کد خبر : 71085
/ 22:50
یکی از دغدغه‌های والدین، شانه خالی کردن بچه‌ها برای انجام مشق‌های مدرسه در خانه است؛

بلاتکلیف

در خانه یکی از دوستان که دو تا بچه مدرسه‌ای زندگی می‌کنند یکی از دغدغه‌های همیشگی پدر و مادرشان مشق نوشتن بچه‌هاست. چند سال است که این مشکل را دارند و به هر دری هم که می‌زنند جوابی نمی‌گیرند.

بلاتکلیف

معین اصغری- دیگر نمی‌دانند چه راه‌کاری پیاده کنند تا این دو وروجک از زیر نوشتن مشق‌های مدرسه در نروند. بارها شده که تازه از ساعت یازده شب به فکر نوشتن مشقشان می‌افتند و خانواده مجبورند تا نیمه‌های شب بیدار باشند که دخترخانمشان کارهایش را تمام کند. 

جالب اینجاست که دقیقا تا همان یازده شب در نهایت بی‌خیالی وقتش را پای پویا و آی‌فیلم می‌گذراند و یک‌دفعه می‌زند زیر گریه که ایها الناس مشق‌هایم مانده و کمکم کنید.

این مشکلی است که کمابیش خیلی از خانواده‌هایی که بچه‌مدرسه‌ای دارند با آن درگیرند و راه اصلی حل آن را نیز نمی‌دانند. کاری نداریم که آیا نظام مشق‌نویسی بچه‌های ما در آموزش‌و‌پرورش درست است یا خیر ولی بالاخره با این اوضاع موجود باید فکری برای این تکالیف کرد. بچه‌ها برای انجام تکالیف درسی باید دارای محیط آرامی باشند. آنان نمی‌توانند تکالیف خود را جلوی تلویزیون یا هنگامی که با تلفن صحبت می‌کنند انجام دهند. یا وقتی که حواسشان توسط خواهر و برادرهایشان مشغول می‌شود نمی‌توانند تکلیف خود را انجام دهند. وقتی کودکان تکالیفشان را انجام نمی‌دهند برخی والدین آن را شخصی تلقی کرده و به شدت عصبانی و ناراحت می‌شوند، در‌حالی‌که اصلا چنین نیست. کودک مایل نیست این کار را بکند و برای آن دلایل مختلفی دارد که می‌خواهیم در این شماره آن‌ها را بررسی کنیم.

..........................................

 

علی پسری ده ساله‌ است که در کلاس چهارم ابتدایی درس می‌خواند. او به گفته مادرش چندان علاقه‌ای به درس و مدرسه ندارد و مدام برای نرفتن به مدرسه و انجام ندادن تکالیفش بهانه می‌آورد.

مادر علی هرچه تلاش می‌کند او را به درس و مشق علاقه‌مند کند، فایده‌ای ندارد. علی برای انجام ندادن تکالیفش هر بهانه‌ای که به ذهنش می‌رسد می‌آورد، مثلا بارها به مادرش گفته که مشق و امتحان ندارد و چند روز بعد با برگه امتحانی که نمره پایینی گرفته به خانه می‌آید. علاوه بر این مشکلات، علی توجه و تمرکز پایینی هم دارد و معلوم نیست هنگام درس خواندن حواسش کجاست. ساعت‌ها برای خواندن درسی وقت می‌گذارد و در پایان هم وقتی مادرش از او سؤال می‌کند، چیزی به خاطر ندارد.

 

اولین کار؛ علت‌یابی

اگر کودک از انجام تکالیف مدرسه اجتناب می‌کند یا می‌گوید که نمی‌تواند آن‌ها را انجام دهد، نیاز به کمک برای افزایش توان شنیدن و تمرکز دارد. اولین کاری که باید انجام دهید، این است که علت را بیابید. برای این کار می‌توانید از محیط مدرسه و معلم شروع کنید. مطمئن شوید که معلم، مدیر، هم‌کلاسی‌ها و حتی فضای کلاس هیچ‌کدام موجب آزردگی کودک نشده است. بعد از آن سراغ خود او بروید و ببینید آیا او ناتوانی یا اختلال در یادگیری دارد یا صرفا نمی‌تواند تمرکز کند. هر کدام از این عوامل نیاز به راه‌کارهای متفاوتی دارد اما برخی راهکارها را می‌توانید در پیش بگیرید.

 

اتاق تکلیف درست کنید

اگر می‌توانید برای کودک یک فضای آرام و کنترل شده برای انجام تکالیف اختصاص دهید. حواستان باشد که در این فضا هیچ وسیله‌ای که باعث حواس‌پرتی کودک شود نباید وجود داشته باشد. هر زمان که کودکتان از شما کمک خواست به او کمک کنید. به او بگویید که این چالشی است که او باید خودش بتواند از عهده آن بربیاید ولی می‌تواند روی کمک شما هم حساب کند. یکی از کمک‌های شما می‌تواند این باشد که درباره موضوعی از درس که او ابراز بی‌علاقگی می‌کند، مثلا یک نمایش راه بیندازید. اگر کارهایش را انجام داد یا زمانی که به یک سؤال سخت پاسخ داد، جایزه‌ای هرچند کوچک برایش در نظر بگیرید. حتی اگر جایزه‌ای که می‌گیرد عصبانی‌اش کرد، شما آرامشتان را حفظ کنید و به مسیر پاداش‌دهی ادامه دهید.

 

زمان تعیین کنید

حواستان باشد که زمان دیروقت را برای انجام تکالیف درنظر نگیرید و کمی بعد از آمدن از مدرسه و استراحت او را به اتاقی که باید تکالیفش را انجام دهد، راهنمایی کنید. اگر مشق نوشتن را به دیروقت موکول کنید، کودک خسته خواهد شد و تمرکزش را برای مطالعه از دست خواهد داد. اگر دوست یا همسایه‌ای دارید که هم‌سن کودکتان است و از قضا درس‌خوان نیز هست، می‌توانید از او کمک بخواهید و در هفته یکی دو برنامه بچینید که آن‌ها با هم درس بخوانند تا کم‌‌کم فرزندتان به درس علاقه پیدا کند.

 

قاطعیت به خرج دهید

با لحن قاطع اما مهربان به فرزندتان بگویید که نمی‌تواند با کوچک‌ترین بهانه‌ای مدرسه رفتن را تعطیل کند. به همین منظور برایش قانون بگذارید؛ برای مثال اگر بهانه بیماری را برای نرفتن به مدرسه عنوان کرد بگویید که حتما باید تب بالا یا علائم روشنی از بیماری یا یک دلیل قانع‌کننده و درست داشته باشد تا بتواند به مدرسه نرود. اگر زمانی که فرزندتان املا می‌نویسد یکی دو کلمه را جا می‌اندازد یا نقطه‌ها و سرکش‌ها را کم و زیاد می‌گذارد یا کتاب و دفترهایش را گم می‌کند و همیشه دنبالشان می‌گردد، فرزند شما از کمبود تمرکز رنج می‌برد. این وضعیت در صورتی که ادامه پیدا کند باعث کاهش علاقه کودک به تحصیل می‌شود. 

تمرکز پایین به معنای آن است که کودک توانایی تداوم و نگه داشتن توجه خود را به روی هدف تعیین شده نداشته باشد و با کوچک‌ترین محرک‌های محیطی هنگام انجام تمرین مبتلا به حواس‌پرتی و دچار افت عملکرد شود. این دسته از کودکان از فضای مدرسه خسته شده هر روز برای نرفتن به مدرسه بهانه‌تراشی می‌کنند.

 

محدودیت و تشویق

با اینکه نمی‌‌توانید فرزندتان را وادار به مطالعه کنید اما می‌توانید زمان مطالعه او را افزایش دهید. در شب‌های مدرسه کودک را از بازی‌های کامپیوتری و برنامه‌های تلویزیونی برحذر دارید. بعد از گزارش هفتگی معلم مبنی بر انجام تکالیف مدرسه و بهبود کیفیت کار یا نمرات کودک، تمام این امتیازات را به وی برگردانید. برای فرزندتان توضیح دهید که شما این کارها را انجام می‌دهید تا به او کمک کنید از زمانش به نحو احسن استفاده کند. تشویق و محدودیت دو عامل بسیار مهم در بهبود وضعیت درسی فرزند شماست.

یعنی کودک باید بداند که اگر درس هم نخواند حق بازی با رایانه یا تماشای تلویزیون را ندارد و از آن طرف وقتی درس‌هایش بهبود پیدا کرد همه جانبه از طرف خانواده مورد تشویق و حمایت قرار می‌گیرد. بیشتر بچه‌ها عکس‌العمل بهتری نسبت به موارد تشویقی نشان می‌دهند. بعضی تشویق‌های خوب این است که کودک را به رستوران دلخواه یا پارک مورد علاقه‌اش ببرید، گاهی اوقات حتی پرداخت پولی به کودک به عنوان تشویق او را بیشتر علاقه‌مند می‌کند. این پرداخت‌ها حتی می‌تواند به صورت هفتگی و براساس گزارش پیشرفت معلم باشد.

 

قانون حمایت والدین

باید توجه داشت که هر شیطنتی اختلال در تمرکز نیست. گاهی اوقات به طور واقعی در محیط کلاس حجم صداهای جانبی بالاست یا کودک در کنار دانش‌آموزی نشسته که بسیار شلوغ است و باعث حواس‌پرتی‌اش می‌شود یا به خاطر جثه ریزش از توجه معلم دور می‌ماند، بنابراین باید درنظر داشته باشید که اول به عامل‌های محیطی توجه کنید.

والدین عزیز باید بدانند که راه‌های علاقه‌مند‌کردن کودکان به مطالعه و فضای آموزشی بدون افزایش تمرکز کودک امکان ندارد؛ چراکه این یک قانون علمی است که انسان‌ها به موضوعی بیشتر علاقه‌مند می‌شوند که به آن تسلط بیشتری داشته باشند.

 

نکات مهم

اگر قصد دارید کودک را به مهد‌کودک ببرید، قبل از ورودش به مقطع پیش‌دبستانی از توانایی و مهارت او در انجام بازی‌های واقعی مطمئن شوید و وقت بیشتری را به بازی‌هایی که چشم و دست در آن درگیر می‌شوند، اختصاص دهید (توپ‌بازی، پرتاب دارت، تیله‌بازی و...)

زمانی که کودک نقاشی می‌کند، توجه کنید که رنگ‌آمیزی او کامل و با دقت باشد. این کار را با بازی و شوخی همراه کنید و از تذکر افراطی بپرهیزید.

همیشه در وسط خانه میزی را به عنوان میز مطالعه و گفتگو قرار دهید و قبل از اینکه کودک موضوعی را در کلاس درس یاد بگیرد درباره‌اش صحبت و گفتگو کنید و کتاب‌ها و فیلم‌های مرتبط را به او نشان دهید. اینکه بتوانید کاربرد آن موضوع را در زندگی روزمره مورد بحث قرار دهید، کنجکاوی و علاقه‌مندی کودک را به فراگیری آن مطلب بیشتر خواهید کرد و در این صورت کار معلم در این رابطه آسان‌تر خواهد شد.

از اینکه کودک را مرتبا صدا کنید جدا بپرهیزید. فعال شدن بیش از حد والدین و تکرار وظایف برای کودک صرفا به افزایش ضعف او و درنهایت کاهش اعتماد به نفس در او منجر خواهد شد، بنابراین راه‌هایی را به کار بگیرید که در آن بیشتر کودک فعال شود.

در‌صورتی‌که کودک‌تان به واسطه نبود تمرکز دچار افت تحصیلی شده است حتما با روان‌شناس کودک در این مورد گفتگو کنید.

..........................................

 

خیلی از پدر و مادرها متاسفانه از سر دلسوزی تکالیف فرزندشان را برعهده می‌گیرند

قانون حمایت والدین

کودک باید خودش کارش را انجام دهد. اگر کودک خودش فکر نکند، یاد نمی‌گیرد. والدین می‌توانند با راهنمایی‌ها و پیشنهاد‌هایشان به آن‌ها کمک کنند اما این وظیفه کودک است که یاد بگیرد. وقتی سراغ تکالیف می‌رود، حضور داشته باشید تا او را کمک و راهنمایی کنید، به سوال‌هایش پاسخ دهید، در تفسیر آموزش‌های نحوه انجام تکالیف به او کمک کنید و تکالیف کامل‌شده را بررسی کنید. در یافتن پاسخ درست و تکمیل تکالیف مُصِر باشید. کمک خود را در تقویت مهارت‌های حل مسائل در انجام تکالیف متمرکز کنید و در صورت موفقیت، کودک را تشویق کنید. اگر خودش به راه‌حل برسد، اعتمادبه‌نفس و علاقه به یادگیری در او تقویت می‌شود. در اینجا به نکاتی برای کمک به کودکان در انجام راحت‌تر تکالیف اشاره می‌شود:

- با تنظیم قوانینی مثل تعیین زمان و مکان مشخص برای انجام تکالیف، این پیام را برسانید که کار مدرسه بر هر چیزی ارجحیت دارد. همچنین بفهمانید تا پایان انجام تکالیف و کنترل آن، تلویزیون یا تماس تلفنی، بازی‌های ویدئویی و... تعطیل است.

-به کودک بیاموزید چه طور مقدار تکالیف را ارزیابی کند و بداند تکالیف شامل چه چیزهایی می‌شود تا بتواند تدبیری بیندیشد که با ظرفیت کاری و خلق‌وخویش مناسب باشد. برخی کودکان ممکن است بخواهند ابتدا با تکالیف سخت‌تر دست‌وپنجه نرم کنند - زمانی‌که سطح انرژی ذهنی‌شان بالا‌تر است- در‌حالی‌که دیگران ترجیح می‌دهند تکالیف آسان‌تر را اول انجام دهند. وقتی در کودکی به آن‌ها می‌آموزید برای انجام تکالیف به یک تدبیر مناسب برسند، کمک می‌کنید در آینده مستقل عمل کنند. به آن‌ها اجازه دهید در صورت نیاز استراحت کنند، سپس آن‌ها را با انرژی و تمرکز بیشتر به انجام تکالیفشان بازگردانید.

 

- هیچ‌کس با مهارت‌های سازمان‌دهی کامل به دنیا نمی‌آید بلکه این مهارت‌ها طی زمان آموخته و تمرین می‌شوند. بیشتر بچه‌ها برای اولین‌بار در دبیرستان چند معلم و کلاس را تجربه می‌کنند و در این زمان قابلیت سازمان‌دهی، رمز موفقیت می‌شود. به کودکان بیاموزید چطور از تقویم یا برنامه‌ریزی‌های شخصی برای کمک به سازمان‌دهی امورشان استفاده کنند.

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی