کد خبر : 70096
/ 18:27
«اسم» پیش از آنکه یک کلمه چندحرفی باشد، «هویت» ماست؛

اسمت چیه؟

شاید اگر قرار بود ده سال پیش مطلبی درباره نام‌گذاری فرزندان در روزنامه بنویسم، برایم سوژه‌ای عادی بود مثل خیلی از سوژه‌های دیگر اما امروز اصلا این‌طور نیست.

اسمت چیه؟

به طور اعجاب‌آوری اسامی عجیب و غریبی می‌شنویم که کاملا تازگی دارد و بعد از ۲۰، ۳۰سال زندگی برای اولین بار آن‌ها را یاد می‌گیریم و به تبع آن باید به گفتنش هم عادت کنیم.

از یک زاویه که نگاه می‌کنیم قضیه نگران‌کننده است؛ اینکه چه شده در این ده سال اخیر با سیلی از اسم‌های عجیب و غریب مواجه شده‌ایم؟ ریشه‌های ماجرا در چیست؟ آیا گرایشات مذهبی مردم تغییر کرده است؟ 

ولی از طرف دیگر که نگاه می‌کنیم قضیه آن‌چنان اهمیتی ندارد، چون تاریخ نشان می‌دهد این ماجرا بارها و بارها رخ داده و اصلا چیز تازه‌ای نیست؛ مثلا تا همین ۳۰، ۴۰سال پیش اسم‌های خشایار، خسرو، هوشنگ، کیوان و اسامی شبیه به این‌ها خیلی مُد بود اما الان می‌بینیم که به طور محسوسی کم شده و حتی تقریبا از بین رفته است.

نام‌گذاری فرزندان بیش از آنچه که فکر می‌کنیم اهمیت دارد. مثلا شما وقتی اسم «علی» را می‌شنوید بدون اینکه هیچ شناختی درباره آن شخص داشته باشید، می‌فهمید که او شیعه است. 

در سال۱۳۹۰ پارلمان تاجیکستان در اقدامی عجیب، نام‌گذاری کودکان به نام‌های اسلامی را ممنوع اعلام کرد. بر اساس این قانون نام‌گذاری کودکان به نام‌هایی چون محمد، عبدا... و ابراهیم مستلزم پرداخت جریمه شد و والدین موظف شدند نام‌های مرتبط با آداب و ارزش‌های ملی تاجیکستان را برای فرزندان خود انتخاب کنند. اقدام اسلام‌ستیزانه پارلمان تاجیکستان در حالی بود که دین بیش از ۹۰درصد مردم این کشور اسلام است.

................................................

آراس، ارشا، مانلی، بورژین و... این‌ها یک مشت از اسم‌های خرواری است که این روزها زیاد شده‌اند. در این چند سال بارها شده وقتی اسم نوزادی را که تازه به دنیا آمده، شنیده‌ام تشخیص ندادم که بچه دختر است یا پسر و مجبور شدم از والدینش سوال کنم.

جالب اینجاست که وقتی از طرف می‌پرسی اسم شازده شما معنایش چیست مثلا می‌گوید: نام فلان پادشاه است در قرن فلان! کسی که حتی یک خط هم از زندگی‌اش نمی‌داند. یا مثلا می‌گوید نام گلی است در قاره آفریقا؛ یعنی این‌قدر ندار شده‌ایم که دیگر برای نام‌گذاری دخترانمان هم باید گل از خارج وارد کنیم.

این نوگرایی چیز جدیدی نیست. آن‌هایی که نام‌گذاری فرزندان را بی‌اهمیت می‌دانند، دقیقا کاری را می‌کنند که برخلاف گفته‌هایشان است. اگر اسم آن‌قدر بی‌اهمیت است که فرقی نمی‌کند چه باشد، پس چرا هیچ‌وقت نام فرزندانشان را محمد و علی و فاطمه نمی‌گذارند؟ مگر نمی‌گویند که مهم نیست. دلیلش این است که «اسم» فرزند، هرکسی را به یک جریان فکری منتسب می‌کند‌.

 

محمد و علی

نام‌گذاری فرزندان به اسامی نیکو حقی است از حقوق اولاد بر والدین، چنان که پیامبر‌(ص) می‌فرمایند: «حق فرزند بر پدر آن است که نام خوبی بر او بنهد و به بهترین شکل تربیتش کند.»

در این میان دو نام «محمد» و «علی» از ویژگی خاصی برخوردارند. رسول خدا می‌فرمودند: «هر کس چهار پسر داشته باشد و نام یکی از آن‌ها را «محمد» نام‌گذاری نکند، به من جفا کرده است. اگر اسم فرزندتان را محمد گذاشتید او را گرامی بدارید و به او احترام کنید.»

اهمیت نام‌گذاری تا به آنجاست که درجایی دیگر نیز گفته‌اند: «حتی بچه‌های سقط شده را هم نام‌گذاری کنید، چون در روز قیامت که مردم را به اسم می‌خوانند، بچه‌های سقط شده به پدرانشان اعتراض می‌کنند که چرا برای ما اسم نگذاشتید؟!» پیامبر اکرم‌(ص) خودشان نام آخرین فرزندِ فاطمه زهرا‌(س) را قبل از تولد، محسن گذاشت.

باید تاثیر انتخاب اسامی را در شکل‌گیری شخصیت و روح و روان انسان و در نظر گرفت، به ویژه که هر بار کودک به اسمش خطاب شود، خود را بیشتر در معرض مفهوم و حقیقت آن اسم و مطابقت و حتی این همانی با آن پیدا کند. امام باقر‌(ع) فرزند خردسالی را دید و از او پرسید: نام تو چیست؟ او پاسخ داد: محمد. امام مجددا سوال کرد: کنیه‌ات چیست؟ گفت: علی. امام‌(ع) فرمود: تو به شدت از شیطان دور شده‌ای زیرا شیطان هنگامی که بشنود کسی صدا می‌زند ای محمد یا ای علی! آب می‌شود همان‌گونه که مس آب می‌شود.

چنان که گفته شد انتخاب اسامی یک نوع اعلام موضع نیز هست کما اینکه امام حسین(ع) فرمود: «اگر خداوند صد پسر هم به من بدهد اسم همه‌شان را علی می‌گذارم، آن هم در دورانی که بر منابر رسول‌ا...، پدرشان امیرالمؤمنین علی بن‌ابیطالب‌(ع) علنا لعن می‌شد.»

 

نام من بابک است!

امروز در جامعه نام‌گذاری به اسامی الهه‌ها و خدایان فرهنگ‌های شرک آلود باستانی رواج یافته که با باورهای توحیدی در تعارض است. نکته تلخ اینجاست که خیلی از پدر و مادرها نمی دانند نامی که می گذارند منسوب به چه کسی است و تنها به زیبایی آن توجه می کنند. 

شهید مطهری در کتاب «پانزده گفتار» به این موضوع اشاره میکند:« هر ملّتی اسم‌هایی دارد که روی فرزندان خود می‌گذارد، اسم‌هایی که مخصوص خود آن ملّت است. 

رابرت اسم ما نیست، اسم دنیای مسیحیّت است… قبول دارم ماهیّت و واقعیّت اسلام هرگز به این مطلب نیست که من اسمم حسن باشد یا کامران. آن‌ قدر اشخاصی بوده‌اند که اسم شان حسن و حسین و احمد بوده که کمر اسلام را شکسته‌اند…نمی‌گویم هر کسی با اسم مسلمان می‌شود و هر کسی با اسم از اسلام خارج می‌شود ولی عرض می‌کنم که این خودش یک حسابی است در دنیای اسلام. 

ما باید این اسم‌ها را به عنوان نماد و شعائر اسلام حفظ کنیم تا محتوا و اصل را از دست ندهیم. به طور مثال نام بابک، اگر ما اسم فردی را که در طول تاریخ از او جز دشمنی و کینه نسبت به اسلام چیز دیگری سراغ نداریم و هیچ فضیلتی در او نمی‌بینیم، جز اینکه با مسلمانان می‌جنگیده، روی فرزندمان بگذاریم، میوه دل ما فردا بزرگ می‌شود، با خود می‌گوید اسم دوستانم را حسن، حسین، عبّاس، علی و مرتضی گذاشته‌اند، اسم من هم بابک است؛ من هم بروم سراغ هم اسم خودم، ببینم او کیست؟ وقتی می‌رود سراغ او می‌بیند در زندگی آن آدم از نظر انسانی چیزی نیست و جز جنایت و مبارزه با اسلام چیز دیگری وجود ندارد.»

 

گزارش ثبت احوال

اگر به سایت سازمان ثبت احوال سری بزنید در آنجا فراوانی ۵۰ اسم اول دختران و پسران در سال۹۳ را خواهید دید که نکات جالبی می توان از آن استنباط کرد؛ مثلا ده اسم اول پسران به ترتیب امیرعلی، محمدطاها، محمد، ابوالفضل، امیرحسین، علی، حسین، امیرمحمد، امیرعباس و محمد‌مهدی است. همچنین ده نام اول دختران به ترتیب فاطمه، زهرا، نازنین زهرا، یسنا، زینب، ریحانه، فاطمه زهرا، باران، رها و ثنا بوده است. 

از سال‌۹۰ تا امروز در میان پسران محمد، علی و حسین و درمیان دختران فاطمه، زهرا و نازنین‌زهرا همیشه جزو ده نام اول بوده است. جالب است که «نازنین زهرا» از سال ۹۰ تا ۹۳ به طور متوالی سومین اسمی بوده که مردم برای دختران خود انتخاب کرده‌اند که می‌تواند حاکی از ترکیب سنت و ذوق امروزی باشد. 

این مطلب گواهی همان چیزی است که پیش از این گفته شد؛ اینکه نام‌های اصلی و اصیل همان‌هایی هستند که چهارده قرن است می‌درخشد و باقی کف‌های روی آبند و تمام‌شدنی.

 

موارد تغییر نام خانوادگی

افرادی که نام خانوادگی آن‌ها از واژه‌های نامناسب همچون بیچاره، گدا و امثال آن تشکیل شده و کسانی که دارای نام خانوادگی بیش از دو کلمه همچون خنجری برار عزیزی، فلاح ناگزیر لنگرودی و نظایر آن، افرادی که نام‌های خانوادگی از واژه‌های خارجی بوده یا با آن ترکیب شده است همچون علی اف، یوهانسون،‌ چارلتون،‌ جلیلسون و غیره هستند میتوانند آن را تغییر دهند.

افراد دارای نام خانوادگی متشکل از کلمات مذموم یا مغایر با ارزش‌های فرهنگ اسلامی، همچون بی‌دین، شیطان‌پرست و نظایر آن، نام‌های خانوادگی که از واژه‌های منسوب به مناصب یا القاب و عناوین ساخته شده‌اند همچون سرهنگ، خان،‌ مهندس و نظایر آن، نام خانوادگی که از اسامی محل یا منسوب به محل و نامناسب است، نام‌های خانوادگی قابل تغییر را شامل می‌شود.

................................................

موسسه آمار بریتانیا در تازه‌ترین گزارش خود عنوان کرد:

محبوب‌ترین اسامی بریتانیا

انتشار آخرین اطلاعات رسمی درباره اسامی نوزادان توسط موسسه آمار ملی بریتانیا حاکی از این است که نام «محمد» یکی از محبوب‌ترین اسامی در میان اسامی است که شهروندان انگلیسی روی نوزادان پسرشان می‌گذارند.

بر اساس گزارش روزنامه ایندیپندنت، طبق آمار ارائه شده توسط این موسسه، نام «محمد» با نوشتار«Muhammad» در آمار سال‌۲۰۱۵ رتبه دوازدهم محبوب‌ترین نام برای نوزادان پسر را به خود اختصاص داده است.

این در حالی است که به اذعان این موسسه آماری، نام «محمد» به دلیل تنوع نوشتار(Mohammad-Mohammed-Muhammed) می‌تواند در رتبه نخست این آمار قرار گیرد چرا که در آخرین آمار ارائه شده نام «محمد» با نوشتار Mohammed در رتبه بیست‌و نهم و با نوشتار Mohammad در رتبه شصت و هشتم قرار دارند.

در واقع نام «محمد» با سه نوشتار مختلف در انگلیس مورد استفاده قرار گرفته که هر سه نوشتار در بین ۷۰‌نام برتر این کشور قرار دارند.

موسسه آمار ملی انگلیس طبق روال هر سال اقدام به انتشار اسمی نوزادان به صورت جداگانه و بر اساس نامی که در گواهی‌تولدشان آماده می‌کند؛ این رویکرد دیرینه مطابق با معیارهای بین‌المللی انجام می‌شود.

این موسسه در ادامه گزارش خود در رابطه با افزایش نام «محمد»، سه دلیل مهم را برای این محبوبیت ذکر می‌کند؛ افزایش تعداد مسلمانان و بزرگترشدن جامعه مسلمانان، محبوبیت نام «محمد» به دلیل تشابه با نام پیامبر مسلمانان و اثر احتمالی اسامی قهرمانان ورزشی دلایلی هستند که این موسسه به عنوان دلایل افزایش محبوبیت نام «محمد» در انگلیس و ولز(بریتانیا) ارائه کرده است.

در حال حاضر و بر اساس آمار ارائه شده «آملیا» و «اولیور» محبوب‌ترین اسامی برای دختران و پسران در انگلیس طی سال ۲۰۱۵ هستند.

 

خبرنگار: معین اصغری

 

اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی