کد خبر : 56301
/ 10:48
امروز روز جهانی سکته مغزی است ، بد نیست علائم و عوامل پیشگیری از این عارضه را بدانید؛

سکته را از سکه بیندازید!

شنیدن اینکه یکی از اطرافیانمان حتی با آنکه هنوز دهه‌۴٠ زندگی‌اش را رد نکرده و دچار سکته و عوارضش شده یا آن را رد کرده است برایمان به امری عادی و طبیعی تبدیل شده است.

سکته را از سکه بیندازید!

شنیدن اینکه یکی از اطرافیانمان حتی با آنکه هنوز دهه‌۴٠ زندگی‌اش را رد نکرده و دچار سکته و عوارضش شده یا آن را رد کرده است برایمان به امری عادی و طبیعی تبدیل شده است.
این در‌حالی است که در گذشته‌ای نه‌چندان دور سکته اتفاقی بود که برای افرادی بیش‌از ۶٠سال می‌افتد. 
به گفته پزشکان اما این‌ روزها سکته سنش بیشتر از آنچه که فکر می‌کنیم جوان شده است. آلودگی‌ آب‌و‌هوا، شلوغی شهر، اضطراب و استرس، تغذیه نامناسب، بی‌تحرکی و فعالیت بدنی از‌جمله عواملی است که که بر آمار روزمره سکته در کشور ما می‌افزایند و سبب شده تا میانگین سن ابتلا کاهش یابد.
ایران از لحاظ سکته قلبی دررده‌های پر‌خطر‌ترین کشورهای دنیاست اگرچه این رقم در مورد سکته‌های مغزی کمتر است، ناآگاهی یا حتی گران‌بودن مراقبت‌های دوران نقاهت سکته مغزی سبب شده است که آمار مرگ‌و‌میر بر اساس سکته در کشور ما بالا باشد.

روزی جهانی برای سکته مغزی
به مناسبت ٧‌آبان ماه، روز جهانی سکته مغزی است. دفتر آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت وزارت بهداشت و انجمن سکته مغزی ایران، با شعار «صدای سکته مغزی را بشنویم» اقدام به راه‌اندازی کمپین سکته مغزی کردند. این کمپین در قالب بروشور، بنر، بیلبورد، پوستر و استند، هشدارهایی در مورد علائم سکته مغزی و اقدامات لازم در صورت ابتلا به این عارضه و نحوه پیشگیری از سکته مغزی را ارائه داده است.
این بیماری سالانه جان ۶میلیون نفر را در جهان می‌گیرد که در ایران روزانه ٢۵٠‌تا ٣٠٠‌نفر دچار سکته مغزی اعم از خفیف و شدید می‌شوند که این رقم به سادگی می‌تواند پیشگیری شود و این آمار کاهش یابد.
دکتر رضا بوستانی، متخصص داخلی مغز و اعصاب و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم معتقد است‌: «همین بیماری در صورت تشخیص و درمان به موقع و مناسب با کاهش عوارض موجب مرگ و ناتوانی فرد نمی‌شود.» همصحبت شدیم با این متخصص مغز و اعصاب تا بدانیم چگونه می‌توانیم از سکته‌های مغزی پیشگیری
کنیم. 

سکته مغزی این‌گونه رخ می‌دهد
سکته مغزی آسیب عصبی حاد ناشی از اختلال خون‌رسانی به قسمتی از بافت مغز است که به علت انسداد رگ مغزی به وسیله یک لخته خونی یا پارگی یکی از عروق تغذیه‌کننده آن قسمت از بافت مغز ایجاد می‌شود. به بیان دیگر اگر خون‌رسانی به قسمتی از مغز دچار اختلال شده و متوقف شود، این قسمت از مغز دیگر نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد. این وضعیت را اصطلاحا سکته مغزی 
می‌نامند. 

دو حالت از سکته مغزی
این حادثه عروقی که به‌طور ناگهانی در مغز رخ می‌دهد به دو دسته کل ایسکمیک و خونریزی‌دهنده تقسیم می‌شود. در دسته اول که شایع‌تر از دسته دوم است علت سکته بر اثر اختلال در خون‌رسانی به مغز اتفاق می‌افتد و بخشی از مغز دچار کمبود خون شده و برای عملکرد خود دچار مشکل می‌شود. در نوع دوم که شیوع کمتری دارد سکته براثر پارگی یک شریان یا باز‌شدن آن اتفاق می‌افتد. 

علائمی که باید بشناسید
در برخی مواردی که فرد دچار سکته می‌شود آشنایی با علائم می‌تواند از بروز سکته پیشگیری کند. این در حالی است که بسیاری به راحتی از کنار آن عبور می‌کنند و آن را مهم نمی‌شمارند. 
به همین خاطر لازم است این علائم را که عبارتند از: بی‌حسی ناگهانی بدن به‌ویژه یک طرف آن، تغییرات ناگهانی بینایی در یک یا هر دو چشم، سخت بلعیدن غذا، به‌طور ناگهانی و بدون علت دچار سردرد شدید‌شدن، به‌طور ناگهانی سرگیجه‌داشتن، سخت راه‌رفتن و تعادل نداشتن، به‌طور ناگهانی گیج‌شدن، سخت صحبت‌کردن و سخت‌فهمیدن را بشناسید و به هنگام بروز آن بلافاصله به اولین مرکز درمانی یا پزشک مغز و اعصاب مراجعه کنید.
به‌طور‌کلی علل مختلفی سبب سکته مغزی در فرد می‌شود که با رعایت چند نکته ساده می‌توان از بروز سکته به راحتی پیشگیری کرد. در ادامه هر‌کدام از این عوامل را به‌طور جداگانه مورد بررسی قرار 
می‌دهیم.

٣ساعت طلایی اولیه 
با تمام هشدارهایی که از سوی پزشکان برای مراقبت و پیشگیری از بروز سکته می‌شود اما باز هم آمارها نشان از افزایش سکته‌های مغزی در بین افراد جامعه می‌دهد. با این حال اگر علائم خطر را نادیده گرفتید یا متوجه بروز آن نشدید، پزشکان و جراحان مغز و اعصاب معتقدند که ساعت‌های اولیه بهترین زمان برای درمان است. دکتر بوستانی تاکید می‌کند سه ساعت اولیه سکته مغزی، زمان طلایی برای کاهش عوارض سکته مغزی است.
اولین اقدام در مواجهه با علائم هشداردهنده سکته مغزی، انتقال هر‌چه سریع‌تر بیمار به مرکز درمانی دارای متخصص اعصاب است. زمانی که علائم این عارضه آغاز می‌شود، به سرعت پیشروی و زمان را برای امدادرسانی به موقع به بیمار محدود می‌کند و هرچه زمان انتقال بیمار کوتاه‌تر و زیر ٣ساعت باشد، عارضه ایجاد شده حتی با دارو هم بازگشت‌پذیر است.

چه باید کرد؟
سکته از دلایل ناتوانی طولانی‌مدت و جدی محسوب می‌شود. در طول زندگی، ممکن است سکته ۴خانواده از ۵‌‌خانواده را درگیر کند. با تمام این اطلاعات و خواندن این مطلب بزرگ‌ترین پرسشی که در ذهن هر خواننده‌ای ایجاد می‌شود، این است که حالا باید چه کرد. 
در ادامه به عواملی که می‌تواند بروز سکته را کاهش دهد شما را آشنا خواهیم کرد که با اجرای این راهکارها، می‌توانید هم به خودتان و هم به اطرافیانتان کمک کنید تا خطر سکته در آن‌ها کاهش پیدا کند.

عواملی که قابل پیشگیری نیست
برخی از عوامل بروز سکته را نمی‌توان کنترل کرد که از آن جمله می‌توان به عواملی از قبیل:
* سن: با بالا رفتن سن احتمال بروز سکته در بین افراد شدت بیشتری پیدا می‌کند. با افزایش سن تصلب شرایین رخ می‌دهد، به عبارت دیگر کهولت سن سبب تغییرات در جدار عروق می‌شود. این عاملی است که نمی‌توان با آن مقابله کرد.
* سابقه فامیلی: عامل ارث در بروز سکته مغزی موثر است. این عامل نیز خارج از کنترل انسان قرار 
دارند. 
* جنسیت: جنسیت، در بروز سکته نقش مهمی ایفا می‌کند. سکته مغزی مردان را بسیار بیشتر از بانوان تهدید می‌کند، اما بانوانی که دچار سکته مغزی می‌شوند، بیشتر فوت می‌کنند. 

عوامل قابل پیشگیری
عواملی که در بالا از آن‌ها یاد شد عوامل اولیه است که نمی‌توان از آن پیشگیری کرد و خارج از کنترل انسان‌هاست. دسته دوم عوامل را که به عنوان عوامل ثانویه شناخته می‌شوند، می‌توان آن‌ها را با تغییر در سبک زندگی کنترل و از بروز سکته پیشگیری کرد. از‌آن‌جمله می‌توان به:

فشارخون بالا
فشارخون بالا، بیماری مزمنی است که خطر ابتلا به سکته مغزی را افزایش می‌دهد. آن‌طور که آمارها نشان می‌دهد در کشور ما مبتلایان بسیاری به فشارخون بالا و کنترل نشده وجود دارد و از آنجایی‌که رابطه مستقیمی بین فشارخون بالا و سکته مغزی وجود دارد، می‌توان پیش‌بینی کرد که تعداد زیادی از این افراد دچار سکته مغزی می‌شوند. اولین گام در راستای مدیریت موثر فشارخون بالا تشخیص آن از طریق آزمایش منظم است. درمان فشارخون بالا می‌تواند یک رژیم غذایی کم‌نمک که همراه کنترل وزن است، باشد. گاهی نیز دارو درمانی برای کاهش فشارخون نیاز است که البته باید زیر نظر پزشک باشد.

کلسترول بالا
کلسترول بالا می‌تواند سبب بیماری‌های قلبی و بیماری عروق مغزی و در نهایت سبب سکته شود. همان‌طور که بارها بیان شده کلسترول بالا به دلیل داشتن رژیم غذایی نادرست و استفاده از انواع چربی‌های ناسالم در فرد ایجاد می‌شود.
در‌صورتی‌که می‌خواهید از سکته دور بمانید، یک از یک رژیم غذایی سالم پیروی کرده و در سرخ‌کردن مواد غذایی از روغن‌های با اسید ترانس پایین استفاده کنید. در‌صورتی‌که آزمایش‌ها کلسترول شما را بالا نشان می‌دهد و نتوانسته‌اید با رژیم غذایی و ورزش آن را کنترل کنید، بهتر است با دارو کلسترولتان را پایین بیاورید تا از عواقب آن پیشگیری کرده باشید.

دیابت
دیابت یک اختلال در سوخت‌و‌ساز قندخون است. دیابت به دو دسته نوع یک و دو تقسیم می‌شود. در نوع یک که مادرزادی است درمان نیاز به مدیریت دقیق سطح قند خون فرد دارد که به طور معمول با انسولین درمان فرد ادامه پیدا می‌کند. در نوع دو دیابت فرد برای درمان نیاز به یک رژیم غذایی دقیق دارد. در‌صورتی‌که دیابت کنترل نشود، تصلب شرایین را بالا می‌برد و این عاملی برای بروز سکته در فرد 
است.

افزایش وزن و چاقی
چاقی و اضافه وزن یک عامل خطر برای بروز سکته‌های مغزی است. چاقی می‌تواند به تنهایی عامل ایجاد فشارخون و کلسترول بالا باشد. چاقی و اضافه وزن به راحتی با رژیم غذایی و فعالیت بدنی کنترل‌شدنی است. متخصصان تغذیه نقش ژنتیک را در افرادی که مستعد چاقی هستند، یکی از عوامل افزایش وزن می‌دانند. در مواردی که فرد نمی‌تواند با رژیم غذایی یا فعالیت بدنی وزن خود را کنترل کند پیشنهادهای دیگری از قبیل مکمل یا جراحی برای فرد توصیه می‌شود.

مواد دخانی
سیگار‌کشیدن و اعتیاد به مواد مخدر علاوه بر بیماری‌هایی که برای سلامتی ایجاد می‌کند می‌تواند عامل افزایش فشارخون باشد. ترک مواد دخانی می‌تواند یک عامل سخت برای فردی که درگیر آن است باشد، اما در‌صورتی‌که برای رهایی از آن از افراد متخصص و دوره‌دیده کمک گرفته شود به راحتی می‌توان آن را کنار گذاشت.

استرس و اضطراب
اضطراب یکی از عوامل تاثیرگذار بر بیماری‌ها و شدت‌یافتن آن‌هاست. هر چند که قابل اندازه‌گیری نیست اما می‌توان آن را کنترل کرد. کمک‌گرفتن از یک مشاور و ورزش می‌تواند از جمله اقداماتی باشد که استرس و اضطراب را کنترل کند.

فعالیت بدنی
در نهایت اگر می‌خواهید سلامت‌تان را بیمه کنید فعالیت بدنی را فراموش نکنید. زیرا ریشه اصلی بسیاری از بیماری‌ها بی‌تحرکی است که در نهایت سبب افزایش وزن، بالا‌رفتن کلسترول و.... می‌شود. به همین خاطر توصیه می‌شود روزانه نیم ساعت ورزش‌های هوازی مانند شنا، پیاده‌روی و دویدن با شدت متوسط می‌تواند سد محکمی در مقابله با ابتلا بیمارها باشد.

زندگی پس از سکته مغزی
بیش از نیمی از افرادی که سکته مغزی کرده‌اند توانایی‌های خود را برای ادامه زندگی پیدا می‌کنند. اما اینکه میزان بهبودی در سکته مغزی تا چه اندازه است پرسش رایجی است که بسیاری از بیماران و اطرافیان دارند. 
میزان بهبودی سکته به عواملی چون اندازه آسیب‌، محل آسیب‌، نوع سکته، سن بیمار‌، شرایط بدنی بیمار پیش از بروز بیماری‌، نحوه و کیفیت درمان در شروع سکته و برخی دیگر از عوامل بستگی دارد‌. ولی هر چقدر سکته کوچک‌تر باشد، سن فرد کمتر باشد، به موقع تمرین‌های توان‌بخشی را شروع کند و باتیم درمان همکاری کند میزان بهبودی بیشتر است.

کلیدواژه ها
اشتراک گذاری
نظــر شـــما
نـــام پســت الکترونیــکی تصویـر امنـیتی