کد خبر : 70837
/ 18:53
سرانجام، مسئولان به مسیر حادثه‌آفرین طرق توجه نشان دادند؛

سی سالـگی جـاده مــرگ

جاده سنگ‌فرش طرق که روزگاری مشتاقان زیادی را از پایین پای حضرت، خاضعانه به حرم مطهر می‌رسانده، حدود سه دهه است که قاتل جان زائران و مجاوران شده. «محمدآباد»، آبادی را فقط در نامش دارد؛ درعوض خاطرش پُر است از مرگ‌های سختی که آن را از پا درآورده‌.

سی سالـگی جـاده مــرگ

سمیرا شاهیان- سال‌هاست که متاسفانه راه مرگ هم به طرق می‌رسد! حالا، حقیقت امروزِ طرق را بگذارید کنار قدمت آن. در کتاب تاریخ شهر مشهد، نوزده‌مرتبه پیش یا پس از نام‌های شهر، مشهد و حرم امام‌رضا(ع)، نام طرق آمده که در یک‌جا نوشته شده در دو فرسنگی شهر بوده است. مفهوم ساده‌اش به‌گفته اهالی طرق، می‌شود نزدیک‌ترین روستا به حرم امام‌رضا(ع) که راه‌های زیادی ازجمله نیشابور، تایباد، باخرز، فریمان و... به آن می‌رسیده است. مردم نجیب طرق درآنجایی‌که راه‌ها یکی می‌شد، از کاروان‌های پیاده یا سوار بر اسب و شتر استقبال می‌کردند و اسکانشان می‌دادند و در آخر آن‌ها را با خاطری آسوده و تنی پاک، پس از استحمام به قصد زیارت، با فردی راهنما، به پابوسی امام‌رضا(ع) رهسپار می‌کردند. افتخار مردم طرق در آن سال‌ها که طرق، روستا بوده و این روزها که محله‌ای در دامنه نقشه شهرداری منطقه۷ است، در رودررویی با زائران ره‌یافته از دیارشان، خادمانه رهسپار کردن آن‌ها به‌سوی امام‌هشتم(ع) بوده و هست.

اما جاده سنگ‌فرش طرق که روزگاری مشتاقان زیادی را از پایین پای حضرت، خاضعانه به حرم مطهر می‌رسانده، حدود سه دهه است که قاتل جان زائران و مجاوران شده. «محمدآباد»، آبادی را فقط در نامش دارد؛ درعوض خاطرش پُر است از مرگ‌های سختی که آن را از پا درآورده‌. از ابتدایش که از انتهای بولوار شهیدساعی شروع می‌شود تا انتهایش که به ابتدای ورودی نواب‌صفوی ختم می‌شود، فقط هشت کیلومتر است، اما در هرجای این هشت کیلومتر، خاطره تلخی، روی گَرد شیرینی‌ها نشسته است و تا مادامی که دست مهر بر سر این راه کشیده نشود، سایه مرگ از روی آن رخت برنمی‌بندد.

98849.jpg

 

..........................................

 

گذری بر تاریخ طرق

 

اگرچه امروز فقط حدود چهار سال از پیوستن طرق به نقشه شهری مشهد می‌گذرد، قدمت آن را باید از پس تاریخ هزارو۲۰۰ساله مشهد جُست. اگر فقط به یک منبع یعنی کتاب «تاریخ شهر مشهدِ» مهدی سیدی اکتفا کنیم، نوزده‌مرتبه با نام طرق روبه‌رو می‌شویم که هربارش، در قبل یا بعد این کلمه سخنی از حرم مطهر امام‌رضا(ع) آمده است. نام طرق که فاصله آن با شهر مشهد در کتاب پژوهشگر مشهدی، دو فرسنگ عنوان شده، به تشرف‌های پیاده به حرم رضوی گره خورده است؛ مثلا می‌خوانیم: «حرکت شاه‌عباس به قصد مشهد در نیمه سال۱۰۵۷ و زمان رسیدن او به این شهر در شعبان همان سال بود. وی نیز فاصله طرق تا حرم رضوی را پیاده پیمود.»

چو سوی طرق راه لشکر فتاد/ نمایان شد از شهر مشهد سواد

درخشان شده قبه نورفام/ چو اندر شب قدر ماه تمام

به عزم زیارت شه کامجوی/ پیاده سوی شهر بنهاد روی

یا «شاه‌سلطان‌حسین پس از ورود به طرق، ابتدا شبی مخفیانه و بدون تشریفات با پای پیاده به زیارت حرم رضوی شتافته و شبانه به طرق بازگشته است تا فردا رسما وارد مشهد شود.»

طرق، چه از لحاظ تشرف زائران به حرم و چه از لحاظ دربرداشتن مکان تاریخی ایوان و مزار خواجه‌اباصلت هروی در همان حدود و چه از نظر موقعیت مکانی که آخرین ورودی به مشهد به‌شمار می‌آمده، اهمیت زیادی داشته است؛ مثلا در بخشی از کتاب تاریخ شهر مشهد نوشته شده است: «صغیر و کبیر پیاده از شهر برآمده تا طرق رفته» یا «سفر ناصرالدین‌شاه به مشهد در سال۱۲۸۴هجری ازطریق شریف‌آباد و طرق و دروازه پایین‌خیابان بود.»

و اگر بخواهیم گذشته مسیر یک‌طرفه طرق به مشهد را در ذهن تداعی کنیم، خواندن این چند خط از کتاب تاریخ مشهد کفایت می‌کند: «در فاصله یک‌و‌نیم فرسنگی طرق تا دروازه پایین‌خیابان مشهد، تنها آبادی موجود، روستای «عسکریه» امام‌جمعه مرحوم در نیم‌فرسنگی شهر و بعد از آن هم کاروانسرای باباقدرت در جوار شهر بود.»

..........................................

 

افتاد مشکل‌ها...

این‌بار نیز به محله طرق آمده‌ایم تا پا در راهی بگذاریم که زائران پیاده امام‌رضا(ع) می‌گذارند. این راه را باید از انتهای بولوار شهیدساعی و کنار زمین‌های کشاورزی پیمود. جاده باریکی که ما در آن ایستاده‌ایم، نامش «محمدآباد» است. این جاده با اینکه نشان جداشونده‌ای ندارد، دوطرفه است؛ یعنی از طرق به مرکز شهر می‌رود و برعکس. از همان ابتدا که دل به این جاده سپردیم و گلایه‌های سیدعلی تقوی، همراه طرقی، گوشمان را پُر کرد از سال‌ها دوندگی بی‌فایده برای هموار ساختن راه زائران، سخن نغز حافظ هم یک گوشه ذهنمان را اشغال کرد؛ «که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها»

روایت‌های برآمده از تصادف‌های منجر به مرگ در این جاده، از زبان هریک از اهالی متفاوت است. یکی از آن روایت‌ها از زبان مردِ میان‌سالِ معتمد طرقی‌ها این است: «در این جاده، ۶۰، ۷۰نفر کشته شده‌اند.» یکه می‌خوریم و می‌پرسیم از چه سالی؟ می‌گوید: «از سال۱۳۶۶ که من به‌نوعی پیگیر مشکل این جاده بودم تا همین امروز.»

بعد نام مسئولان اجرایی کشوری و استانی را ردیف می‌کند که اعضای شورای معتمدان طرق، وضعیت مرگ‌بار جاده محمدآباد را به همه‌شان اطلاع داده‌ و از آن‌ها خواسته‌اند که برای نجات جان مردم اقدامی بکنند. همان‌طور که نام‌ مسئولان اسبق شهری، استانی و کشوری را می‌گوید، با لبخند تلخی خاطرنشان می‌کند که؛ «فقط به سازمان ملل نامه ننوشتیم!»

جاده پُرحادثه طرقی‌ها، سه نقطه مرگ‌خیز دارد. این را تقوی به ما می‌گوید و نرسیده به نخستین پیچ جاده، متوقفمان می‌کند. در شرایطی کنار خودرو به تماشای عبورهای متوالی از این پیچ تیز می‌ایستیم که هراس انحراف از مسیر کامیون‌ها و سایر خودروهای باری، وجودمان را فراگرفته است. بدتر از این هراس، فکر کردن به زمانی است که تصادفی رخ دهد و به‌دلیل نبود شانه خاکی، منجر به چَپ کردن وسیله نقلیه در ارتفاعی پایین‌تر از جاده شود.

 

98850.jpg

 

بی‌احتیاطی از جانب رانندگان، کوتاهی از اداره راه‌و‌شهرسازی

درحالی‌که در نزدیک نخستین پیچ جاده، به خطرهای احتمالی می‌اندیشیم، تقوی رشته افکارمان را پاره می‌کند و با تاسف می‌گوید: در همین پیچ سه نفر کشته شده‌اند که من از آن باخبر هستم. او از میان پرونده قطوری که در دست دارد، نقشه‌ای را که موقعیت محلی یکی از تصادف‌های منجر به مرگ در آن کشیده شده است، بیرون می‌کشد و نظر ثبت‌شده افسر حاضر در صحنه تصادف را می‌خواند: «۱- بی‌احتیاطی از جانب راننده کامیون به‌علت انحراف به چپ، تشخیص داده شد. ۲- قصور اداره راه‌و‌شهرسازی مشهد به‌علت عدم ایمن‌سازی و اصلاح هندسی و سامان‌دهی تقاطع(سه‌راهی) تشخیص داده شد.»

تاریخ این تصادف مربوط به۱۲/۳/۹۳ است که در اثر آن، سرپرست خانواده‌ای هفت‌نفره فوت کرده است.

این شهروند ادامه می‌دهد: با این حال که افسر ۵۰درصد، ناایمن بودن جاده را عامل بیشتر تصادف‌ها تشخیص می‌دهد، نه اداره راه‌و‌شهرسازی، نه شهرداری، نه وزارت راه و نه هیچ نهاد و سازمان دیگری کوتاهی‌شان را در از بین رفتن جان مردم نمی‌پذیرند.

 

آسفالت یا چهل‌تکه؟

سوار خودرو می‌شویم و در ادامه مسیر، از جاده بازدید می‌کنیم. پیچ خطرناک دوم، مشابه پیچ نخست و به فاصله کوتاهی، تقریبا مقابل آن واقع شده است. این دو نقطه از جاده به‌علت کم‌عرض بودن و شکل هندسی نااستاندارد، محل تصادف‌ها و تلفات جاده‌ای ناگواری بوده که در خاطر اهالی مانده است.

پیش‌رویمان نیز آسفالت جاده به‌شدت بریده‌بریده است. تقوی با اعتراض می‌گوید: این آسفالت برای ۵۰سال گذشته است؛ زمانی که رفت‌و‌آمدها کم بود و خودروی محدودی از جاده عبور می‌کرد. اکنون شما لحظه‌ای جاده را خالی از خودرو نمی‌بینید؛ سواری‌ها و کامیون‌ها به‌صورت زنجیره‌ای در حرکت هستند.

 

98851.jpg

 

این جاده مال ما نیست

در این جاده، تقاطعی(سه‌راهی) وجود دارد که یک راه آن به پایگاه هوانیروز مشهد(مستقیم)، یک مسیر آن به بزرگراه شهیدعباسپور(سمت راست) و یک طرف آن نیز به راهی سنگلاخی(سمت چپ) ختم می‌شود.

تقوی با اشاره به راه سنگلاخی می‌گوید: جاده اصلی محمدآباد، آن راه است که سنگ‌فرش بوده و اجداد ما با اسب و شتر و قاطر در آن رفت‌و‌آمد می‌کردند. این جاده از انتهای بولوار شهیدساعی(کنار اداره ناحیه۳ شهرداری منطقه۷) شروع و به بزرگراه شهیدعباسپور ختم می‌شود. با ساخت این راه، طول مسیر طرق تا ورودی نواب‌صفوی، ۸کیلومتر می‌شود که با طول ۲۴کیلومتری از پلیس‌راه مشهد تا حرم مطهر، مقایسه‌شدنی نیست.

آن‌طورکه این عضو شورای معتمدان طرق اظهار می‌کند، تازمانی‌که همتی برای ساخت و تعریض جاده محمدآباد نباشد و البته شهروندان نیز بخواهند سفر جاده‌ای ایمنی انجام بدهند، باید از پلیس‌راه مشهد و پس از ۲۴کیلومتر به حرم مطهر بروند، درحالی‌که مردم طرق می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان و از راه اصلی خودشان، به حرم مشرف شوند.

او اضافه می‌کند: راه آسفالته باریکی که دو پیچ خطرناک نیز دارد، مربوط به پایگاه هوانیروز است و بیش از ۸کیلومتر طول دارد. سنگلاخی و به‌طورکلی نامساعد بودن شرایط راه اصلی محمدآباد، شهروندان را ناچار به رفت‌و‌آمد از جاده‌ هم‌جوار آن کرده است.

 

بی‌توجهی تا چه زمانی؟

تقوی با گلایه از بی‌توجهی‌ مسئولان مختلف به خطرهای پُرشماری که جاده محمدآباد برای شهروندان دارد، می‌گوید: آقای موحدیان، ۹سال فرماندار مشهد بود. او به طرق آمد و در همین جاده به اهالی قول داد که مشکلشان را حل ‌کند ولی یک سنگ هم برنداشت!

همچنین در دوره‌ای که شهرداری هنوز تصمیمی برای ساخت جاده نگرفته بود، آقای استاندار در بازدید از اینجا، اظهار ناراحتی کرد و گفت: «این جاده در زمین و آسمان معلق مانده است!» با این حال، تا مدت‌ها بعد از این اظهارات نیز اتفاقی روی نداد.

او به روکش‌آسفالتی که به‌تازگی در نزدیک اداره ناحیه۳ شهرداری منطقه۷ اجرا شده است، اشاره و بیان می‌کند: نه به انکارهای مسئولان شهری که می‌گفتند جاده محمدآباد در محدوده شهر نیست و سال‌ها به این دلیل، تعریض و ساخت آن را معلق گذاشته‌اند، نه به چند متر لکه‌گیری آسفالت در انتهای بولوار شهیدساعی که این روزها با عنوان احداث جاده محمدآباد از آن یاد می‌کنند!

 

98847.jpg

 

موافقت آستان قدس برای تعریض جاده

بخشی از زمین‌های آستان قدس که در اجاره کارخانه‌های قندشیرین و رب چین‌چین است، نیز در حاشیه راهی قرار دارد که به تقاطع ختم می‌شود. تا پیش از اینکه شهردار مشهد در خرداد امسال از اختصاص ۵میلیارد تومان اعتبار به ساخت جاده محمدآباد خبر دهد، مسئولان، همین زمین‌ها را موانع اصلی در تعریض جاده می‌دانستند.

تقوی با خرسندی از نظر مثبت تولیت آستان قدس رضوی درباره موضوع جاده محمدآباد، اظهار می‌‌کند: در جلسه مشترکی که در تاریخ ۲۱/۵/۹۵ با حضور قائم‌مقام تولیت آستان قدس رضوی، شهردار مشهد و نماینده مردم مشهدوکلات در مجلس شورای اسلامی، در مسجد شهیدبهشتی تشکیل شد، آقای بختیاری گفت آن بخش از زمین‌ها را که برای تعریض جاده لازم است، آزاد می‌کنیم تا شهرداری، جاده را بسازد. 

او صورت‌جلسه‌ای را که به امضای این سه مسئول رسیده است، نشان می‌دهد و بند سوم آن را یادآوری می‌کند: «درخصوص جاده محمدآباد مقرر شد، اولا: آستان قدس رضوی بابت اراضی موقوفه که برابر طرح تفصیلی مصوب برای تعریض جاده محمدآباد، مطابق نقشه اجرایی و مشتمل بر باند پیاده‌رو در تصرف شهرداری قرار می‌‌گیرد، هیچ‌گونه وجهی از شهرداری مطالبه نکند. ثانیا: با توجه به اینکه بخشی از اراضی موقوفه که به‌واسطه تعریض جاده باید دراختیار شهرداری قرار گیرد و بر اساس قرارداد اجاره، قبلا به شرکت قندشیرین واگذار شده است، مقرر گردید پس از اتمام مدت قرارداد مزبور، تجدید اجاره با مستاجر صرفا پس از استعلام از شهرداری مشهد و تعیین‌تکلیف زمینی که در مسیر تعریض قرار دارد، انجام شود.»

او با ابراز نارضایتی از اینکه پس از تایید کمیسیون ماده۵ مبنی‌بر در محدوده بودن جاده محمدآباد، هنوز پیگیری‌هایشان به نتیجه نرسیده است، عنوان می‌کند: در مراجعه به شهرداری برای پیگیری مطالبات مردم، به ما پاسخ می‌دهند که دنبال کارهای زیربنایی‌ و تهیه نقشه‌های مهندسی هستند، اما آیا جلوگیری از یک حادثه ناگوار در جاده‌ای که ماهی بدون تصادف به خود ندیده است، ارزش شتاب‌گیری در تصمیم‌گیری‌ها و آغاز ساخت جاده را ندارد؟ در همین تقاطع، کامیونی دو نفر را از دنیا بُرد...

 

98846.jpg

 

جاده محمدآباد در طرح تفصیلی

در صورت‌جلسه کمیسیون طرح تفصیلی شهر مشهد به تاریخ۳۰/۱/۹۴ درزمینه بررسی پوسته و مقطع عرضی محور محمدآباد واقع در حریم شهر مشهد، ثبت شده است که: «مقطع عرضی پیشنهادی به عرض ۴۵متر درقالب مقطع پیشنهادی کوتاه‌مدت کمینه فنی سازمان ترافیک شهرداری مشهد مورخ۲۸/۸/۱۳۹۲ دبیرخانه شورای هماهنگی ترافیک استان، مصوب گردید.» تقوی بیان می‌کند: بنابر این سند که امضای استاندار، شهردار مشهد و مدیرکل راه‌و‌شهرسازی را دارد، جاده، عریض و دوبانده می‌شود و باند پیاده‌رو دارد و می‌توان مانند گذشته، پیاده‌رو ایمن به سمت حرم را در آن گسترش داد.

 

ساخت جاده محمدآباد به نفع زائران پیاده

از پلیس‌راه مشهد که به سمت طرق بروید، از روی پل، سازه‌های بزرگ و آبی‌رنگی را می‌بینید که خبر از روند رو به پیشرفت ساخت زائرشهر می‌دهد. توجه به تعداد زیاد زائران پیاده‌ای که یکی از توقفگاه‌هایشان، طرق است، از اهداف این پروژه عنوان شده است. بی‌شَک ساخت جاده محمدآباد نیز برای دسترسی آسان و کوتاه زائرانی که در آینده‌ای نزدیک در زائرشهر اسکان می‌یابند، اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین احیای مسیر گذشته طرق به حرم و کوتاه شدن مسیر جاده‌ای به حدود یک‌سوم، از دلایل محکمی است که ساخت و تعریض جاده محمدآباد را توجیه می‌کند و آمار محرمانه پلیس‌راه و اورژانس نیز دلیلی است که شتاب‌گیری در ساخت این جاده را روشن می‌کند.

 ..........................................

 

  • پرونده مربوط‌به پیگیری‌های جاده محمدآباد با جمله‌ای از رهبر انقلاب آغاز می‌شود؛ «هیچ لحظه‌ای را برای فعالیت در راه خدا و خدمت به مردم از دست ندهید.»

 

98852.jpg

 

  • شورای معتمدان طرق به استاندار: «پیرو دستور شما، هنوز فعالیت قابل مشاهده‌ای انجام نشده و فرایند اداری طولانی‌مدت باعث ایجاد سه فقره تصادف خطرناک منجر به قطع عضو و شکستگی و انتقال به آی‌سی‌یو شده است.»

 

98853.jpg

 

  • شهردار منطقه۷ به رئیس حوزه شهردار: «طرح تعریض جاده محمدآباد، نیازمند تامین اعتبار لازم و پرداخت حقوقات احتمالی مورد درخواست‌ کارخانه قند و جهادکشاورزی است و بدون تامین اعتبار لازم، امکان هرگونه مساعدت را از شهرداری سلب می‌کند.»

 

98856.jpg

 

  • شماره نامه‌هایی که برای پیگیری ساخت جاده، فرستاده شده است

 

98857.jpg

 

  • استانداری به شهرداری: «از تاریخ مکاتبه قبلی(۹۲/۱۱/۱۴) تاکنون ۵مورد تصادف منجر به فوت در محور اتفاق افتاده و ضرورت دارد در این خصوص اقدام عاجل به‌عمل آید.»

 

98858.jpg

 

  • شهردار پیشین منطقه۷ به شهردار پیشین مشهد: «راه آسفالته موزاییکی با عرض کم و بدون شانه می‌باشد و متاسفانه حوادث منجر به فوت در سالیان گذشته اتفاق افتاده، لذا دستور ورود به محدوده و بهسازی مسیر فعلی یا احداث مسیر پیشنهادی را بفرمایید.»

 

98859.jpg

 

  • شورای معتمدان به شورای شهر: «بعد از پیگیری‌های مکرر در تاریخ ۸۶/۹/۱۸، شهردار منطقه۷ فرمودند این جاده خارج از محدوده خدماتی و فاقد هرگونه نقشه می‌باشد، لذا خواهشمند است هرطور صلاح می‌دانید، بررسی و اقدام نمایید.»

 

98860.jpg

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی