگاری برده‌اند؛

نسخه‌پیچی‌های معیوب

قصور پزشکی، خطای پزشکی، سهل‌انگاری یا جرائم پزشکی، هرچه که اسمش را بگذاریم، فرقی ندارد. این اشتباهات یا باعث آسیب‌رساندن به سیستم بدنی افراد می‌شود که جبران‌ناپذیر است.

نسخه‌پیچی‌های معیوب

حاتم مهجوری- قصور پزشکی، خطای پزشکی، سهل‌انگاری یا جرائم پزشکی، هرچه که اسمش را بگذاریم، فرقی ندارد. این اشتباهات یا باعث آسیب‌رساندن به سیستم بدنی افراد می‌شود که جبران‌ناپذیر است و یک عمر باید به واسطه همین خطا و تشخیص اشتباه سلامتی‌ اولیه خود را به دست نیاورند یا در مواردی، مرگ بیمار را در پی دارد.

مصداق این خطاها را روزی نیست که در خبرها نشنویم و در مواردی بهت‌زده نشویم و در خیلی از موارد قلبمان به درد نیاید. همین چند وقت پیش بود که خطای پزشکی پسربچه دوساله را چند روز بعد از ختنه به کام مرگ فرستاد یا خبر دیگری هم ما را شوکه کرد. در حالی که وزارت بهداشت در حال تکمیل پرونده پزشکی امیر‌عباس، نوزاد شش‌ماهه مشهدی، برای ارجاع به مقام قضایی و ذی‌صلاح بود، نظام پزشکی مشهد در اقدامی غیرمنتظره، با صدور حکمی، هردو پزشک متهم این پرونده را تبرئه کرد. .این گزارش از امیرعباس شش‌ماهه‌ای بود که بعد از تولد دچار فلج مغزی شده‌است و بی‌حرکت، تنها زندگی نباتی دارد. امیرعباس حتی نمی‌خندد، گریه نمی‌کند و چشمانش هم همیشه بسته‌است، نوزادی که به گفته مادرش، به خاطر قصور پزشکی و شاید هم عوارض، به این روز درآمده‌است.

هنوز فراموش نکرده‌ایم که چشم مادری بعد از زایمان در یکی از بیمارستان‌های مشهد، به دلیل اشتباهات پزشکی در تشخیص و درمان، برای همیشه بسته شد و چهار فرزند قدو‌نیم‌قد او بی‌مادر شدند. در این پرونده، مادر متوفی در دوران بارداری فیبروم رحم داشته که پزشک معالج تشخیص درست و درمان آن را نداده‌بود و هنگام زایمان، با ترکیدن این غدد، جانش را از دست داد.از حادثه دیگری هم که جوانی ۲۸ساله در بیمارستان دولتی بر اثر تزریق اشتباهی ابتدا به کما رفت و سپس فوت کرد خیلی نگذشته‌است. خانواده این جوان تا چند روز مرگ فرزند تنومند و رشیدشان را باور نمی‌کردند و توانایی گذاشتن او در قبر را نداشتند.مصداق‌های دیگر از جاماندن تیغ، قیچی، نخ بخیه و... در حین جراحی در شکم بیمار و تشخیص‌ها و جراحی‌های اشتباه که نه‌تنها موجب بهبود حال بیمار نمی‌شود، بلکه حال او را وخیم‌تر هم می‌کند کم نیستند.

در این میان، از بداخلاقی‌های برخی پزشکان و فراموشی سوگندی که یاد کرده‌اند هم در مراجعه بیماران به آن‌ها کم نداریم، مواقعی که برای بیمار وقتی که باید را نمی‌گذارند، برخوردهایی که از نگاه بالا به پایین به بیمار دارند و حتی در برخی موارد، حتی به توضیحات آن‌ها هم توجهی نمی‌کنند.در ادامه، با تحلیلی از این وضعیت و گفتگو با متولیان و کارشناسان، به خطاهای پزشکی موجود پرداخته‌ایم.

 

نسخه‌پیچی‌های سطحی، بدون فوت وقت!

یکی از پایه‌های اولیه مراجعه بیمار به پزشک «شرح حال» است. در این مرحله، پزشک می‌بایست شرح حال کاملی از وضعیت آنچه بیمار در آن قرار دارد به دست آورد. از پرداخت حق ویزیت و احتمالا نوبت‌هایی که گاهی طولانی است که بگذریم، در این مرحله، به نوعی، بیمار مات و مبهوت می‌شود، مات از این جهت که بعد از یک دوره طولانی نگرانی و تحمل درد ناشی از بیماری و نیز صبر و برنامه‌ریزی برای رسیدن روز موعود در بیمارستان یا مطب پزشک، چقدر سریع و سطحی دکتر انداز و براندازی بر پیکر رنجور و مریض‌احوالش می‌کند و بدون فوت وقت، نسخه‌ای برای او می‌پیچاند! به عقیده برخی کارشناسان امر و پزشکان، اینجا یکی از گلوگاه‌های بروز خطاهای پزشکی است. جالب اینکه در ادبیات پزشکی، از آن با عنوان «خطای تشخیص» یاد می‌کنند و بدیهی است در چنین فضای سریع‌السیری نمی‌توان دل‌خوش به تشخیص درست و بهنگام دکتر از بیماری و نوع دقیق مریضی و نیز نوع دقیق دارویی که باید به بیمار تجویز شود بود.

 

ارائه خدمات معیوب پزشکی

فرض ما بر این اصل استوار است که در مرحله شرح‌حال‌گیری از بیمار، کیفیت ارائه خدمات نیز آشکار می‌شود. سوالی که برای ما مطرح است و باید جامعه پزشکی بدان پاسخ‌گو باشد این است که علت تداخلات دارویی دقیقا چیست. آیا پایش دقیقی از علت تشخیص‌ندادن بیماری (تشخیص درمان) صورت گرفته‌است؟ آیا جامعه پزشکی که متصف به وجه بارز علمی‌بودن و روش‌های آکادمیک برای پاسخ به نیازهای جامعه است، روش تحقیق عملیاتی قابل‌استنادی درمورد علت طولانی‌شدن مسیر درمان و علت مراجعات مکرر و موازی بیماران به پزشکان متعدد در رابطه با یک بیماری داشته‌اند؟ بدون شک، بیان اینکه مردم، خود، به دلیل ناآگاهی به چنین پیچ‌وخم‌هایی گرفتار می‌آیند، اگرچه بخشی از ماجراست، باری از مسئولیت جامعه پزشکی کم نخواهدکرد. آیا کاستی‌های موجود در جامعه پزشکی و ارائه‌ندادن پاسخ‌های قانع‌کننده یکی از دلایل مراجعات مکرر مردم به پزشکان نیست و اگر هست، چرا برایش کاری انجام نشده‌است و نمی‌شود؟

وزارت بهداشت در سطح کشور و متولیان این وزارتخانه در استان و شهرستان‌ها باید پاسخ بدهند که آیا پایش مناسبی به قصد آسیب‌شناسی نسخه‌پیچی پزشکان انجام داده‌است. اگر انجام داده، نتیجه چه بوده و اگر این پایش تاکنون به هر دلیلی انجام نشده، دلیل چه بوده‌است؟

در شهری زندگی می‌کنیم که متوسط، روزانه ۱۰۰هزار نفر با پزشک یا کادر درمانی آن ارتباط دارند، ۱۰۰هزار نفر سفر روزانه مردم مشهد فقط به مراکز درمانی! این اطاله درمان از دو وجه قابل‌رسیدگی است: یک وجه منفعت مادی آن برای پزشکان و بخش دیگر تحمیل هزینه‌های سرسام‌آور ناشی از نظام سلامت بر پیکر بودجه کل سالانه کشور. ورشکستگی دولت به واسطه هزینه‌های سرسام‌آور تحمیلی بر نظام سلامت کشور ناشی از چیست؟ مگر جز نبود نظارت کافی و تعیین مکانیسم معین و دقیق و قابل‌اندازه‌گیری برای نسخ پزشکان بوده؟

 

درمان از روی علامت‌های قطعی یا حدسی؟

یکی از وجوه بارز پرشکان حاذق «شم پزشکی» آنان است. آنچه بیمار را متمایز از هرگونه تجویزهای خودخواسته و تجربی و امثالهم می‌کند بی‌شک همین است. شم پزشکی به «کشف تخصصی بیماری» می‌انجامد. در زمانه‌ای که هر نوع بیماری و مرض ناشناخته، ناشی از عوامل باربط و بی‌ربط، بدن و جسم نحیف و ضعیف اشرف مخلوقات را در چنبره خود گرفته، چطور جامعه پزشکی در کمتر از ۲دقیقه به کشف قطعی بیماری و نسخه‌پیچی آنی و عدم پاسخ‌گویی بعد از آن می‌پردازد؟ در مواردی که هنوز بیمار توضیحاتش تمام نشده، پزشک نسخه پیچیده شده را دست بیمار می‌دهد. بیماری که نگران سلامتی‌اش است و پزشک نگران اینکه بتواند رسیدگی به تمام بیماران مراجعه کننده را در طول چند ساعت ، تمام کند!

 

ویزیت ۵۰ بیمار در روز

چرا این جو در جامعه ایجاد شده که طبابت جایش را با تجارت عوض کرده‌است؟ با پزشکی حاذق صحبت می‌کردم که معتقد بود زمانه عوض شده‌است و دیگر، پزشکان به روح حاکم بر روابط میان انسان‌ها توجه کافی نمی‌کنند و او را موجودی پول‌ساز برای خود می‌بینند. شاید وقتی این گزاره را در کنار تلاش وصف‌ناشدنی پزشکان برای ویزیت نفر بعدی بگذاریم، این حرف برایمان قدری هضم شود. نگارنده معتقد است ما در ثبت تعداد ویزیت‌های روزانه پزشکان هم رکورد می‌زنیم، غافل از اینکه ثبت رکورد خوب است، اما نه هر رکوردی! این حجم ویزیت روزانه حتی برای حاذق‌ترین افراد، درصد خطا و احتمال اشتباه را چه در تشخیص، چه در نسخه و دارو و... افزایش می‌دهد.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی