کد خبر : 63152
/ 07:37
دکتر محمدجواد نوری

ترکیه و مسئله‌ای به نام «کرد»

سال‌های متمادی است که میان دولت ترکیه و اقلیت کرد در این کشور درگیری‌های شدیدی ایجاد شده است. در دهه٧٠ میلادی با شکل‌گیری حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک)، این درگیری ها به اوج خود رسید و در پی آن با شروع دهه٨٠ میلادی سال‌های جنگ مسلحانه به وقوع پیوست.

ترکیه و مسئله‌ای به نام «کرد»

با روی‌کارآمدن حزب عدالت و توسعه یا به قول ترک‌ها «آک پارتی» امیدهایی برای حل مسئله کردها در این کشور پدیدار شد. اردوغان دستور داد که تابلوی نام‌های ترکی شهرهای کردنشین برداشته شود و مذاکرات مفصلی را با پ‌ک‌ک آغاز کرد که قرار بود روزی تبدیل به الگوی صلح در جهان شود. 

گفتگوهای دولت و یاران اوجالان با فرازونشیب‌های متعدد تا همین چندی پیش ادامه داشت و حتی به نظر می‌رسید که بعد از سال‌ها بالاخره تفاهمی به‌دست‌آمده است.

اما یک مسئله باعث تغییر عمده در این روند شد. شروع بحران سوریه و پیرو آن، قدرت‌گیری حزب نزدیک به پ‌ک‌ک در سوریه که ترک‌ها آن را همدست دولت اسد می‌دانند.

بعد از اینکه حزب اتحاد دموکراتیک کردستان سوریه (پ‌ی‌د) در شمال سوریه خودمختاری‌هایی را به‌وجود آورد، این‌بار پ‌ک‌ک بود که خود را در جایگاه قدرتمندی می‌دید. 

نبرد شنگال در عراق و پیروزی کردها (شامل شاخه نظامی پ‌ک‌ک) بر داعش باعث روحیه صدچندان کردهای وابسته به اوجالان در منطقه شد. این درحالی بود که کمی قبل از آن در شمال سوریه کردها در یک جنگ به‌یادماندنی و باشهرت جهانی، کوبانی را از چنگال داعش خارج کرده بودند.

مجموعه این تحولات در جبهه وابسته به پ‌ک‌ک در منطقه به همراه رأی‌آوری بیش از ١٠درصدی حزب اتحاد دموکراتیک خلق‌ها (حزب کردی وابسته به پ‌ک‌ک در ترکیه) در انتخابات مجلس ترکیه، دولت اردوغان را در یک ترس عمیق از اوج‌گیری فعالیت کردها فروبرد.

همه این عوامل در کنار هم باعث شد تا آنچه امروز در ترکیه باعنوان «جنایت علیه کردها» یا «جنگ شهری علیه کردها» نامیده می‌شود، به وجود آید. مبارزه نیروهای مسلح کرد در ترکیه که تا پیش‌از این غالباً در کوهستان‌ها و مناطق غیرشهری صورت می‌گرفت، به شهرها کشیده شده است و برخی شهرهای کردنشین (کردهای وابسته به پ‌ک‌ک مایل هستند تمام مناطق کردنشین را این‌گونه تصویر کنند)، کاملا چهره‌ای جنگ‌زده به خود گرفته است.

امروز دیگر خبری از مذاکرات صلح نیست و روزهایی بر مردم کرد ترکیه می‌گذرد که در آن شاهد قتل، خونریزی و دستگیری و دیگر اتفاقات ناگوار هستند. دولت ترکیه گرچه امروز توانسته است که طرف‌داری جبهه ملی‌گرای این کشور و درصدی از کردهای مخالف با مبارزه را به‌دست آورد و در دور دوم انتخابات حدنصاب لازم برای تشکیل دولت را کسب کند، اما خوب می‌داند که برای جنگ فعلی با کردها سرانجام مثبتی لااقل در کوتاه‌مدت نمی‌توان متصور شد. کردهایی که امروز در سوریه تمرین حکومت‌داری می‌کنند و حتی در درون ترکیه نیز درخواست خودمختاری‌شان به بیشترین حد رسیده است.

این درحالی است که دولت اردوغان حتی علیه استادان دانشگاه که خواستار متوقف‌کردن این جنگ شده بودند، اعلام‌ جرم کرده است و فردی مثل نوام چامسکی، اردوغان را قاتل می‌نامد. به نظر می‌رسد کلید حل این معضل نه در ترکیه بلکه در سوریه و نوع نگاه ترکیه به تحولات آن کشور باشد. اردوغان و داووداوغلو هیچ‌گاه فکر نمی‌کردند که چنین بحرانی را در کنار مرزهای خود ایجاد کنند که امروز خودشان از مهار آن ناتوان باشند و تبعات آن به درون مرزهایشان کشیده شود! 

کلیــد واژه هــا
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی